Xam barabi melo yi ci nataali dijital
Xoolal tegtal bi leer ci modelu melo yi, bayaali melo yi, ak seeni jëfandikoo ci nataal, jëmmal ak nataal dijital. Master jëfandikoo melo yi ngir am resultaa yu baax ci bépp aparey.
Gid bu mat sëkk ci barabi melo yi
Barabi melo yi ay model math lañu yu ñuy may ñu wane ak joxe leeral ci melo yi ci anam wu sistematik. Xam barabu melo yi lu am solo la ci fotograf yi, desineur yi, editër wideo yi ak képp kuy liggéey ci nataal dijital. Gis-gis bu leer bii dafay wax ci lu nekk dalee ko ci konsept yu am solo yi ba ci pexe yu xarañ yi ñuy jëfandikoo ngir doxal melo yi.
Lu tax barabi melo yi am solo
Barabi melo yi ñooy wane ni ñuy joxee melo yi ci aparey ak media yu bari. Ñoom ñooy wane bariwaayu melo yi (gamut) yiñ mëna wane wala imprimeer, te loolu dafay indi jafe-jafe ci dëggug ak dundal sa nataal. Soo jëfandikoowul barabu melo yi ci anam wu jaar yoon, sa nataal yi nga defar bu baax mën nañu wuute ak ni nga ko bëggee soo xoolee ci yeneen ekraŋ wala ci yeneen mbir yuñ imprime.
Àdduna digital mingi aju ci jokkoog melo yu leer. Soo defee benn nataal, soppali benn nataal, wala nga defar benn sitweb, yaa ngi liggéey ci biir ay barabi melo yuñ tànn ngir wane melo yi nga mëna am ak ni ñu leen di wane ci wàllu math. Barab melo yii dañuy nekk làkk universel buy fexe ba sa xonk nekk benn xonk ci ekraŋu keneen wala ci imprime.
- Fexe ba melo yi di méngoo ci aparey yi
- Dafay yokk melo yi jàppandi ci sa medium
- Dafay tere melo yi soppeeku ci jamonoy soppi formaa yi
- Dafay am solo ngir génne ay produit yu baax
- Dafay am solo ngir màrk bi méngoo ci mejaa dijital ak yiñ imprime
Xam modelu melo yi ak barab yi
Modelu Kulòor ak Espace Kulòor
Doonte dañu leen di faral di weccoo, modelu melo yi ak bayaali melo yi dañu wuute ci konsept yi. Modèle melo mooy benn kaadaru theorie ngir wane melo yi (lu melni RGB wala CMYK), waaye espace melo mooy jëfandikoo benn model melo bu am ay paramet yuñ joxe (lu melni sRGB wala Adobe RGB).
Xalaatal xeetu melo ni anam wu ñuy jaar ba mëna fësal melo yi, lu ci melni wax “jaxas xonk, wert, ak leer gu baxa ngir sos melo yi.” Barabu melo yi dañuy joxe sàrt yiñ tëral: ban melo xonk, wert, ak baxa ngay jëfandikoo, ak ni ñu leen di jaxase ngir am njariñ yu méngoo.
- Modèlu melo yi dañuy fësal kaadar biy wane melo yi
- Barabu melo yi dañuy leeral parametre yi ci biir model bi
- Barina melo yu mëna am ci benn model
- Barabi melo yi dañu am ay pegg ak ekwaasioŋ yuñ mëna soppi
Kulòor buy yokk ak buy dindi
Modèle melo yi dañu leen di xaaj additif wala subtractif, lépp di aju ci ni ñuy defaree melo yi. Modèle yiy yokk (lu melni RGB) dañuy boole leer ngir sos melo yi, waaye model yiy dindi (lu melni CMYK) dañuy xëcci guddaayu onde yi ci leer gi.
Seen wuutu bu am solo mingi ci seeni poñ yu ñuy tàmbalee: melo biy yokk dafay tàmbali ci lëndëm (amul leer) ba noppi yokk melo leer ngir sos leeraay, dem ba weex sudee melo yépp boole nañu leen ci doole ju mat sëkk. Kulòor biy dindi dafay tàmbali ci weex (lu melni xët wu amul dara) ba noppi yokk ci encre yuy dindi (absorbe) yenn guddaayu onde, ba yegg ci ñuul sudee melo yépp boole nañu leen ci doole ju mat sëkk.
- Yokkateg: RGB (ekraŋ yi, afichage numérique)
- Dindi: CMYK (imprime, media physique)
- Aplikaasioŋ yu bari dañuy laaj gis-gis yu wuute
- Coppite melo yi diggante sistem yokk ak dindi dafay laaj coppite yu jafee xam
Gamut melo ak xóotaayu bit
Gamu espace melo mingi aju ci bariwaayu melo yi mu mëna representé. Xëccaayu bit bi mooy wane ñaata melo yuñ mëna joxe ci gamut bi. Faktër yooyu yépp dañuy wane kàttanu espace melo yi.
Xalaatal gamut ni paletu melo yi jàppandi, ak xóotaayu bit ni ni ñu mëna jaxase melo yooyu bu baax. Benn gamut bu gàtt mën na ñàkk yenn meloy melo yu yànj yépp, fekk xóotaayu bit bu doyul dafay defar bande buy wane ci degrade yi ci barabu tranzisioŋ yu nooy yi. Liggéeyu profesioneel dafay laaj nga am gamut bu yaatu ak xóotaayu bit bu kawe ngir mëna jàpp ak wane lépp luy leeral yiñ mëna gis.
- Gamuts yu gëna yaatu mën nañu wane melo yu gëna yànj
- xóotaayu bit yu gëna kawe dañuy may degrade yu gëna nooy
- 8-bit = 256 niveau ci chaine bu nekk (16.7 milioŋ ci melo yi)
- 16-bit = 65,536 niveau ci chaine bu nekk (milyaar ci melo yi)
- Liggéeyu profesioneel dafay laaj bayaal bu yaatu ak xóotaayu bit yu bari
RGB melo espaas leeral
Modèle de couleur RGB
RGB (Red, Green, Blue) xeetu melo la buy yokk xonk, wert, ak leer gu baxa ci anam yu bari ngir génne melo yu bari. Mooy fundamaasu monitër yi, dalee ko ci telefon yu xarañ yi ba ci monitëru ordinatër yi ak tele yi.
Ci xeetu RGB, chaine melo bu nekk dafay jëfandikoo 8 bit, loolu mooy tax chaine bu nekk am 256 niveau. Loolu mooy defar xóotaayu melo biñ miin bu 24 bit (8 bit × 3 chaine), muy mëna joxe luy tollu ci 16.7 milioŋ ciy melo. Aplikaasioŋu profesioneel yi dañuy faral di jëfandikoo 10-bit (lu ëpp 1 milyaari melo) wala 16-bit (lu ëpp 281 bilioŋ ci melo yi) ngir am melo yu gëna dëggu.
RGB mingi aju ci ni nit ñi di toppatoo leeraay bi, ñatti melo yi ñuy njëkka gis ñooy méngoo ak ñatti xeeti reseptëri melo yi (cone) yi ci sunuy bët. Loolu moo tax mu mëna fësal ëmbiit dijital, waaye dafay tekki itam ni barabi melo RGB yu wuute mën nañu wuute lool ci seeni tolluwaayu ak seeni màndarga.
sRGB (RGB buñ miin)
HP ak Microsoft ñoo ko defar ci 1996, sRGB mooy barabu melo biñ gëna jëfandikoo ci nataal dijital yi, monitër yi ak ci web bi. Dafay muur luy tollu ci 35% ci spectre melo yiñ mëna gis, ñu defaree ko ngir mu méngoo ak aparey yiy wane kër yi ak buro yi.
Doonte sRGB daa tuuti, mingi wéy di nekk standard ci ëmbiitu web bi ak ci nataali konsomatër yi ndax mën nañu ko jëfandikoo ci àdduna bi yépp. Aprey yu bari dañu leen kalibre ngir wane sRGB ci anam wu jaar yoon, moo tax muy tànneef bi gëna wóor soo bëggee melo yuy méngoo ci yeneen ekraŋ te doo jëfandikoo melo yi.
Barabu melo sRGB dañu ko soof defar ak gamut bu tuuti ngir méngoo ak kàttanu monitër CRT yu amoon ci ati 1990. Limitation boobu mingi wéy ba ci ecosystem web bi leegi, waaye ñu ngi jël yeneen standard yu bees ci wetam.
- Barabu melo yiñ jagleel ëmbiit dijital yu bari
- Fexe ba melokaan bi méngoo ci aparey yu bari
- Dina baax ci ëmbiit bu lalu ci web ak nataal yu bari
- Dañu koy jëfandikoo ci kamera yi ak telefon yu xarañ yi
- Amna valeur gamma buy tollu ci 2.2
Adobe RGB (1998)
Adobe Systems moo ko defar, Adobe RGB dafa gëna yaatu sRGB, muy muur luy tollu ci 50% ci spectre melo yiñ mëna gis. Ñu ngi ko jagleel ngir mu mëna ànd ak melo yi gëna bari ci imprimante melo CMYK, moo tax mu am solo ci liggéeyu defar imprime.
Adobe RGB dafa gëna am melo cyan-green, te dañu koy faral di dagg ci sRGB. Loolu moo tax mu siiw ci fotograf yi ak desineur yi, ndax dañu bëgga baña yàq melo yi, rawatina ci wàllu imprime.
Benn ci njariñ yi gëna am solo ci Adobe RGB mooy mën na joxe melo yu bari te wuute ci diwaanu wert-cyan, te loolu lu am solo la ci nataali paysage ak sujet nature. Waaye, njariñ lii du am sudee liggéey bi yépp (jël, soppali, ak genne) dafay jàppale Adobe RGB color space.
- Gamut bu gëna yaatu sRGB, rawatina ci wert yi ak cyan yi
- Dafa gëna baax ci liggéeyu defar imprime
- Fotograf profesionel yu bari ñoo ko taamu
- Amna ci kamera yu mujj
- Dafay laaj nga yor melo yi ngir mëna feeñ bu baax
ProFoto RGB
Kodak moo defar ProPhoto RGB (ñu xamee ko ci ROMM RGB) di benn ci espace melo RGB yi gëna mag, mu am lu tollu ci 90% ci melo yiñ mëna gis. Dafa yaatu ba weesu li nit ñi mëna gis ci yenn bërëb yi, suko defee mu mëna tëye daanaka melo yépp yu kamera mëna jàpp.
ProPhoto RGB mingi soxla xóotaayu bit bu gëna rëy (16-bit ci chaine bu nekk ci barabu 8-bit) ngir moytu bande ci degrade yi. Ñu ngi koy gëna jëfandikoo ci wàllu foto profesionel, rawatina ci wàllu archive ak imprimeer yu mujj.
ProPhoto RGB mooy barabu liggéey biñ gëna xam ci Adobe Lightroom te dañu koy digal ñu denc leerali melo yi gëna bari ci diiru defar bi. Dafa yaatu ba yenn ci melo yi dañu “ñuy xalaat” (ñu nekk ci biti nit ñi), waaye loolu dafay tax kenn du dagg benn melo bu kameraa bi jàpp bi ñuy soppali.
- Gamu bu yaatu lool di muur melo yiñ gëna gis
- Dafay denc melo yi kamera yu mujj yi jël
- Dafay laaj 16-bit workflow ngir moytu bande
- Barabu liggéey biñ jagleel ci Adobe Lightroom
- Du méngoo ak formaa yiy mujjee joxe te duñu soppi
Feeñ P3
Apple moo defar Display P3, mingi sukkandikoo ci espace melo DCI-P3 bi ñuy jëfandikoo ci sinemaa dijital. Dafay joxe lu tollu ci 25% ci melo yi gëna bari ci sRGB, rawatina ci xonk yi ak wert yi, loolu mooy tax nataal yi di gëna am doole ak dundu.
Display P3 dafa siiw lool ndax ay aparey Apple ñoo ko jàppale, lu ci melni iPhone, iPad, ak Mac yu am ekraŋ yu bari. Dafay màndargaal diggu suuf si diggante sRGB ak barab yu gëna yaatu yu melni Adobe RGB, di joxe melo yu gëna baax te ba noppi di wéy di méngoo.
Barabu melo P3 dañu ko njëkka defar ngir projection sinemaa dijital (DCI-P3), waaye Apple daf ko méngale ak xaralay wane ci jëfandikoo point weex D65 (ñu melni sRGB) ci barabu point weex DCI. Loolu moo tax mu gëna méngoo ak environmaa yi am media yu bari te ba noppi di joxe melo yu gëna yànj sRGB.
- Gamme bu yaatu ak couverture bu baax ci xonk ak wert
- Dafa cosaanoo ci Retina yu Apple ak seeni aparey mobile
- Jàppale buy gëna yokk ci platform dijital yi
- Jëfandikoo benn poñ bu weex (D65) ak sRGB
- Dafay gëna am solo ci jëmmal web ak aplikaasioŋ
2020 (bt.2020)
Ñu ngi ko defar ngir tele bu am leeral bu kawe (UHDTV), Rec.2020 dafay tënk lu ëpp 75% ci melo yiñ mëna gis. Dafa gëna rëy sRGB ak Adobe RGB yépp, di joxe melo yu wuute ci ëmbiit 4K ak 8K.
Doonte fi mu nekk nii, monitër yu néew ñoo mëna joxe gamut Rec.2020 bi yépp, mingi nekk standard buy xool kanam ngir defar wideo yu mujj ak mastering. Lu xaralay monitër di gëna dem, aparey yu bari dañuy jegesi barabu melo bu yaatu bii.
Rec.2020 bokk na ci standard internasional ngir Ultra HDTV te dañu koy jëfandikoo ci boole ay xarala yu melni HDR10 ak Dolby Vision. Gammam bu yaatu lool dafay jëfandikoo melo yi njëkk ci monochromatic (467nm baxa, 532nm wert, ak 630nm xonk) yu jege catu spectre bi ñuy gis, loolu tax mu mëna xëcc daanaka melo yi nit ñi mëna gis yépp.
- Gamut bu yaatu lool ngir ëmbiit bu leer lool
- Standard buy firndeel ëlëg ngir xaralay feeñte yu bees yi
- Dañu koy jëfandikoo ci defar wideo
- Dafa bokk ci ecosystem HDR ngir wideo yu bees yi
- Fimna nii amul benn monitër bu mëna joxe gamut Rec.2020 bi yépp
CMYK melo espace ak defar impression
Modèle de couleur CMYK
CMYK (Cyan, Magenta, Mboq, Caabi/Nul) xeetu melo la buy dindi melo bi ñuy gëna jëfandikoo ci imprime. CMYK wuute na ak RGB ndax dafay yokk leer ngir defar melo yi, waaye CMYK dafay xëcci (dindi) yenn guddaayu onde ci leer gu weex gi, jëfandikoo encre ci këyit wala ci yeneen substrat.
Gamu CMYK dafa gëna ndaw ci espace melo RGB, moo tax nataali dijital yu yànj yenn saa yi dañuy gëna lëndëm suñu leen imprimee. Xam rapoor bi am ci digganté RGB ak CMYK lu am solo la ci desineur yi ak fotograf yiy defar ëmbiit ngir media digital ak imprime yépp.
Ci theorie, boole cyan, magenta, ak mboq ci doole ju mat sëkk dafa wara génne lu ñuul, waaye ndax impureté yi ci encre yi ci àdduna dëgg, loolu dafay jur maroŋ bu ñuul bu potoxo. Loolu moo tax ñu yokk ci encre bu ñuul (K) bu wuute, muy joxe ñuul yu dëggu yi, ba noppi gëna yombal leeralu lëndëm gi. “K” dafay tekki “Caabi” ndax plaque bu ñuul bi mooy joxe leeralu caabi yi ak njubluwaay yi ci yeneen melo yi ci impression cosaan.
Xeetu këyit yu bari yi, anam yi ñuy imprime, ak formulaasioŋu encre yi mën nañu am njeexital yu am solo ci ni melo CMYK yi di feeñee ci génne gu mujj gi. Loolu moo waral liggéeyu imprimeer yi dañuy sukkandikoo bu baax ci yoriinu melo yi ak ci màndarga CMYK yuñ yamale yuñ méngale ak environmaa yi ñuy liggéey.
Espaas melo CMYK buñ miin
RGB wuute na ak RGB ndax dafa am bayaali melo yu leer yu melni sRGB ak Adobe RGB, bayaali melo CMYK yi dañu wuute lool ci anam wi ñu koy imprime, xeetu këyit yi ak formulaasioŋu encre yi. Yenn xeeti CMYK yiñ gëna xam ñooy:
- Web Coated (SWOP) v2 – Standard ngir impression offset web ci Amerique du Nord
- FOGRA39 (ISO 12647-2:2004) – Standard européen ngir këyit buñ raxas
- Japon Kulòor 2001 Couché – Standard ngir imprime offset ci Japon
- GRACOL 2006 Couché – Mandargay imprime komersiyaal bu baax
- FOGRA27 – Standard ngir këyit buñ raxas ci Europe (versioŋ bu yàgg)
- U.S. Tol Couché v2 – Ngir imprime offset ci kaw këyit buñ raxas
- U.S. – Ngir imprimeer ci këyit yuñ laxasuwul
- FOGRA47 – Ngir këyit buñu laxasuwul ci Europe
Soppi RGB ci CMYK
Soppi ci RGB dem ci CMYK dafay laaj coppite melo ci math ak defar kàrtu gamut, ndax CMYK mënul joxe melo RGB yépp. Liggéeyukaay boobu ñu xamee ko ci soppi melo, nekk na mbir mu am solo ci liggéeyum imprimeur profesioneel.
Soppi RGB ci CMYK lu jafe la ndax dafay soppi melo biy yokk dem ci modelu melo biy dindi, ci noonu muy xayma melo yi ci gamut bu gëna mag dem ci bu gëna ndaw. Sudee melo yi amul ci anam wu jaar yoon, blues ak green yu fëgër yi ci RGB mën nañu nekk ñu lëndëm ak potoxo ci CMYK, xonk yi mën nañu soppeeku nekk orange, te melo yi mën nañu ñàkk.
- Dafay laaj sistemu doxal melo yi ngir leer
- Dañu ko wara def ci jëfandikoo profil ICC ngir am njariñ yu gëna baax
- Dafay faral di soppi melokaanu melo yi yànj
- Dafa gëna baax ci diggu liggéey bi
- Soft proofing mën na xoolaat melokaanu CMYK ci ekraŋ RGB yi
- Xeeti mébetu rendu yi dañuy defar ay resultaa yu wuute
Kulòoru Spot ak Gamut bu Yaatu
Ngir dindi jafe-jafe yi CMYK mëna am, imprime dafay faral di boole ay melo spot (lu melni Pantone) wala sistem yu yaatu yuy yokk encre orange, wert, ak violet (CMYK+OGV) ngir yaatal melo yiñ mëna defaraat.
Kulòor spot yi encre yuñ jaxase lañu, ñu koy jëfandikoo ngir méngale melo yi, rawatina ngir màndargaal mbir yu melni logo yi. Kulòoru CMYK wuute na ak melo yi ñuy defaree ci boole tombi ñeenti encre yiñ miin, melo spot yi dañu leen njëkka jaxase ci benn formul bu gëna jub, suko defee ñu mëna ànd ci bépp mbir buñ imprime.
- Sistemu méngale Pantone dafay joxe melo spot yuñ yamale
- Gamut impression bu yaatu jegesi gamu melo RGB
- Hexachrome ak yeneen sistem dañuy yokk yeneen encre yu njëkk
- Dafay am solo lool ci njubte melo màrk ci emballage ak jaay
- Sistem CMYK + Oraas, wert, violet (7 melo) mën nañu joxe 90% ci melo Pantone
- Press numérique yu bees yi dañuy faral di jàppale impression yu yaatu
Lab ak barabi melo yu moom seen bopp ci aparey
Modèle de couleur independent de l’appareil
RGB ak CMYK wuute nañu ak aparey yi (seen melokaan dafay wuute ci hardware bi), espace melo yi amul aparey yu melni CIE L * a * b * (Lab) ak CIE XYZ dañuy fexe fësal melo yi ni bëtu nit di gisee, ak luñu leen mëna wane wala ñu leen di wane.
Yooyu barabu melo ñooy nekk fondamaasu sistemu jëfandikoo melo yi ci jamono jii, ñuy nekk “tekkikatu universel” ci diggante ay aparey ak ay model melo. Dañu sukkandikoo ci xam-xamu gëstukat yi ci ni nit ñi di gisee melo yi, du ci kàttanu aparey bi.
Espace melo yi amul benn aparey lu am solo la ndax dañuy joxe royuwaay bu dëgër ci def liggéeyu doxal melo yi. Doonte benn valeur RGB mën na wuute ci monitër yu bari, benn valeur melo Lab dafay màndargaal benn melo bi ñuy gis, aparey bi du ci dara. Lii moo tax Lab nekk barabu lëkkaloog profil (PCS) ci doxalinu melo ICC, di yombal soppi bu jaar yoon ci diggante barabi melo yu wuute.
CIE XYZ Barabu Kulòor
Ñu ngi ko sos ci atum 1931 ci kuréel gi yor leeraay ci àdduna bi (CIE), espace melo XYZ mooy espace melo biñ njëkka joxe leeral ci wàllu math. Dafay laal melo yépp yu nit ñi mëna gis, ba noppi nekk fondaasioŋ ngir yeneen barabi melo.
Ci XYZ, Y dafay màndargaal luminance, waaye X ak Z dañuy màndargaal valeur abstrait yu jëm ci komposant kromatik yi ci melo bi. Barab bii dañu koy njëkka jëfandikoo ngir royuwaay, te bariwul luñu koy jëfandikoo ngir enkodaase nataal ci saasi. Dafay nekk lu am solo ci science melo yi ak fundamaasu coppite melo yi.
Barabu melo CIE XYZ mingi juddoo ci ay jàngat yuñ amal ci ni nit ñi di gisee melo yi. Gëstukat yi dañu xayma ni nit ñi di gisee guddaayu vague yu wuute yi ci leer gi, ñu defar li ñuy woowe espace melo CIE 1931, boole ci diagram chromaticity bu siiw bi tuddu “forme de fer” buy wane melo yi nit ñi mëna gis yépp.
- Fondation scientifique de mesure de couleur
- Dafay tënk bépp melo bu nit mëna gis
- Dañu koy jëfandikoo ngir soppi melo yi
- Dafa sukkandikoo ci natt yi nit ñi di gisee melo yi
- Ñu ngi ko defar ci jëfandikoo xeetu seetaankat buñ miin
CIE L*a*b* (Lab) Espace de couleur
Ñu ngi defar ci atum 1976, CIE L*a*b* (ñu koy faral di woowe “Lab”) dañu ko jagleel ngir mu méngoo ci gis-gis bi, loolu dafay tekki ni diggante yu tolloo ci barabu melo yi dañuy méngoo ak wuute yi ñuy gis ci melo yi. Loolu moo tax mu baax ci natt wuute melo yi ak defar melo yi.
Ci Lab, L* dafay màndargaal leeraay (0-100), a* dafay màndargaal axe wert-xonk, b* dafay màndargaal axe baxa-mboq. Tàqale bu leer gi ak leerali melo yi moo tax Lab am njariñ lool ci liggéeyi soppali nataal yu melni soppali kontrast te du yàq melo yi.
Ni Lab di gisee mbir yi ci anam wu wuute moo tax mu am solo lool ci wàllu seet melo yi ak saytu kalite bi. Sudee ñaari melo yi dañu am wuute bu ndaw ci valeur Lab yi, nit ñi dañuy nuru lu wuute tuuti. Màndarga bii amul benn njariñ ci RGB wala CMYK, ndax benn wuute ci nimero mën na jur coppite yu wuute lool ci wàllu melo yi, lépp di aju ci barab bi melo yi nekk.
- Perceptuel uniforme ngir natt melo yi ci anam wu jaar yoon
- Dafay tàqale leeraay bi ak leerali melo yi
- Jëfandikoo ci soppali nataal yu xarañ ak jubbanti melo
- Koposaŋ bi gëna am solo ci ICC melo yi
- Mën na fësal melo yi nekk ci biti RGB ak CMYK
- Jëfandikoo ngir xayma wuute melo Delta-E
CIE L*u*v* Espace de couleur
CIE L*u*v* ñu ngi ko defar ci wetu L*a*b* muy beneen espace melo buñ mëna gis. Dafa am njariñ lool ci aplikaasioŋ yiy boole jaxase melo ak wane, waaye L*a*b* mooy gëna taamu ci sistemu melo yuy dindi lu melni imprimeer.
L*u*v* dafay jëfandikoo L* ngir woyof, waaye u* ak v* ñooy coordonnées kromatisite yi. Barabu melo bii dañu koy faral di jëfandikoo ci sistemu diffusion tele yi ak ci xayma wuute melo yi ci xaralay fësal.
Benn ci wuute yu am solo yi am ci digganté L*a*b* ak L*u*v* mooy L*u*v* dañu ko jagleel ngir mu gëna mëna jëfandikoo melo yi ak leeraay yi. Dafay amaale mëna joxe melo yi ci wàllu koordonnée kromatisite yuñ mëna méngale ci anam wu yomb ak diagram kromatisite yi ñuy jëfandikoo ci kolorimetri ak ci jëmmal leeral.
- Dafa méngoo bu baax ak yeneen melo
- Dañu koy jëfandikoo ci tele ak ci liggéeyum diffusion
- Dafay joxe natt yu wuute ci melo
- Dafa gëna baax ci melo yi ak jëmmal
- Dafa amaale kàrtu tàngoor melo bu méngoo
HSL, HSV, ak barabi melo yi ñuy gis
Representation de couleur intuitif
Bi RGB ak CMYK di fësal melo yi ci wàllu njaxasu melo yi njëkk, HSL (Ton, Saturation, Leer) ak HSV / HSB (Ton, Saturation, Valeur / Leer) dañuy màndargaal melo yi ci anam wu gëna yomba xam ni nit ñi di xalaatee ci melo.
Barab yooyu dañuy tàqale melo yi (ton) ak màndarga yi am doole (saturation ak leeraay/leer), moo tax ñu am njariñ lool ci tànneef melo, jëmmal interfaasu jëfandikukat, ak aplikaasioŋu art yu am solo ci defar melo yi ci anam wu yomb.
Njariñ li gëna mag ci HSL ak HSV mooy dañu gëna méngoo ak ni nit ñi di xalaatee ak di fësalee melo yi. Su amee ku bëgga defar “baxa bu gëna ñuul” wala “xonk bu gëna yànj,” dafay xalaat ci wàllu melo, saturation, ak leeraay—te du ci wàllu valeur RGB. Loolu moo waral tànneefi melo yi ci losisel yiy jëmmal dañuy faral di wane gliiseur RGB ak tànneef HSL/HSV yépp.
HSL Espace Kulòor
HSL dafay màndargaal melo yi ci sistemu coordonnées cylindrique, Hue nekk angle (0-360°) di màndargaal xeetu melo bi, Saturation (0-100%) di màndargaal dooley melo bi, ak Leer (0-100%) di màndargaal ni melo bi leer wala lëndëm.
HSL amna njariñ lool ci aplikaasioŋu jëmmal ndax ay parametram dañu méngoo bu baax ak ni ñuy leeralee melo yi. Dañu koy jëfandikoo bu bari ci defar web jaaraleko ci CSS, fu ñu mëna joxe melo yi ci fonction hsl(). Loolu dafay tax sos melo melo yi ak defar melo yi ngir interface yu wuute (hover, active, ak ñoom seen) gëna yomba xam.
- Hue: Kulòoru suufu (xonk, mboq, wert, ak ñoom seen)
- Saturation: Dëgëru melo daale ko ci dóomu-taal (0%) dem ba ci melo bu sell (100%)
- Leer: Leer gu tàmbalee ci ñuul (0%) jaar ci melo ba ci weex (100%)
- Dafay bari ci jëmmal web ak ci màndarga melo CSS
- Leer gi gëna mag (100%) dafay defar lu weex saa yu nekk, melo bimu mëna doon
- Modèle symétrique ak leeraay bu digg (50%) ngir melo yu sell
HSV/HSB Barabu Kulòor
HSV (ñu koy woowe HSB itam) dafay nuru HSL waaye dafay jëfandikoo Valeur/Leer ci barabu Leer. Ci HSV, leeraay bi gëna mag (100%) mooy joxe melo bi yépp, saturation bi du ci dara, waaye ci HSL, leeraay bi gëna mag dafay joxe melo weex.
Modèle HSV mooy gëna taamu ci interface yi ñuy tànnee melo yi ndax dafay gëna fësal ni artist yi di jaxase melo yi ak peinture – tàmbalee ci ñuul (amul leer / valeur) ba noppi yokk pigment ngir sos melo yuy yokk leer. Dafa yomb lool ci defar ay tone ak melo melo boole ci tëye melo bi ngay gis.
- Hue: Kulòoru suufu (xonk, mboq, wert, ak ñoom seen)
- Saturation: Kulòor bu am doole daale ko ci weex/ dóomu taal (0%) ba ci melo bu sell (100%)
- Valër/Leer: Dëgëram daale ko ci ñuul (0%) dem ba ci melo bu mat (100%)
- Dañu koy faral di jëfandikoo ci tànneefi melo losisel yiy jëmmal
- Valër bi gëna mag (100%) mooy defar melo bi yépp ci anam wu gëna tar
- Dafa gëna yomba defar ay ton ak ay ton
Sistemu Kulòoru Munsell
Sistem Munsell barabu melo perceptuel la bu am taarix buy boole melo yi ci ñatti dimension: hue, valeur (leer), ak chroma (setal melo). Ñu ngi ko sos ngir joxe anam wu jaar yoon ngir joxe leeral ci melo yi lalu ci ni nit ñi di gisee.
Jàngalekat bi di Albert H. Munsell moo ko defar ci ndoorte 20eelu xarnu, sistem boobu indi na coppite yu am solo ndax moo njëkka amal melo yi ci anam wi ñuy gisee mbir yi, te baña sukkandikoo ci màndarga yi ñuy gis. Bokk na ci espace melo numérique yi leegi, sistem physique la woon buy jëfandikoo chips melo yuñ defaree peinture ci espace bu am ñatti dimension.
- Dafa jiitu xeetu melo dijital yi waaye ba leegi ñu ngi koy jëfandikoo ci yenn barab yi
- Amna njeriñ ci yokkuteg theorie melo bu bees bi
- Ba leegi ñu ngi koy jëfandikoo ci xaaj suuf, jàngale art, ak jàngat melo yi
- Dafa sukkandikoo ci bayaali gis-gis, du ci formul math
- Dafay raññe melo yi ci anamu garab gu am melo buy feeñ ci axis bi ci digg bi
HCL melo barab
HCL (Hue, Chroma, Luminance) barabu melo la buy boole nature intuitif bu HSL ak ni ñuy gisee Lab. Dafa am njariñ lool ci defar paletu melo ak degrade yuy nuru luy méngoo ci leeraay bi ak saturation bi ñuy gis.
Doonte duñu ko jëfandikoo bu baax ci losisel ni HSL wala HSV, HCL (ñu koy woowe itam LCh sudee parametre yi dañu wuute ci anam wu wuute) mingi gëna siiw ci wàllu xool ak jëmmal done ndax dafay defar ay melo yu gëna méngoo. Loolu lu am solo la, rawatina ci wàllu wane done, ndax dañuy jëfandikoo melo ngir wane valeur yi.
- Dañu wuute ci gis-gis bu wuute ak HSL/HSV
- Dafa baax lool ci defar ay balansu melo yuy méngoo
- Dafa sukkandikoo ci espace melo Lab waaye ak coordonnées polar
- Dañu koy gëna jëfandikoo ci di wane ay done ak ci jëmmal
- Defar melo yu gëna méngoo te ekilibre
YCbCr ak barabi melo wideo
Tàqale leeraay-krominaas
Sistemu kompresioŋ wideo ak nataal dañuy faral di jëfandikoo ay bayaali melo yuy tàqale luminance (leer) ak chrominance (melo). Bokk na ci anam yi ñuy jëfandikoo sistemu gis-gis bi nit ñi am ci sensibilite bu gëna mag ci detay yu leer yi moo gën ci melo yi wuute.
Suñu enkodee luminance ci dayo bu gëna kawe composant chrominance yi, bayaal yooyu dañuy tax ñu am compression bu am solo ci done yi, boole ci baña yàq kalite nataal bi ñuy gis. Lii mooy fundamaasu formaa wideo dijital yu bari ak xaralay kompresioŋ.
Sistemu xoolum nit moo gëna yëg coppite ci leeraay bi moo gëna yëg coppite ci melo bi. Leeral biolojik yooyu dañu koy jëfandikoo ci kompresioŋ wideo ci joxe bandwidth bu gëna bari ci leeralu luminance moo gën ci melo. Xeetu liggéey boobu ñuy woowe chroma subsampling, mën na wàññi dayo fichier bi ci 50% wala lu ëpp, boole ci baña soppi kalite biy nuru luy nuru source biñ kompressewul.
YCbCr Barabu Kulòor
YCbCr mooy barabu melo biñ gëna jëfandikoo ci wideo dijital ak ci kompresioŋ nataal. Y dafay màndargaal luminance, waaye Cb ak Cr dañuy màndargaal wuute bu baxa ak wuute bu xonk. Barab bii dafa jege YUV waaye dañu ko méngale ak sistem dijital yi.
Nataali JPEG, wideo MPEG, ak formaa wideo dijital yu bari dañuy jëfandikoo kodage YCbCr. Li ñuy faral di def mooy “subsampling chroma” (wàññi dayo chaine Cb ak Cr) ci formaa yii mën na am ndax tàqalu luminance-chrominance.
Chroma subsampling dañu koy faral di joxe ci ratio bi am ñatti lim, lu ci melni 4:2:0 wala 4:2:2. Ci 4:2:0 subsampling (li ñuy faral di def ci wideo streaming), ci ñeenti misaali luminance yu nekk, ñaari misaali krominance kese lañu am ci tëdd, amul benn ci taxaw. Loolu dafay wàññi dayo melo bi ba benn ci ñeenti pàcc yi ci dayo luminance bi, wàññi bu baax dayo fichier bi boole ci baña yàq kalite bi ñuy gis.
- Dañu koy jëfandikoo ci formaa wideo dijital yépp
- Fondaasioŋu kompresioŋ nataal JPEG
- Dafay tax ñu mëna jël misaalu kroma bu baax (4:2:0, 4:2:2, 4:4:4)
- Xeeti wideo yu bari am nañu ci
- Jëfandikoo nañu ko ci kodek H.264, H.265, VP9 ak AV1
YUV Espace de couleur
YUV dañu ko defar ngir sistemu tele analog ngir mëna déggoo ci digganté melo yi ak diffusion yu weex ak yu ñuul. Dafa melni YCbCr, dafay tàqale leeraay (Y) ak krominansi (U ak V).
Doonte YUV dañu koy faral di jëfandikoo ci làkk wi ngir wax ci bépp formaa luminance-chrominance, YUV dëgg mingi aju ci standard tele analog yi. Sistem dijital yi leegi dañuy faral di jëfandikoo YCbCr, waaye dañuy faral di jaawatle kàddu yi wala ñu weccoo leen.
Li ñu njëkka defar YUV, liggéey bu am solo la woon ci wàllu ingeñër, muy saafara jafe-jafe yi ci di siiwal siñaal tele yu am melo, boole ci wéy di méngoo ak tele yu weex ak yu ñuul yi fi nekkoon. Bi ingénieur yi kodee leerali melo yi ci anam wu tele yu weex ak yu ñuul yi duñu ko mëna bàyyi xel, ñu defar sistem buy tax ñu mëna seetaan benn emission ci ñaari xeeti tele yi.
- Njariñu taarix ci yokkuteg diffusion tele
- Dañu koy faral di jëfandikoo ci anam wu jaarul yoon ngir YCbCr
- Xeeti tele analog yu bari am nañu ci
- PAL, NTSC, ak sistem SECAM jëfandikoo nañu ay jëfandikoo YUV yu wuute
- Taxawaale deggoo ak tele bu weex ak bu ñuul
Rec.709 ak wideo HD
Rec.709 (ITU-R Tegtal BT.709) dafay leeral barabu melo yi ak parametru enkodaas ngir tele bu leer gu kawe. Dafay leeral RGB bu njëkk bi ak encodage YCbCr ngir ëmbiitu HD, ak gamut bu niro ak sRGB.
Standard bii dafay fexe ba wideo HD yi di méngoo ci defar ak wane ci aparey yu bari ak sistem diffusion. Dafa amaale ay leeral ci melo yi njëkk, fonction toxal (gamma), ak koeffisien matrix ngir soppi RGB ci YCbCr.
Rec.709 dañu ko taxawal ci ati 1990 muy standard ngir HDTV, muy leeral espace melo bi kese waaye itam taxawaayu kadre yi, dayo bi, ak ratio aspect yi. Courbe gamma bi wuute na tuuti ak sRGB, waaye dañu bokk benn melo primaire. Bi Rec.709 nekkee coppite ci jamonoom, xeetu formaa yu bees yu melni Rec.2020 ak formaa HDR dañuy joxe gamut melo yu gëna yaatu ak bariwaayu dynamique.
- Espace melo buñ miin ngir tele HD
- Gamut bu nuru sRGB waaye ak kodage bu wuute
- Dañu koy jëfandikoo ci disk Blu-ray ak ci diffusion HD
- Mandargal ab fonction toxal bu amul rëdd (gamma)
- Ñu ngi koy yokk ci ay xeeti HDR yu melni PQ ak HLG
Wideo bu am doole
Wideo High Dynamic Range (HDR) dafay yaatal melo yi ak leeraay bi ci wideo cosaan. Standard yu melni HDR10, Dolby Vision, ak HLG (Log-Gamma Hybrid) ñooy leeral ni ñuy kodee ak wane xeetu yaatu bii.
Wideo HDR dafay faral di jëfandikoo ay fonction toxal yu bees (EOTF) yu melni PQ (Kantizer Perceptual, ñu yamale ko ni SMPTE ST 2084) bi mëna fësal bariwaayu leeraay bu gëna yaatu ci courbe gamma yiñ gëna xam. Buñu ko boole ak gamut melo yu yaatu yu melni P3 wala Rec.2020, loolu dafay defar seetaan bu gëna dëggu te gëna neex.
Coppite bi am ci digganté ëmbiitu SDR ak HDR dafa yéeme – HDR mën na fësal lépp lu nekk, dalee ko ci lëndëm gu xóot gi ba ci limyéer yu leer yi ci benn kadre, mu nuru ni bëtu nit di gisee mbir yu am solo. Loolu taxul ñu soxla def ay kompromis ci wàllu exposition ak gamme dynamique, muy lu mënul ñàkk ci taarixu filmu ak wideo.
- Yaatalal melo yi ak leeraay bi yépp
- Jëfandikoo ay fonction toxal yu bees yu melni PQ ak HLG
- HDR10 dafay joxe melo 10-bit ak ay metadone yu fippu
- Dolby Vision dafay joxe melo 12 bit ak metadone seen bu nekk
- HLG dañu ko jagleel ngir mu mëna ànd ak diffusion
Tegtale barabi melo yiñ gëna xam
Barabu Kulòor yi ci benn xool
Tegtale bii dafay wane màndarga yi gëna am solo ak anam yi ñuy jëfandikoo barabi melo yi gëna bari. Xam wuute yooyu lu am solo la ngir mëna tànn barabu melo bu méngoo ak sa soxla.
Tegtale barabi melo RGB
- sRGB: Gamut bi gëna ndaw, standard ngir web, deggoo universel
- Adobe RGB: Gamut bu gëna yaatu, moo gëna baax ci imprimeer, rawatina ci barab yu wert-cyan
- Feeñ P3: Xorom ak wert yu bees, yu aparey Apple yi di jëfandikoo
- ProNataal RGB: Gamut bu yaatu lool, fàww xóotaayu 16 bit, baaxna lool ci nataal
- 2020: Gamma bu yaatu lool ngir wideo 4K/8K, standard bu lalu ci ëlëg
Màndarga yi ci barabu melo yi
- CMYK: Dindi, jublu ci imprimeer, gamut bu gëna ndaw RGB
- Lab: Moom boppam ci aparey, gis-gis bu wuute, gamut bi gëna mag
- HSL/VHS: Tanneef melo bu yomb te wuute ci gis-gis
- YCbCr: Dafay tàqale leeraay bi ak melo bi, ñu defar ko ngir kompresioŋ
- XYZ: Barabu royuwaay ngir science melo yi, jëfandikoo wuñu ko ci nataal yi
Jëfandikool liñu la xelal
- Ëmbiitu Web ak Digital: sRGB wala P3 (ak sRGB)
- Nataal profesioneel: Adobe RGB wala ProPhoto RGB ci 16 bit
- Production impression: Adobe RGB ngir barabu liggéey, profil CMYK ngir genn
- Defar wideo: Rec.709 ngir HD, Rec.2020 ngir UHD/HDR
- Art ak Design Numerik: Adobe RGB wala P3
- Jubbanti melo yi: Lab ngir ajustement yi amul benn aparey
- Design UI/UX: HSL/HSV ngir tànneef melo bu yomb
- Kompresioŋ wideo: YCbCr ak chroma bu méngoo
Xeetu jëfandikoo barabu melo yi
Sistem yiy doxal melo yi
Sistem yiy yor melo yi (CMS) dañuy fexe ba melo yi di génne ci aparey yu bari, ci jëfandikoo profil aparey yi ak coppite yi ci barabu melo yi. Dañu am solo ci liggéeyu foto, jëmmal ak imprimeer.
Fondaasioŋu jëfandikoo melo yi ci jamono jii mooy sistemu profil ICC (Consortium international des couleurs). Profil yooyu dañuy fësal màndarga melo yi ci benn aparey wala bayaali melo yi, suko defee ñu mëna tekki ci seen biir ci anam wu jaar yoon. Sudee amul doxalinu melo yi ci anam wu jaar yoon, benn valeur RGB mën na wuute lool ci aparey yu bari.
- Su sukkandikoo ci profil ICC yiy màndargaal doxalinu melo aparey bi
- Jëfandikool ay profil yu moom seen bopp ci aparey (lu melni Lab) ni barabu weccoo
- Dafay jëfandikoo kàrtu gamut ngir barabi yegg yu wuute
- Dafay joxe ay mébetu rendering ngir ay mébeti soppi yu wuute
- Dafay jàppale lëkkalekaayu aparey bi ak coppite yu bari
Etalonnage
Etalonaasu monitër mooy fondamaa bi ci yoriinu melo yi, ngir fexe ba sa monitër di wane melo yi ci anam wu jaar yoon. Ku amul monitër buñ kalibre, bépp liggéey buñ def ngir doxal melo yi mën na ñàkk njariñ.
Etalonnage mooy nga jekkal sa jekkal monitër ba noppi nga defar benn profil ICC buy saafara bépp jaar-jaar bu méngoo ak melo yiñ miin. Ni ñu koy defee dafay laaj nga am kolorimetre wala spectrophotometre ngir mëna am resultaa yi gëna jubal, waaye etalonnage logiciel bu yomb moo gëna baax amul benn.
- Aparey yiy etalonnage hardware ñooy joxe resultaa yi gëna dëggu
- Dafay yamale tontub poñ bu weex bi, gamma bi ak melo yi
- Sosal ab profil ICC bu sistem yiy doxal melo yi di jëfandikoo
- Dañu ko wara def saa yu nekk ndax dafay soppeeku ci diir bi
- Ekraŋ profesionel yi dañuy faral di am man-mani etalonnage hardware
Liggéey ak barabi melo kamera
Kamera dijital yi dañuy kapte nataal yi ci seeni barabu melo, ñu soppi leen ñu nekk barab yuñ miin lu melni sRGB wala Adobe RGB. Xam anam yii di doxee lu am solo la ngir mëna def nataal bu jaar yoon.
Kamera bumu ci mëna doon, amna kaptër bu amul fenn, muy tontu melo boppam. Defarkatu kamera yi dañu defar ay algorithm yuñ mëna jëfandikoo ngir mëna jëfandikoo done yu kaptër yi ci barabi melo yuñ yamale. Sooy tiire ci formaa RAW, dinga gëna mëna tànn anam wi ñuy soppi melo yi, loolu mooy tax nga mëna jëfandikoo melo yi ci anam wu gëna jubal.
- Fichier RAW yi dañuy denc bépp done melo bu kaptër bi jàpp
- Dosie JPEG yi dañu leen di soppi def sRGB wala Adobe RGB ci biir kamera
- Profil kamera yi mën nañu màndargaal tontu melo kamera yi
- Barabi liggéey yu yaatu ñooy denc done yu bari ci kamera yi
- Profil melo DNG (DCP) dafay joxe done melo kamera yu dëggu
Web-Safe meloy xalaat
Doonte navigateur web yi leegi dañuy jàppale jëfandikoo melo yi, ekraŋ yu bari ak aparey duñu ko jàppale. Sosal ëmbiitu web buy nuru luy méngoo ci bépp aparey fàww nga xam àpp yii.
Platform web bi mingi jëm ci gëna mëna yoriinu melo yi, ak CSS Color Module Level 4 di yokk ndimbal ci leerali espace melo yi. Waaye, ngir mëna dëppoo bu baax, fàww nga xoolaat ay yamaleg sRGB ba noppi nga joxe fallback yu méngoo ak ëmbiit bu yaatu.
- sRGB mooy gëna wóor ci wàllu deggoo
- Dugalal ay profil melo ci biir nataal yi ngir nawigatër yi koy jàppale
- CSS Colour Module Niveau 4 dafay yokk ay leeral ci barabu melo yi
- Yokkateg yokkute ngir monitër yu yaatu mën na am
- Xalaatal jëfandikoo @media queries ngir gis màndarga yu yaatu
Liggéeyukaay ci defar imprimeer
Liggéeyu impression profesionel dafay laaj nga saytu bu baax bayaali melo yi, dalee ko ci kapte bi ba ci génne gi mujj. Joge ci RGB dem ci CMYK jéego bu am solo la, te dañu ko wara def ci anam wu jaar yoon.
Impression komersiyaal dafay jëfandikoo bayaali melo CMYK yuñ yamale, lépp di aju ci anam wi ñu koy imprime. Standard yooyu dañuy fexe ba resultaa yi méngoo ci biir ñiy imprimeer ak ci imprimeer yi. Designer yi war nañu xam ban melo CMYK la seen imprimante di jëfandikoo ba noppi boole xam-xam boobu ci seen liggéey.
- Soft proofing dafay nuru liñ imprime ci ekraŋ bi
- Profil imprimante yi dañuy màndargaal benn aparey ak benn këyit buñ boole
- Rendering intents mooy wane anam yi ñuy jaar ngir am kàrtu gamut
- kompensaasioŋ point bu ñuul dafay denc leeralu lëndëm
- Impression yi ñuy saytu dañuy saytu melo yi laataa ñuy mujjee defar
Kulòoru wideo
Defar wideo dafay laaj nga bàyyi xel ci bayaali melo yu bari, rawatina ginaaw HDR ak formaa yu bari yi. Xam pipeline bi yépp daale ko ci jàpp ba ci joxe lu am solo la.
Defar wideo ci jamono jii dafay faral di jëfandikoo Sistemu Kodaasu Kulòor bu Akademi (ACES) muy kaadar buñ yamale ngir doxal melo yi. ACES dafay joxe barab bu ñuy liggéey ngir wideo yépp, kameraa bi ñuy jëfandikoo du ci dara, loolu dafay yombal jëfandikoo gi ngir méngale nataal yu bawoo ci yeneen balluwaay ak waajal ëmbiit li ngir formaa yu bari yuñ koy joxe.
- Format log yi deñuy denc rang dynamique bi gëna mag ci kamera yi
- Barabu liggéey yu melni ACES dañuy dajale melo yiñ yamale
- Standard HDR yi dañuy àndaale ak PQ ak HLG
- Format yi ñuy joxe mën nañu soxla ay melo espace yu bari
- LUTs (Tablo yiy xool) dañuy jàppale coppite melo yi
Laaj yi ñuy faral di laaj ci wàllu melo yi
Lan mooy wuutale model melo ak espace melo?
Modèlu melo mooy benn kaadaru theorie ngir wane melo yi ci ay valeur numérique (lu melni RGB wala CMYK), waaye espace melo mooy jëfandikoo benn model melo bu am ay parametre yuñ joxe. Ci misaal, RGB xeetu melo la, waaye sRGB ak Adobe RGB ay espace melo yuñ jagleel xeetu RGB lañu, bu nekk ak gamut ak màndarga yu wuute. Xalaatal benn xeetu melo ni sistem général (lu melni leeral barab yi ci latitude/longitude) ak barabu melo ni kàrtu sistem boobu (lu melni kàrtu bu leer ci benn gox ak ay coordonnée yu leer).
Lan moo waral li may imprime wuute na ak li may gis ci ekraŋ bi?
Barina mbir yu waral wuute gi: monitër yi dañuy jëfandikoo melo RGB (di yokk) waaye imprimante yi dañuy jëfandikoo melo CMYK (di dindi); afichage yi dañuy am gamut bu gëna yaatu yeneen yi ñuy imprime; ekraŋ yi dañuy bàyyi leeraay bi impression yi diko seeral; te sudee amul doxalinu melo yi ci anam wu jaar yoon, amul tekki ci diggante barabi melo yii wuute. Rax ci dolli, xeetu këyit dafay indi jafe-jafe ci ni melo yi di feeñee ci këyit yiñ imprime, ndax këyit yi amul coating ñoo gëna néew melo yu saturé ni këyit yuy melax yi. Kalibre sa monitër ak jëfandikoo profil ICC ngir sa imprimante ak njaxasu këyit mën na wàññi bu baax wuute yooyu, waaye yenn wuute dina ñu des saa yu nekk ndax wuute physique yu am solo yi am ci diggante monitër yiy génne leeraay ak impression yuy seeral leeraay.
Ndax dama wara jëfandikoo sRGB, Adobe RGB wala ProPhoto RGB ngir jël nataal?
Dafay aju ci ni ngay liggéeyee ak ni ngay génne ay mbir. sRGB moo gëna baax ci nataal yiñ jagleel web bi wala ñuy xool ci ekraŋ yi. Adobe RGB lu baax la ci liggéeyum imprimeer, ndax dafay joxe gamut bu gëna yaatu bu méngoo ak kàttanu imprimeer yi. ProPhoto RGB lu baax la ci wàllu liggéey, ndax dafay am solo lool ñu baña yàq melo yi, rawatina sooy liggéey ak fichier RAW ci mode 16-bit. Nataalkat yu bari dañuy jëfandikoo xeetu nataal bu wuute: soppali ci ProPhoto RGB wala Adobe RGB, ba noppi soppi ko ci sRGB ngir séddoo ci web bi. Sooy tiire ci formaa JPEG ci biir kamera, Adobe RGB moo gëna baax ci sRGB sudee sa kamera daf koy jàppale, ndax dafay denc leerali melo yi gëna bari ngir soppali ëlëg. Waaye, sooy tiire ci RAW (ñu ngi lay digal nga def ko ci kalite bu gëna baax), jekkal melo kameraa bi du am njeexital ci preview JPEG bi kese, du am njeexital ci done RAW yi.
Lan mooy xew sudee melo yi nekkul ci bitti barabu melo yi?
Sooy soppi ci diggante espace melo yi, melo yi nekk ci bitti gamut espace destination bi dañu leen wara mappewaat ci anam wu ñuy woowe gamut mapping. Li koy saytu mooy mébetu rendu bi: Rendu perceptuel dafay baña yàq diggante melo yi ci di kompresse gamut bi yépp; Relative Colorimetric dafay tëye melo yi nekk ci biir gamut yi ak clip yi nekk ci bitti gamut bi ci melo bi gëna jege biñ mëna joxewaat; Colorimétrique absolu dafay nuru waaye dafay méngoo ak këyit bu weex; ak Saturation dafay njëkka am melo yu yànj moo gëna dëggu. Tanneef bi ngay def mingi aju ci ëmbiit li ak li ngay njëkka topp. Ci wàllu nataal, Perceptual mooy gëna bari lumuy génne ci nataal yi. Ngir nataal yu am melo màrk buñ tànn, Relative Colorimetric mooy gëna baax ngir baña yàq melo yi gën, fépp fuñu ko mënee. Sistem yiy doxal melo yi leegi mën nañu la wan melo yi nekk ci bitti gamut bi laataa ñuy soppi, loolu dina tax nga mëna def ay coppite ci melo yi gëna am solo.
Lan moo am solo ci etalonnage monitër ngir doxal melo yi?
Etalonaasu monitër mooy fundamaasu bépp sistem buy doxal melo yi. Soo amul afichage buñ kalibre, yaa ngi jël yenn dogal ci wàllu soppali ci leerali melo yu jaarul yoon. Etalonnage dafay yamale sa monitër ci anam wuñ xamee, ci anam wu jaar yoon, ci def point bu weex bi (daanaka D65/6500K), gamma (dafay faral di nekk 2.2), ak leeraay bi (dafay faral di nekk 80-120 cd/m2), ba noppi sos profil ICC bi aplikaasioŋ yiy jëfandikoo melo yi di jëfandikoo ngir wane melo yi ci anam wu jaar yoon. Ngir liggéey bu xarañ, fàww nga am aparey buy etalonnage hardware bi, te dañu wara def etalonnage bi weer wu nekk. Ba ci kolorimetre yiñ jëfandikoo mën nañu gëna baaxal melo yi suñu ko méngale ak monitër yuñ kalibrewul. Ginaaw etalonnage, barab bi ngay liggéey itam dafa am solo—kuur yu dóomu taal bu amul benn boor, leeral buñ saytu, ak moytu leer gu direct ci ekraŋ bi, ñoom ñépp dañuy jàppale ci gis melo bi bu baax. Soo bëggee liggéey ci melo yu am solo, xalaatal dugal sa xaalis ci monitëru profesionel bu am gamut bu yaatu, kàttanu etalonnage hardware, ak cagoule buy tere leeralu ambiant bi.
Ban melo espace laa wara jëfandikoo ngir defar web bi?
sRGB mooy wéy di nekk ëmbiitu web bi ndax mooy tax nga am jaar-jaar bu gëna méngoo ci aparey ak nawigatër yu bari. Doonte navigateur yu bees yi dañuy gëna jàppale jëfandikoo melo yi ak gamut yu gëna yaatu, aparey yu bari ak navigateurs yu bari ba leegi mënu ñu ko. Ngir projet yu jëm ci kanam, mën nga jëfandikoo sRGB muy baseline ci joxe ay asset yu bari (jëfandikoo man-mani CSS Color Module Level 4 wala nataal yuñ etikete) ngir aparey yi leen di jàppale. Module CSS Color Niveau 4 dafay jàppale display-p3, prophoto-rgb, ak yeneen barab yu am melo jaaraleko ci fonction yu melni melo (display-p3 1 0.5 0), loolu dafay tax defarkati web yi ñu mëna xool ci display-p3 te duñu yàq deggoo gi. Ngir mëna dëppoo bu baax ak navigateur yu yàgg yi, fexeel am benn version sRGB ci bépp asset te nga jëfandikoo gis-gis man-man yi ngir joxe ëmbiit bu yaatu ci aparey yiy dëppoo kese. Deel faral di natt say jëmmal ci aparey ak nawigatër yu bari ngir xam ndax jëfandikukat yépp mën nañu ko nangu.
Ak naka la bayaali melo yi di amee ci kompresioŋu nataal bi ak dayo fichier bi?
Barabi melo yi dañu am njeexital yu am solo ci kompresioŋu nataal bi ak dayo fichier bi. Soppi ci RGB dem ci YCbCr (ci kompresioŋ JPEG) dafay may chroma subsampling, luy wàññi dayo fichier bi ndax dafay denc leerali melo yi ci dayo bu gëna ndaw leerali leeralu nit, di jëfandikoo bëtu nit bi gëna am yëg-yëg ci detay yu leer. Espace yu yaatu yu melni ProPhoto RGB dañuy laaj xóotaayu bit yu gëna rëy (16-bit vs. 8-bit) ngir moytu bande, loolu mooy jur fichier yu gëna rëy. Sooy denc ci formaa yu melni PNG yu jëfandikoowul chroma subsampling, espace melo bi ci boppam du am njeexital ci dayo fichier bi, waaye xóotaayu bit yu gëna kawe dañu koy def. Fichier JPEG yiñ denc ci Adobe RGB wala ProPhoto RGB duñu jëfandikoo dencukaay bu gëna bari sRGB ci benn jekkal kalite, waaye dañu wara am profil melo buñ samp ngir ñu wane ko bu baax, yokk tuuti ci dayo fichier bi. Ngir am kompresioŋ bu gëna am njariñ ci formaa yiy joxe, soppi ci 8-bit sRGB wala YCbCr ak subsampling bu méngoo dafay joxe ekilibre bi gëna baax ci dayo fichier bi ak kalite biñ mëna gis.
Lan mooy diggante bayaali melo yi ak xóotaayu bit yi?
Xóotaayu bit yi ak bayaalu melo yi dañu lëkkaloo te dañu am njeexital ci kalite nataal bi. Bit depth mingi aju ci limu bit yi ñuy jëfandikoo ngir wane chaine melo bu nekk, loolu mooy wane ñaata valeur melo yu wuute lañu mëna representé. Doonte barabu melo yi ñooy wane tolluwaayu melo yi (gamut), xóotaayu bit bi mooy wane ni ñuy xaajalee tolluwaayu melo yi. Barabi melo yu gëna yaatu yu melni ProPhoto RGB dañuy laaj xóotaayu bit yu gëna kawe ngir moytu bande wala posterisation. Li ko waral mooy benn limu valeur yu wuute yi dañu wara yam ci melo yi gëna yaatu, loolu mooy tax “jéego” yu gëna yaatu diggante melo yi ci wetam. Ci misaal, encodage 8-bit dafay joxe 256 niveau ci chaine bu nekk, loolu doyna ci sRGB waaye doyul ci ProPhoto RGB. Loolu moo waral workflow yi dañuy faral di jëfandikoo 16-bit ci chaine bu nekk (65,536 niveau) suñuy liggéey ci barab yu yaatu. Ci anam wu melni, ëmbiitu HDR dafay laaj xóotaayu bit bu gëna kawe (10-bit wala 12-bit) ngir mëna wane bu baax tolluwaayu leeraay bi. Njaxasu bayaali melo yi ak xóotaayu bit yi ñooy wane limu melo yiñ mëna joxe ci benn nataal.
Master Gestion de couleur ci sa projet
Fotograf nga, desineur wala developpeur, xam barabi melo yi lu am solo la ngir mëna defar liggéey bu baax. Jëfandikool konsept yii ngir mëna wax ni say melo dañuy nuru luy méngoo ci bépp media.