Mahino ‘a e ngaahi feitu’u lanu ‘i he ngaahi ‘ata: Fakahinohino kakato ki he RGB, CMYK, LAB, HSL mo e lahi ange

Mahino ‘a e ngaahi feitu’u lanu ‘i he ngaahi ‘ata fakakomipiuta

Fakatotolo’i ‘a e fakahinohino kakato ki he ngaahi sipinga lanu, ngaahi feitu’u lanu, mo honau ngaahi faka’aonga’i ‘i he ‘ata, tisaini, mo e ‘ata fakakomipiuta. Master pule’i lanu ki he ngaahi ola haohaoa ‘i he ngaahi device kotoa pe.

RGB & CMYK
HSL & HSV
LAPI & XYZ
YCbCr & YUV

Ko e Fakahinohino Kakato ki he Ngaahi Vahe Lanu .

Ko e ngaahi feituʻu lanú ko ha ngaahi sīpinga fakafika ia ʻoku nau fakaʻatā kitautolu ke tau fakafofongaʻi mo fakamatalaʻi pau ʻa e ngaahi lanú ʻi ha founga fakahokohoko. Ko e mahino ki he ngaahi feituʻu lanu ʻoku mahuʻinga ia ki he kau tā ʻata, kau tisaini, kau ʻētita vitiō, mo ha taha pē ʻoku ngāue ʻaki ʻa e ʻata fakakomipiutá. ‘Oku ‘ufi’ufi ‘e he fakahinohino kakato ko ‘eni ‘a e me’a kotoa pe mei he ngaahi fakakaukau tefito ki he ngaahi founga fakalakalaka ‘o e pule’i ‘o e lanu.

Ko e hā ʻoku mahuʻinga ai ʻa e ngaahi feituʻu lanú

‘Oku fakamatala’i ‘e he ngaahi feitu’u lanu ‘a e founga ‘oku toe fakatupu ai ‘a e ngaahi lanu ‘i he ngaahi device mo e mitia kehekehe. ‘Oku nau fakapapau‘i ‘a e ngaahi lanu kehekehe (gamut) ‘e lava ke fakahaa‘i pe pulusí, ‘o uesia ai ‘a e tonu mo e mo‘ui ‘a ho‘o ngaahi ‘īmisí. Ka ʻikai ha puleʻi totonu ʻo e feituʻu lanú, ʻe kehe nai hoʻo ngaahi fakatātā kuo ngaohi fakaleleí mei he meʻa naʻe fakataumuʻá ʻi he taimi ʻoku sio ai ʻi ha ngaahi screen kehekehe pe ngaahi nāunau kuo paaki.

‘Oku fakafalala ‘a e mamani fakakomipiuta ki he fetu’utaki lanu pau. Ko e taimi ‘oku ke to’o ai ha ‘ata, fakatonutonu ha ‘imisi, pe tisaini ha uepisaiti, ‘Oku ke ngaue ‘i loto ‘i he ngaahi feitu’u lanu pau ‘oku ne fakamatala’i ‘a e ngaahi lanu ‘oku ma’u kiate koe mo e founga ‘oku nau fakafofonga’i fakafika. Ko e ngaahi feitu’u lanu ko ‘eni ‘oku nau ngaue ko ha lea faka’univeesi ‘oku ne fakapapau’i ko ho’o kulokula ‘oku tatau pe ‘a e kulokula ‘i he screen ‘o ha taha kehe pe ‘i he pulusinga.

  • Fakapapau’i ‘oku tu’uma’u ‘a e lanu ‘i he ngaahi device
  • Maximizes ‘a e lanu ‘oku ma’u ki ho’o vaha’a .
  • Ta’ofi ‘a e ngaahi liliu lanu lolotonga ‘a e ngaahi liliu ‘o e fometi
  • Mahu’inga ki he output fakapalofesinale-lelei
  • Mahu’inga ki he tu’uma’u ‘o e brand ‘i he mitia fakakomipiuta mo e paaki

Mahino ki he Ngaahi Sipinga Lanu mo e Ngaahi Feitu’u .

Ngaahi Sipinga Lanu vs.

Lolotonga ‘oku fa’a faka’aonga’i fakafetongi, ko e ngaahi sipinga lanu mo e ngaahi feitu’u lanu ko e ngaahi fakakaukau kehekehe. Ko ha sipinga lanu ko ha fa’unga fakateolosia ki hono fakafofonga’i ‘o e ngaahi lanu (hange ko e RGB pe CMYK), lolotonga ia ko ha feitu’u lanu ko ha fakahoko pau ‘o ha sipinga lanu mo e ngaahi fakangatangata kuo faka’uhinga’i (hange ko e sRGB pe Adobe RGB).

Fakakaukau ki ha sipinga lanu ko ha founga fakalukufua ki hono fakamatala’i ‘o e ngaahi lanu, hange ko e pehe “fefiofi ‘a e kulokula, lanumata, mo e maama lanu pulu ke fa’u ‘a e ngaahi lanu.” ‘Oku ‘omi ‘e ha feitu’u lanu ‘a e ngaahi tu’utu’uni pau: ko e ha tonu ‘a e malumalu ‘o e kulokula, lanumata, mo e lanu pulu ke faka’aonga’i, pea mo e founga tonu ke fefiofi kinautolu ke ma’u ‘a e ngaahi ola tu’uma’u.

  • ‘Oku fakamatala’i ‘e he ngaahi sipinga lanu ‘a e fa’unga ki he fakafofonga’i ‘o e lanu .
  • ‘Oku fakapapau’i ‘e he ngaahi feitu’u lanu ‘a e ngaahi fakangatangata pau ‘i loto ‘i ha sipinga
  • ‘E lava ke ‘i ai ha ngaahi feitu’u lanu lahi ‘i loto ‘i he sipinga ‘e taha .
  • Kuo faka’uhinga’i ‘e he ngaahi feitu’u lanu ‘a e ngaahi ngata’anga mo e ngaahi equations ‘o e liliu .

Lanu Fakalahi vs. To’o

‘Oku fakakalakalasi ‘a e ngaahi sipinga lanu ko e additive pe subtractive, ‘o fakatatau ki he founga ‘oku nau fa’u ai ‘a e ngaahi lanu. ‘Oku fakataha’i ‘e he ngaahi sipinga ‘o e tanaki atu (hange ko e RGB) ‘a e maama ke fa’u ‘a e ngaahi lanu, lolotonga ia ‘oku ngaue ‘a e ngaahi sipinga ‘o e subtractive (hange ko e CMYK) ‘aki hono absorbing ‘a e ngaahi peau ‘o e maama.

Ko e kehekehe tefito ‘oku ‘i honau ngaahi kamata’anga: ‘oku kamata ‘a e lanu additive ‘i he fakapo’uli (‘ikai ha maama) pea tanaki atu ‘a e maama lanu ke fakatupu ‘a e ngingila, ‘o a’u ki he hinehina ‘i he taimi ‘oku fakataha’i ai ‘a e ngaahi lanu kotoa pe ‘i he malohi kakato. ʻOku kamata ʻa e lanu toʻó ʻaki ʻa e hinehina (hangē ha peesi ʻataʻatā) pea tānaki atu ha ngaahi vaitohi ʻoku nau toʻo (absorb) ha ngaahi peau pau, ʻo aʻu ki he ʻuliʻulí ʻi he taimi ʻoku fakatahaʻi ai ʻa e ngaahi lanu kotoa pē ʻi he mālohi kakató.

  • Fakalahi: RGB (ngaahi screen, ngaahi faka’ali’ali fakakomipiuta)
  • To’o: CMYK (paaki, mitia fakatu’asino)
  • Ko e ngaahi polokalama kehekehe ‘oku fie ma’u ‘a e ngaahi founga kehekehe .
  • Ko e ngaahi liliu lanu ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi sisitemi additive mo e subtractive ‘oku fie ma’u ‘a e ngaahi liliu faingata’a .

Lanu Gamut mo e loloto ‘o e ki’i konga si’i

Ko e gamut ‘o e feitu’u lanu ‘oku ‘uhinga ia ki he ngaahi lanu kehekehe ‘e lava ke ne fakafofonga’i. ‘Oku fakapapau’i ‘e he loloto ‘o e bit ‘a e lahi ‘o e ngaahi lanu kehekehe ‘e lava ke fakafofonga’i ‘i loto ‘i he gamut ko ia. Fakataha, ‘oku fakamatala’i ‘e he ngaahi me’a ko ‘eni ‘a e ngaahi malava ‘o ha feitu’u lanu.

Fakakaukau ki he gamut ko e paleti ‘o e ngaahi lanu ‘oku ma’u, pea mo e loloto si’isi’i ko e founga ‘e lava ke fefiofi finely ‘a e ngaahi lanu ko ia. Mahalo ‘e mole ha gamut fakangatangata ‘a e ngaahi lanu mo’ui pau ‘o faka’aufuli, lolotonga ia ‘oku fakatupu ‘e he loloto ‘o e ki’i konga si’i ‘oku ‘ikai fe’unga ‘a e banding ‘oku ‘asi ‘i he gradients kae ‘ikai ko e ngaahi liliu ‘oku ‘ata’ata. ‘Oku fa’a fie ma’u ‘e he ngaue fakapalofesinale ‘a e gamut lahi mo e loloto ‘o e bit ma’olunga ke puke mo fakahaa’i ‘a e kakato ‘o e fakamatala faka’ata.

  • ‘E lava ke fakafofonga’i ‘e he gamuts lahi ange ‘a e ngaahi lanu mo’ui ange .
  • ‘Oku faka’ata ‘e he loloto ‘o e ki’i konga si’i ma’olunga ange ‘a e ngaahi gradients ‘oku malimali ange
  • 8-si’isi’i = 256 ngaahi tu’unga ‘i he channel (16.7 miliona lanu)
  • 16-si’isi’i = 65,536 ngaahi tu’unga ‘i he channel (ngaahi lanu ‘e laui piliona)
  • ‘Oku fa’a fie ma’u ‘e he ngaue fakapalofesinale ‘a e ngaahi feitu’u ‘o e wide-gamut mo e loloto ‘o e bit ma’olunga .

Fakamatala’i ‘a e ngaahi feitu’u lanu RGB

Ko e Sipinga Lanu RGB .

RGB (Kulokula, Lanumata, Lanu Pulu) ko ha sipinga lanu additive ‘a ia ‘oku fakataha’i ai ‘a e kulokula, lanumata, mo e maama lanu pulu ‘i ha ngaahi founga kehekehe ke fakatupu ha ngaahi lanu lahi. Ko e fakava’e ia ‘o e ngaahi faka’ali’ali fakakomipiuta, mei he ngaahi telefoni to’oto’o ki he ngaahi monitoa fakakomipiuta mo e ngaahi televisone.

‘I he sipinga ‘o e RGB, ‘oku angamaheni ‘aki hono faka’aonga’i ‘e he channel lanu takitaha ‘a e ngaahi konga ‘e 8, ‘o faka’ata ‘a e ngaahi tu’unga ‘o e 256 ki he channel. ‘Oku fakatupu ‘e he me’a ni ‘a e loloto ‘o e lanu ‘o e 24-si’isi’i angamaheni (8 bits × 3 channels), ‘oku malava ke ne fakafofonga’i ‘a e lanu ‘e 16.7 miliona fakafuofua. ‘Oku fa’a faka’aonga’i ‘e he ngaahi polokalama fakapalofesinale ‘a e 10-si’isi’i (laka hake ‘i he lanu ‘e 1 piliona) pe 16-si’isi’i (laka hake ‘i he lanu ‘e 281 trillion) ki ha ngaahi fakakalasi lanu pau ange.

‘Oku makatu’unga ‘a e RGB ‘i he tali ‘a e sisitemi sio ‘a e tangata ki he maama, ‘i he lanu tefito ‘e tolu ‘oku fakafuofua ki he fe’unga mo e fa’ahinga ‘e tolu ‘o e ngaahi receptors lanu (cones) ‘i hotau mata. ‘Oku ‘ai ‘e he me’a ni ke fakanatula ‘a e fe’unga mo hono fakahaa’i ‘o e kakano fakakomipiuta, ka ‘oku toe ‘uhinga ia ‘e lava ke kehekehe lahi ‘a e ngaahi feitu’u lanu kehekehe RGB ‘i honau ngaahi ‘atakai mo e ngaahi ‘ulungaanga.

sRGB (RGB tu’unga)

Na’e fakatupulaki ‘e he HP mo e Microsoft ‘i he 1996, sRGB ko e feitu’u lanu angamaheni taha ia ‘oku faka’aonga’i ‘i he ‘ata fakakomipiuta, monitoa, mo e uepi. ‘Oku ne ‘ufi’ufi ‘a e 35% nai ‘o e lanu ‘oku ‘asi pea ‘oku fakataumu’a ia ke fakafehoanaki ki he ngaahi me’angaue faka’ali’ali angamaheni ‘o e ‘api mo e ‘ofisi.

Neongo ‘ene fakangatangata ‘a e gamut, ‘Oku kei hoko pe ‘a e sRGB ko e tu’unga mo’ui ki he kakano ‘o e uepi mo e ‘ata ‘o e kau fakatau koe’uhi ko ‘ene fe’unga faka’univeesi. ‘Oku calibrated ‘a e lahi taha ‘o e ngaahi device ke fakahaa’i totonu ‘a e sRGB ‘e he default, ‘o ‘ai ia ko e fili malu taha ‘i he taimi ‘oku ke fie ma’u ai ‘a e ngaahi lanu tu’uma’u ‘i he ngaahi screen kehekehe ‘o ‘ikai ha pule’i ‘o e lanu.

Na’e fakakaukau’i ‘a e feitu’u lanu sRGB ‘aki ha gamut ‘oku si’isi’i ‘aupito ke fakafehoanaki ki he ngaahi malava ‘o e ngaahi monitoa CRT mei he 1990s. Kuo kei tu’u pe ‘a e fakangatangata ko ‘eni ki he ‘ekosisitemi ‘o e uepi fakaonopooni, neongo ‘oku faifai pea ‘ave ‘a e ngaahi tu’unga mo’ui fo’ou ange ‘i hono tafa’aki.

  • Ko e feitu’u lanu ‘o e default ki he lahi taha ‘o e ngaahi me’a fakakomipiuta
  • Fakapapau’i ‘a e fotunga tu’uma’u ‘i he lahi taha ‘o e ngaahi device
  • ‘Oku lelei ‘aupito ki he ngaahi me’a ‘oku makatu’unga ‘i he uepi mo e ‘ata fakalukufua
  • Faka’aonga’i ‘e he default ‘i he lahi taha ‘o e ngaahi me’a-faka’ata ‘o e kau fakatau mo e ngaahi telefoni to’oto’o .
  • ‘Oku ‘i ai ha mahu’inga gamma ‘o e fakafuofua ki he 2.2.

ʻAtopi RGB (1998)

Na’e fakatupulaki ‘e he Adobe Systems, ‘Oku ‘omi ‘e he Adobe RGB ha gamut lahi ange ‘i he sRGB, ‘o ‘ufi’ufi ‘a e fakafuofua ki he 50% ‘o e lanu ‘oku ‘asi. Na’e fa’u ia ‘o fakatefito ke ‘aofi ‘a e lahi taha ‘o e ngaahi lanu ‘oku lava ke a’usia ‘i he ngaahi pulusi lanu CMYK, ‘o ‘ai ai ia ke mahu’inga ki he workflows ‘o e ngaohi ‘o e pulusi.

‘Oku fakatokanga’i ‘aupito ‘a e gamut fakalahi ‘o e Adobe RGB ‘i he hues cyan-lanumata, ‘a ia ‘oku fa’a truncated ‘i he sRGB. ‘Oku ‘ai ‘e he me‘á ni ia ke manakoa ‘i he lotolotonga ‘o e kau tā ‘ata fakapalofesinalé mo e kau tisaini ‘oku nau fiema‘u ke tauhi ‘a e ngaahi lanu mo‘uí, tautefito ki he ngaahi me‘a kuo pulusí.

Ko e taha ‘o e ngaahi lelei mahu’inga ‘o e Adobe RGB ko ‘ene malava ke fakafofonga’i ha ngaahi lanu lahi ange ‘o e saturated ‘i he vahefonua lanumata-cyan, ‘a ia ‘oku mahu’inga ki he ‘ata ‘o e fonua mo e ngaahi kaveinga ‘o natula. Ka neongo ia, ‘Oku toki fakatokanga’i ‘a e lelei ko ‘eni ‘i he taimi ‘oku poupou’i ai ‘e he workflow kotoa (puke, fakatonutonu, mo e output) ‘a e feitu’u lanu ‘o e Adobe RGB.

  • Lahi ange ‘a e gamut ‘i he sRGB, tautautefito ki he lanumata mo e cyans .
  • Lelei ange ki he ngaahi ngaue ‘o e ngaohi ‘o e paaki
  • ‘Oku manakoa ‘e he kau ‘ata fakapalofesinale tokolahi .
  • ‘Oku ma’u ko ha fili ‘o e puke ‘i he ngaahi me’a-faka’ata ma’olunga .
  • Fiema’u ‘a e pule’i ‘o e lanu ke fakahaa’i totonu .

ProFoto RGB

Na’e fakatupulaki ‘e he Kodak, ProPhoto RGB (‘oku ‘iloa foki ko e ROMM RGB) ko e taha ia ‘o e ngaahi feitu’u lanu RGB lahi taha, ‘oku ne ‘aofi ‘a e fakafuofua ki he 90% ‘o e ngaahi lanu ‘oku ‘asi. ‘Oku mahulu atu ia ‘i he tu‘unga ‘o e sio ‘a e tangatá ‘i he ngaahi feitu‘u ‘e ni‘ihi, ‘o faka‘atā ai ia ke ne tauhi ‘a e meimei lanu kotoa pē ‘oku lava ke puke ‘e ha me‘a-faka‘ata.

Koe’uhi ko hono gamut lahi, ‘Oku fie ma’u ‘e he ProPhoto RGB ‘a e loloto ‘o e si’isi’i ma’olunga ange (16-si’isi’i ki he channel kae ‘ikai ko e 8-si’isi’i) ke faka’ehi’ehi mei he banding ‘i he gradients. ‘Oku faka’aonga’i tefito ia ‘i he workflows ‘ata fakapalofesinale, tautautefito ki he ngaahi taumu’a ‘o e archival mo e paaki ‘o e tu’unga ma’olunga.

Ko e ProPhoto RGB ko e feitu’u ngaue angamaheni ia ‘i he Adobe Lightroom pea ‘oku fa’a fokotu’u atu ia ki hono tauhi ‘o e fakamatala lanu lahi taha lolotonga ‘a e founga fakalakalaka ‘o e raw. ‘Oku fu’u lahi ‘aupito ‘a e ni’ihi ‘o hono ngaahi lanu ‘oku “fakakaukau” (‘i tu’a ‘i he sio ‘a e tangata), ka ‘oku fakapapau’i ‘e he me’a ni ‘oku ‘ikai ha ngaahi lanu ‘oku puke ‘e he me’a-faka’ata ‘oku clipped lolotonga ‘a e fakatonutonu.

  • Fu’u lahi ‘aupito ‘a e gamut ‘oku ne ‘ufi’ufi ‘a e ngaahi lanu ‘oku ‘asi lahi taha
  • Tauhi ‘a e ngaahi lanu ‘oku puke ‘e he ngaahi me’a-faka’ata ma’olunga
  • Fiema’u ‘a e 16-si’isi’i ‘o e ngaue ke ta’ofi ‘a e banding .
  • Feitu’u ngaue tu’uma’u ‘i he Adobe Lightroom .
  • ‘Oku ‘ikai fe’unga mo e ngaahi fotunga ‘o e tu’uaki faka’osi ‘o ‘ikai ha liliu .

Faka’ali’ali P3.

Fakatupulaki ‘e he Apple, ‘Oku makatu’unga ‘a e Faka’ali’ali P3 ‘i he DCI-P3 lanu ‘o e feitu’u ‘oku faka’aonga’i ‘i he sinema fakakomipiuta. ‘Oku ne ‘omi ‘a e fekau’aki mo e 25% lahi ange ‘a e lanu ‘o e ‘ufi’ufi ‘i he sRGB, tautautefito ki he kulokula mo e lanumata, ‘o ‘ai ke ‘asi ‘a e ngaahi ‘ata ‘oku mo’ui ange mo mo’ui.

Kuo ma’u ‘e he faka’ali’ali P3 ‘a e manakoa lahi ‘i he’ene poupou’i ‘e he ngaahi device ‘a e Apple, kau ai ‘a e iPhones, iPads, mo e Macs mo e ngaahi faka’ali’ali ‘o e wide-gamut. ‘Oku ne fakafofonga’i ha kelekele lotoloto ‘i he vaha’a ‘o e sRGB mo e ngaahi feitu’u lahi ange hange ko e Adobe RGB, ‘oatu ‘a e ngaahi lanu fakalahi lolotonga hono tauhi ‘o e fe’unga ‘oku fe’unga.

Na’e ‘uluaki fakatupulaki ‘a e feitu’u lanu P3 ki he faka’ali’ali ‘o e sinema fakakomipiuta (DCI-P3), ka na’e fakafe’unga’i ia ‘e Apple ki he tekinolosia faka’ali’ali ‘aki hono faka’aonga’i ‘o e D65 poini hinehina (tatau mo e sRGB) kae ‘ikai ko e DCI poini hinehina. ‘Oku ‘ai ‘e he me’a ni ke fe’unga ange ia ki he ngaahi ‘atakai ‘o e mixed-media lolotonga ia ‘oku kei ‘omi ‘e he ngaahi lanu ‘oku mahu’inga ange ‘a e mo’ui ‘i he sRGB.

  • Gamut lahi mo e ‘ufi’ufi lelei ‘aupito ‘o e kulokula mo e lanumata .
  • Fakafonua ki he ngaahi faka’ali’ali Retina ‘a e Apple mo e ngaahi device fe’ave’aki .
  • Tupulaki ‘a e poupou ‘i he ngaahi tu’unga fakakomipiuta
  • Faka’aonga’i ‘a e poini hinehina tatau (D65) mo e sRGB .
  • Hoko ‘o fakautuutu ‘a e mahu’inga ki he uepi fakaonopooni mo e tisaini app .

Fakakaukau 2020 (KT.2020)

Na’e fakatupulaki ki he televisone ultra-ma’olunga-faka’uhinga’i (UHDTV), ‘Oku ‘aofi ‘e he Rec.2020 ‘a e 75% ‘o e ngaahi lanu ‘oku ‘asi. ‘Oku lahi ange ‘aupito ia ‘i he sRGB mo e Adobe RGB fakatou’osi, ‘o ‘omi ‘a e fakatupu lanu makehe ki he 4K mo e 8K ‘a e kakano.

Lolotonga e ngaahi faka’ali’ali si’isi’i ‘e lava ke lolotonga fakatupu ‘a e gamut kakato ‘o e Rec.2020, ‘Oku hoko ia ko ha tu’unga mo’ui ‘oku sio ki mu’a ki hono ngaohi ‘o e vitio ma’olunga mo e mastering. ʻI he fakalakalaka ʻa e tekinolosia fakaʻaliʻalí, ʻoku lahi ange ʻa e ngaahi meʻangāue ʻoku nau fakaofiofi mai ki he feituʻu lanu lahi ko ʻení.

Ko e Rec.2020 ko e konga ia ‘o e tu’unga fakavaha’apule’anga ki he Ultra HDTV pea ‘oku faka’aonga’i ia ‘i he fehokotaki mo e ngaahi tekinolosia ‘o e ma’olunga ‘o e ‘atakai (HDR) hange ko e HDR10 mo e Dolby Vision. ‘Oku faka’aonga’i ‘e hono gamut ‘oku fu’u lahi ‘aupito ‘a e ngaahi lanu tefito monochromatic (467nm lanu pulu, 532nm lanumata, mo e 630nm kulokula) ‘oku ofi ki he tafa’aki ‘o e spectrum ‘oku ‘asi, ‘o faka’ata ia ke ne ‘aofi ‘a e meimei lanu kotoa pe ‘e lava ke ‘ilo’i ‘e he tangata.

  • Gamut lahi ‘aupito ki he ultra-ma’olunga-faka’uhinga ‘a e kakano
  • Tu’unga fakamo’oni ‘o e kaha’u ki he ngaahi tekinolosia faka’ali’ali ‘oku ‘asi hake
  • Faka’aonga’i ‘i he ngaahi ngaue ‘o e ngaohi vitio fakapalofesinale .
  • Ko e konga ‘o e HDR ecosystem ki he vitio ‘o e to’utangata hoko
  • Lolotonga ‘oku ‘ikai ha ngaahi faka’ali’ali ‘e lava ke toe fakatupu ‘a e gamut kakato ‘o e Rec.2020 .

CMYK Lanu ‘o e ngaahi feitu’u mo e ngaohi ‘o e paaki

Ko e Sipinga Lanu CMYK .

CMYK (Cyan, Magenta, Kulokula, Ki/’Uli’uli) ko ha sipinga lanu subtractive ‘oku faka’aonga’i tefito ‘i he paaki. ‘Oku kehe mei he RGB, ‘a ia ‘oku tanaki atu ‘a e maama ke fa’u ‘a e ngaahi lanu, ‘Oku ngaue ‘a e CMYK ‘aki hono absorbing (to’o) ‘a e ngaahi peau pau mei he maama hinehina, ‘o faka’aonga’i ‘a e ngaahi vaitohi ‘i he pepa pe ngaahi substrates kehe.

‘Oku angamaheni ‘aki ‘a e gamut ‘o e CMYK ‘oku si’isi’i ange ia ‘i he ngaahi feitu’u lanu RGB, ko e ‘uhinga ia ‘oku ‘asi mai ai ‘a e ngaahi ‘ata fakakomipiuta mo’ui ‘i he taimi ‘e ni’ihi ‘oku duller ‘i he taimi ‘oku paaki ai. Ko e mahino ki he fekau’aki ‘i he vaha’a ‘o e RGB mo e CMYK ‘oku mahu’inga ia ki he kau tisaini mo e kau ‘ata ‘oku nau fa’u ‘a e kakano ki he mitia fakakomipiuta mo e paaki fakatou’osi.

‘I he teolia, ‘oku totonu ke fakataha’i ‘a e cyan, magenta, mo e kulokula ‘i he malohi kakato ‘o e ‘uli’uli, ka koe’uhi ko e ngaahi ‘uli ‘i he ngaahi vaitohi ‘o e mamani mo’oni, ‘oku angamaheni ‘aki ‘a e iku ‘eni ki ha lanu ‘uli’uli pelepela. Ko e ‘uhinga ia ‘oku tanaki atu ai ha vaitohi ‘uli’uli (K) mavahe, ‘o ‘omi ‘a e ngaahi ‘uli’uli mo’oni mo fakalelei’i ‘a e fakaikiiki ‘o e ‘ata. Ko e “K” ‘oku tu’u ia ki he “Key” koe’uhi he ‘oku ‘omi ‘e he peleti ‘uli’uli ‘a e ngaahi fakaikiiki ‘o e kī mo e fakafe’unga’i ki he ngaahi lanu kehe ‘i he paaki tukufakaholo.

‘E lava ke uesia lahi ‘e he ngaahi fa’ahinga pepa kehekehe, ngaahi founga paaki, mo e ngaahi founga ‘o e vaitohi ‘a e founga ‘oku ‘asi mai ai ‘a e ngaahi lanu CMYK ‘i he output faka’osi. Ko e ‘uhinga ‘eni ‘oku fakafalala lahi ai ‘a e ngaahi ngaue ‘o e paaki fakapalofesinale ki he pule’i ‘o e lanu mo e ngaahi fakaikiiki ‘o e CMYK standardized ‘oku fakafe’unga’i ki he ngaahi ‘atakai pau ‘o e ngaohi’anga koloa.

Ngaahi Feitu’u Lanu CMYK Tu’unga

‘Oku kehe mei he RGB, ‘a ia kuo fakamatala’i mahino ‘a e ngaahi feitu’u lanu hange ko e sRGB mo e Adobe RGB, CMYK kehekehe lahi ‘a e ngaahi feitu’u lanu ‘o makatu’unga ‘i he ngaahi tu’unga ‘o e paaki, ngaahi fa’ahinga pepa, mo e ngaahi founga ‘o e vaitohi. Ko e ngaahi tu’unga mo’ui angamaheni ‘e ni’ihi ‘o e CMYK ‘oku kau ai:

  • U.S. Uepi ‘oku ‘ufi’ufi (SWOP) v2. – Tu’unga mo’ui ki he paaki ‘o e uepi offset ‘i ‘Amelika Tokelau
  • Kuo kofukofu’i ‘a e FOGRA39 (ISO 12647-2:2004) – Tu’unga ‘Iulope ki he pepa coated
  • Lanu ‘o Siapani 2001 ‘Oku ‘ufi’ufi – Tu’unga mo’ui ki he pulusi ‘o e offset ‘i Siapani
  • GRACoL 2006 kuo kofukofu’i – Ngaahi fakaikiiki ki he paaki fakakomesiale tu’unga ma’olunga
  • KŌPU27 – Tu’unga mo’ui ki he pepa coated ‘i ‘Iulope (fakakaukau motu’a ange)
  • U.S. Pepa ‘oku ‘ufi’ufi v2. – Ki he paaki ‘o e offset ‘i he pepa ‘oku ‘ufi’ufi
  • U.S. ‘Oku ‘ikai ke ‘ufi’ufi v2. – Ki he paaki ‘i he ngaahi pepa ‘oku ‘ikai ke ‘ufi’ufi
  • KŌPU47 – Mo e pepa ‘oku ‘ikai ke ‘ufi’ufi ‘i ‘Iulope .

RGB ki he CMYK liliu

Ko e liliu mei he RGB ki he CMYK ‘oku kau ai ‘a e liliu lanu fakafika mo e mape ‘o e gamut, talu mei he ‘ikai lava ‘e he CMYK ke toe fakatupu ‘a e ngaahi lanu RGB kotoa pe. Ko e founga ko ‘eni, ‘oku ‘iloa ko e liliu lanu, ko ha tafa’aki mahu’inga ia ‘o e workflows paaki fakapalofesinale.

‘Oku faingata’a ‘a e liliu ‘o e RGB ki he CMYK koe’uhi he ‘oku ne liliu mei ha additive ki ha sipinga lanu subtractive lolotonga ia ‘oku mape’i ‘i he taimi tatau ‘a e ngaahi lanu mei ha gamut lahi ange ki ha taha si’isi’i ange. Ka ʻikai ke puleʻi totonu ʻa e lanú, ʻe lava ke hoko ʻa e lanu pulū mo e lanu mata ʻoku moʻui ʻi he RGB ʻo fakapoʻuli mo pelepela ʻi he CMYK, ʻe lava ke hiki ʻa e lanu kulokulá ki he lanu moli, pea ʻe lava ke mole ʻa e ngaahi kehekehe lanu fakapulipulí.

  • Fiema’u ‘a e ngaahi sisitemi pule’i ‘o e lanu ki he tonu .
  • ‘Oku totonu ke fakahoko ‘o faka’aonga’i ‘a e ngaahi fakamatala ‘o e ICC ki he ola lelei taha .
  • Fa’a liliu ‘a e fōtunga ‘o e ngaahi lanu mo’ui .
  • Fakahoko lelei taha ‘i he tomui ‘i he workflow ‘o e ngaohi’anga
  • ‘E lava ke tomu’a vakai’i ‘e he fakamo’oni molumalu ‘a e fotunga ‘o e CMYK ‘i he ngaahi faka’ali’ali RGB .
  • Ko e ngaahi taumu’a kehekehe ‘o e rendering ‘oku ne fakatupu ‘a e ngaahi ola kehekehe .

Lanu ‘o e Spot mo e Gamut Fakalahi

Ke ikuna’i ‘a e ngaahi fakangatangata ‘o e CMYK, ‘oku fa’a fakakau ‘e he paaki ‘a e ngaahi lanu ‘o e spot (hange ko e Pantone) pe ngaahi sisitemi gamut fakalahi ‘oku tanaki atu ‘a e moli, lanumata, mo e vaitohi violet (CMYK + OGV) ke fakalahi ‘a e ngaahi lanu reproducible.

Ko e ngaahi lanu ‘o e spot ko e ngaahi vaitohi fefiofi makehe ‘oku faka’aonga’i ki he fakafehoanaki lanu pau, tautautefito ki he ngaahi ‘elemeniti branding hange ko e ngaahi faka’ilonga. ‘Oku kehe mei he ngaahi lanu ‘o e founga ngaue ‘o e CMYK ‘a ia ‘oku fa’u ‘aki hono fakataha’i ‘o e ngaahi toti ‘o e ngaahi vaitohi angamaheni ‘e fa, ‘oku tomu’a fefiofi ‘a e ngaahi lanu ‘o e feitu’u ki ha fomula pau, ‘o fakapapau’i ‘a e tu’uma’u haohaoa ‘i he ngaahi naunau kotoa pe kuo paaki.

  • ‘Oku ‘omi ‘e he Pantone Matching System ‘a e ngaahi lanu ‘o e ngaahi feitu’u ‘oku fakalukufua .
  • Fakalahi ‘a e gamut paaki ‘a e ngaahi founga RGB lanu kehekehe .
  • Hexachrome mo e ngaahi sisitemi kehe ‘oku tanaki atu ha ngaahi vaitohi tefito kehe .
  • Mahu’inga ki he tonu ‘o e lanu ‘o e brand ‘i he fakafonu mo e fakamaketi
  • CMYK + Moli, Lanumata, Vaioleti (7-lanu) ‘e lava ke toe fakatupu ‘e he ngaahi sisitemi ‘o a’u ki he 90% ‘o e ngaahi lanu Pantone .
  • ʻOku faʻa poupouʻi ʻe he ngaahi mīsini lomi fakakomipiuta fakaonopooní ʻa e pulusi fakalahi ʻo e gamut .

Lab mo e Device-Tau’ataina ‘a e ngaahi feitu’u lanu

Device-Tau’ataina ‘a e ngaahi sipinga lanu

‘Oku kehe mei he RGB mo e CMYK, ‘a ia ‘oku fakafalala ‘a e device (‘oku kehekehe honau fōtunga ‘o makatu’unga ‘i he hardware), ‘oku fakataumu’a ‘a e ngaahi feitu’u lanu tau’ataina ‘o e device hange ko e CIE L * a * b * (Lab) mo e CIE XYZ ke fakamatala’i ‘a e ngaahi lanu ‘o hange ko ia ‘oku nau reproduced ‘e he mata ‘o e tangata, tatau ai pe pe ko e founga ‘oku nau’ reproduced.

‘Oku hoko ‘a e ngaahi feitu’u lanu ko ‘eni ko e fakava’e ‘o e ngaahi founga pule’i lanu fakaonopooni, ‘o ngaue ko ha “liliu lea faka’univeesi” ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi device kehekehe mo e ngaahi sipinga lanu. ‘Oku nau makatu’unga ‘i he mahino fakasaienisi ‘o e lanu ‘o e tangata ‘o e fakakaukau kae ‘ikai ko e ngaahi malava ‘o e device.

‘Oku mahu’inga ‘a e ngaahi feitu’u lanu tau’ataina ‘o e device koe’uhi he ‘oku nau ‘omi ha poini fakafekau’aki tu’uma’u ‘i he workflows pule’i ‘o e lanu. Lolotonga e ngaahi mahu’inga RGB tatau ‘e lava ke kehekehe ‘a e ngaahi monitoa kehekehe, ‘oku fakafofonga’i ‘e ha mahu’inga lanu Lab ‘a e lanu tatau ‘oku ‘ilo’i tatau ai pe pe ko e ha ‘a e device. Ko e ‘uhinga ‘eni ‘oku ngaue ai ‘a e Lab ko e Profile Connection Space (PCS) ‘i he pule’i ‘o e lanu ‘o e ICC, ‘o fakafaingofua’i ‘a e ngaahi liliu totonu ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi feitu’u lanu kehekehe.

CIE XYZ Lanu ‘o e Feitu’u

Na’e fa’u ‘i he 1931 ‘e he Komisoni Fakavaha’apule’anga ki he Maama (CIE), ‘a e XYZ lanu ‘o e feitu’u ko e fuofua feitu’u lanu ‘oku faka’uhinga’i fakafika. ‘Okú ne kāpui ‘a e ngaahi lanu kotoa pē ‘oku hā ki he mata ‘avalisi ‘o e tangatá pea ‘oku hoko ia ko e fakava‘e ki he ngaahi feitu‘u lanu kehé.

‘I he XYZ, ‘oku fakafofonga’i ‘e he Y ‘a e luminance, lolotonga ia ‘oku X mo e Z ‘a e ngaahi mahu’inga fakakaukau ‘oku fekau’aki mo e ngaahi konga chromatic ‘o e lanu. ‘Oku faka’aonga’i tefito ‘a e feitu’u ko ‘eni ko ha tu’unga fakafekau’aki pea ‘oku ‘ikai ke fa’a hoko ia ki he encoding ‘o e ‘imisi fakahangatonu. ‘Oku kei tefito pē ia ki he saienisi ‘o e lanú pea mo e makatu‘unga ki he ngaahi liliu ‘o e lanú.

Na’e ma’u ‘a e CIE XYZ ‘a e feitu’u lanu mei ha ngaahi ‘ahi’ahi hokohoko ‘i he fakakaukau lanu ‘o e tangata. Na’e mape’i ‘e he kau fakatotolo ‘a e founga ‘oku ‘ilo’i ai ‘e he tokotaha ‘avalisi ‘a e ngaahi peau kehekehe ‘o e maama, ‘o ne fakatupu ‘a e me’a ‘oku ‘iloa ko e CIE 1931 ‘a e feitu’u lanu, ‘a ia ‘oku kau ai ‘a e fakatata ‘iloa “hoosi-fotunga” chromaticity ‘oku ne mape’i ‘a e ngaahi lanu kotoa pe ‘e lava ke ‘asi ki he tangata.

  • Fakava’e ‘o e fua lanu fakasaienisi .
  • ‘Oku ne ‘aofi ‘a e ngaahi lanu kotoa pe ‘oku ‘asi ‘a e tangata .
  • Faka’aonga’i ko ha fakamo’oni ki he ngaahi liliu lanu .
  • Makatu’unga ‘i he ngaahi fua ‘o e ‘ilo’i ‘o e lanu ‘o e tangata .
  • Fakatupulaki ‘o faka’aonga’i ‘a e sipinga ‘o e tokotaha sio angamaheni .

CIE L*a*b* (Lapi) Lanu ‘o e Feitu’u

Na’e fakatupulaki ‘i he 1976, CIE L * a * b * (fa’a ui pe ko e “Lab”) ‘oku fakataumu’a ia ke perceptually teunga, ‘uhinga ‘oku fe’unga ‘a e ngaahi mama’o tatau ‘i he feitu’u lanu mo e ngaahi kehekehe ‘oku ‘ilo’i ‘oku fakafuofua ki he tatau ‘i he lanu. ‘Oku ‘ai ‘e he me’a ni ke ne lelei ‘aupito ki hono fua ‘o e ngaahi kehekehe ‘o e lanu mo hono fakahoko ‘o e ngaahi fakatonutonu lanu.

‘I he Lab, ‘oku fakafofonga’i ‘e he L * ‘a e ma’ama’a (0-100), ‘oku fakafofonga’i ‘e he a * ‘a e axis lanumata-kulokula, pea b * ‘oku ne fakafofonga’i ‘a e axis lanu pulu-kulokula. Ko e mavahe ko ‘eni ‘o e ma’ama’a mei he fakamatala lanu ‘oku ne ‘ai ‘a e Lab tautautefito ki he ngaahi ngaue fakatonutonu ‘o e ‘imisi hange ko hono fakatonutonu ‘o e kehekehe ‘o ‘ikai uesia ‘a e ngaahi lanu.

‘Oku hanga ‘e he uniformity ‘o e perceptual ‘o e Lab ‘o mahu’inga ‘aupito ki he fakatonutonu ‘o e lanu mo e mapule’i ‘o e tu’unga lelei. Kapau ‘oku ‘i ai ha ki’i kehekehe fakafika ‘o e ongo lanu ‘i he ngaahi mahu’inga ‘o e Lab, te nau ‘asi mai ‘oku ki’i kehekehe pe ki he kau sio fakaetangata. ‘Oku ‘ikai mo’oni ‘a e koloa ko ‘eni ki he RGB pe CMYK, ‘a ia ‘e lava ke iku ‘a e kehekehe fakafika tatau ki he ngaahi liliu kehekehe ‘aupito ‘oku ‘ilo’i ‘o fakatatau ki he feitu’u ‘i he feitu’u lanu ‘oku tu’u ai ‘a e ngaahi lanu.

  • Teunga faka’atamai ki he fua totonu ‘o e lanu .
  • Fakamavahe’i ‘a e ma’ama’a mei he fakamatala lanu .
  • Faka’aonga’i ‘i he fakatonutonu ‘o e ‘imisi fakalakalaka mo e fakatonutonu lanu .
  • Konga tefito ‘o e ICC lanu pule’i workflows .
  • ‘E lava ke fakahaa’i ‘a e ngaahi lanu ‘i tu’a ‘i he gamut ‘o e RGB mo e CMYK .
  • Faka’aonga’i ki he Delta-E lanu kehekehe ‘o e ngaahi fakafuofua .

CIE L*u*v* Lanu ‘o e Feitu’u

Na’e fakatupulaki ‘a e CIE L * u * v * ‘i he tafa’aki ‘o e L * a * b * ko ha feitu’u lanu perceptually teunga kehe. ‘Oku ‘aonga tautautefito ki he ngaahi polokalama ‘oku kau ai ‘a e fefiofi lanu additive mo e ngaahi faka’ali’ali, lolotonga ia ‘oku fa’a manakoa ‘a e L * a * b * ki he ngaahi sisitemi lanu subtractive hange ko e paaki.

Hange ko e Lab, ‘oku faka’aonga’i ‘e he L * u * v * ‘a e L * ki he ma’ama’a, lolotonga ia ‘oku u * mo e v * ko e ngaahi fakafekau’aki chromaticity. ‘Oku angamaheni ‘aki hono faka’aonga’i ‘o e feitu’u lanu ko ‘eni ‘i he ngaahi sisitemi fakamafola televisone mo e ngaahi fakafuofua kehekehe ‘o e lanu ki he ngaahi tekinolosia faka’ali’ali.

Ko e taha ‘o e ngaahi tefito’i kehekehe ‘i he vaha’a ‘o e L * a * b * mo e L * u * v * ko e L * u * v * na’e fa’ufa’u pau ke tokanga’i lelei ange ‘a e ngaahi lanu emissive mo e maama. ‘Oku kau ai ‘a e malava ke fakafofonga’i ‘a e ngaahi lanu ‘i he ngaahi tu’unga ‘o e ngaahi fakafekau’aki ‘o e chromaticity ‘e lava ke faingofua hono fakafehokotaki mo e ngaahi fakatata ‘o e chromaticity ‘oku faka’aonga’i ‘i he colorimetry mo e tisaini ‘o e maama.

  • Fe’unga lelei mo e ngaahi polokalama lanu additive .
  • Faka’aonga’i ‘i he televisone mo e ngaahi ngaue’anga fakamafolalea .
  • ‘Oku ‘omi ‘e he ngaahi fua kehekehe ‘o e lanu teunga .
  • Lelei ange ki he ngaahi lanu emissive mo e tisaini ‘o e maama .
  • Kau ai ‘a e mape ‘o e mafana ‘o e lanu correlated .

HSL, HSV, mo e Ngaahi Vahe Lanu Fakakaukau .

Fakafofonga’i Lanu ‘o e Intuitive

Lolotonga e RGB mo e CMYK fakamatala’i ‘a e ngaahi lanu ‘i he ngaahi tu’unga ‘o e fefiofi lanu tefito, HSL (Hue, Saturation, Maama) mo e HSV / HSB (Hue, Saturation, Mahu’inga/Maama) ‘oku ne fakafofonga’i ‘a e ngaahi lanu ‘i ha founga ‘oku ‘ilo’i ange ‘a e founga ‘oku fakakaukau ai ‘a e tangata ki he lanu.

‘Oku fakamavahe’i ‘e he ngaahi feitu’u ko ‘eni ‘a e ngaahi konga lanu (hue) mei he ngaahi ‘ulungaanga ‘o e malohi (saturation mo e maama/ngingila), ‘o ‘ai ke nau ‘aonga tautautefito ki he fili lanu, tisaini UI, mo e ngaahi polokalama faka’aati ‘a ia ‘oku mahu’inga ai ‘a e ngaahi fakatonutonu lanu ‘oku ‘ilo’i.

Ko e tefito’i lelei ‘o e HSL mo e HSV ko ‘enau fakafe’unga’i vāofi ange mo e founga ‘oku fakakaukau fakanatula ai ‘a e kakai mo fakamatala’i ‘a e ngaahi lanu. ‘I he taimi ‘oku fie ma’u ai ‘e ha taha ke fa’u “ha lanu pulu fakapo’uli ange” pe “ha kulokula ‘oku mo’ui ange,” ‘Oku nau fakakaukau ‘i he ngaahi tu’unga ‘o e hue, saturation, mo e ngingila-‘ikai ‘i he ngaahi tu’unga ‘o e ngaahi mahu’inga ‘o e RGB. Ko e ‘uhinga ‘eni ‘oku fa’a ‘oatu ai ‘e he kau fili lanu ‘i he polokalama fakakomipiuta tisaini ‘a e ongo sliders RGB mo e ngaahi fili HSL/HSV.

HSL Lanu ‘o e Feitu’u

‘Oku fakafofonga’i ‘e he HSL ‘a e ngaahi lanu ‘i ha founga fakafekau’aki cylindrical, mo e Hue ko ha tuliki (0-360°) ‘oku ne fakafofonga’i ‘a e fa’ahinga lanu, Saturation (0-100%) ‘oku ne fakahaa’i ‘a e malohi ‘o e lanu, mo e Maama (0-100%) ‘oku ne fakamatala’i ‘a e founga ‘oku maama pe fakapo’uli ai ‘a e lanu.

‘Oku ‘aonga ‘aupito ‘a e HSL ki he ngaahi polokalama tisaini koe’uhi ko hono ngaahi parameters mape intuitively ki he founga ‘oku tau fakamatala’i ai ‘a e ngaahi lanu. ‘Oku lahi hono faka’aonga’i ‘i he fakalakalaka ‘o e uepi ‘o fakafou ‘i he CSS, ‘a ia ‘e lava ke fakapapau’i ai ‘a e ngaahi lanu ‘o faka’aonga’i ‘a e hsl() ngaue. ‘Oku hanga ‘e he me’a ni ‘o ‘ai ke fa’u ‘a e ngaahi lanu mo hono fakatonutonu ‘o e ngaahi lanu ki he ngaahi tu’unga kehekehe ‘o e interface (hover, malohi, etc.) ‘oku lahi ange ‘a e ‘uhinga.

  • Hue: Ko e lanu tefito (kulokula, kulokula, lanumata, etc.)
  • Saturation: Lanu malohi mei he hina (0%) ki he lanu ma’a (100%)
  • Maama: Maama mei he ‘uli’uli (0%) ‘o fakafou ‘i he lanu ki he hinehina (100%)
  • Angamaheni ‘i he tisaini ‘o e uepi mo e ngaahi fakaikiiki lanu CSS .
  • Ko e maama lahi taha (100%) ‘oku ne fakatupu ma’u pe ‘a e hinehina tatau ai pe pe ko e hue .
  • Symmetrical sipinga mo e ma’ama’a ‘i loto (50%) ki he ngaahi lanu ma’a

HSV/HSB Lanu ‘o e Feitu’u

Ko e HSV (‘oku ui foki ko e HSB) ‘oku tatau pe ia mo e HSL ka ‘oku ne ngaue’aki ‘a e Mahu’inga/Maama kae ‘ikai ko e Maama. ‘I he HSV, ‘oku ‘omi ‘e he ngingila lahi taha (100%) ‘a e lanu kakato tatau ai pe pe ko e saturation, lolotonga ia ‘i he HSL, ‘oku fakatupu ma’u pe ‘e he maama lahi taha ‘a e hinehina.

‘Oku fa’a manakoa ‘a e sipinga ‘o e HSV ‘i he ngaahi interfaces ‘o e to’o lanu koe’uhi he ‘oku ne mape’i ‘a e founga ‘oku fefiofi ai ‘e he kau ‘aati ‘a e ngaahi lanu mo e valitaa-kamata ‘aki ‘a e ‘uli’uli (‘ikai ha maama/mahu’inga) pea tanaki atu ‘a e pigment ke fa’u ‘a e ngaahi lanu ‘o e fakautuutu ‘o e ngingila. ‘Oku tautefito ki he ‘ilo’ilo pau ki hono fa’u ‘o e ngaahi ata mo e ngaahi le’o ‘o ha lanu lolotonga hono tauhi ‘o hono hue ‘oku ‘ilo’i.

  • Hue: Ko e lanu tefito (kulokula, kulokula, lanumata, etc.)
  • Saturation: Lanu malohi mei he hinehina/hina (0%) ki he lanu ma’a (100%)
  • Mahu’inga/Maama: Malohi mei he ‘uli’uli (0%) ki he lanu kakato (100%)
  • ‘Oku angamaheni ‘aki hono faka’aonga’i ‘i he polokalama fakakomipiuta tisaini kalafi pickers lanu .
  • Ko e mahu’inga lahi taha (100%) ‘oku ne fakatupu ‘a e lanu kakato ‘i hono malohi taha .
  • ‘Oku toe ‘ilo’i ange ki hono fa’u ‘o e ngaahi ata mo e ngaahi le’o .

Sisitemi Lanu ‘a Munsell

Ko e sisitemi Munsell ko ha feitu’u lanu perceptual fakahisitolia ‘oku ne fokotu’utu’u ‘a e ngaahi lanu ‘i he tafa’aki ‘e tolu: hue, mahu’inga (ma’ama’a), mo e chroma (lanu ma’a). Na‘e fa‘u ia ke ‘omai ha founga fokotu‘utu‘u maau ki hono fakamatala‘i ‘a e ngaahi lanú ‘o makatu‘unga ‘i he fakakaukau ‘a e tangatá.

Na‘e fakatupulekina ‘i he kamata‘anga ‘o e senituli hono 20 ‘e Palōfesa Albert H. Munsell, ‘a e founga ko ení na‘e fakafokifā koe‘uhi ko e taha ia ‘o e ngaahi fuofua founga ke fokotu‘utu‘u ‘a e ngaahi lanú ‘o makatu‘unga ‘i he tu‘unga tatau ‘o e fakakaukau kae ‘ikai ko e ngaahi ‘ulungaanga fakaesinó. ʻI he ʻikai hangē ko e ngaahi feituʻu lanu fakakomipiuta fakaonopooní, ko ha sisitemi fakatuʻasino ia ʻo fakaʻaongaʻi ha ngaahi foʻi lanu vali kuo fokotuʻutuʻu ʻi ha feituʻu ʻoku ʻi ai hono tafaʻaki ʻe tolu.

  • Predates ‘a e ngaahi sipinga lanu fakakomipiuta ka ‘oku kei faka’aonga’i ‘i he ngaahi mala’e ‘e ni’ihi .
  • Naʻá ne tākiekina ʻa e fakalakalaka ʻo e teolia lanu fakaonopooní .
  • ʻOku kei fakaʻaongaʻi pē ʻi hono fakakalasi ʻo e kelekelé, ako ʻo e ʻātí, mo e ʻanalaiso ʻo e lanú .
  • Makatu’unga ‘i he vā ‘o e fakakaukau kae ‘ikai ko e ngaahi fomula fakafika .
  • Fokotu’utu’u ‘a e ngaahi lanu ‘i ha fa’unga hange ha ‘akau mo e hue radiating mei ha axis lotoloto .

HCL Lanu ‘o e Feitu’u

HCL (Hue, Chroma, Luminance) ko ha feitu’u lanu ‘o e fakakaukau ‘oku ne fakataha’i ‘a e natula ‘o e HSL mo e fakakaukau ‘o e Lab. ‘Oku ‘aonga tautautefito ki hono fa’u ‘o e ngaahi paleti lanu mo e gradients ‘oku ‘asi mai ‘oku tu’uma’u ‘i he ngingila ‘oku ‘ilo’i mo e saturation.

Lolotonga ‘oku ‘ikai ke fakahoko lahi ‘i he polokalama fakakomipiuta hange ko e HSL pe HSV, HCL (‘oku ui foki ko e LCh ‘i he taimi ‘oku ‘ota kehekehe ai ‘a e ngaahi fakangatangata) ‘oku ma’u ‘a e manakoa ki he faka’ata mo e tisaini ‘o e fakamatala koe’uhi he ‘oku ne fakatupu ‘a e ngaahi me’afua lanu ‘oku lahi ange ‘a e perceptually tu’uma’u. ‘Oku mahu’inga ‘aupito ‘eni ki he faka’ata ‘o e fakamatala ‘a ia ‘oku faka’aonga’i ai ‘a e lanu ke fakafofonga’i ‘a e ngaahi mahu’inga.

  • Teunga fakakaukau ‘oku ‘ikai ke hange ko e HSL/HSV .
  • Ma’ongo’onga ki hono fa’u ‘o e ngaahi me’afua lanu tu’uma’u .
  • Makatu’unga ‘i he feitu’u lanu ‘o e Lab ka ‘oku ‘i ai ‘a e ngaahi fakafekau’aki ‘o e polar .
  • Fakalahi hono faka’aonga’i ‘i he faka’ata ‘o e fakamatala mo e tisaini ‘o e fakamatala .
  • Fakatupu ha ngaahi lanu ‘oku fe’unga mo palanisi ange .

YCbCr mo e ngaahi feitu’u lanu vitio .

Fakamavahe’i ‘o e Maama-Chrominance

‘Oku fa’a faka’aonga’i ‘e he ngaahi sisitemi compression ‘o e vitio mo e ‘imisi ‘a e ngaahi feitu’u lanu ‘oku ne fakamavahe’i ‘a e luminance (ngingila) mei he chrominance (lanu) ‘a e fakamatala. Ko e founga ko ení ‘okú ne ngāue‘aki ‘a e ongo‘i mā‘olunga ange ‘a e sisitemi sio ‘a e tangatá ki he ngaahi fakaikiiki ‘o e ngingilá ‘i he ngaahi kehekehe ‘o e lanú.

‘I hono faka’ai’ai ‘o e luminance ‘i he resolution ma’olunga ange ‘i he ngaahi konga ‘o e chrominance, ‘oku lava ‘e he ngaahi feitu’u ko ‘eni ‘o faka’ata ‘a e compression ‘o e fakamatala mahu’inga lolotonga hono tauhi ‘o e tu’unga lelei ‘o e ‘imisi ‘oku ‘ilo’i. Ko e fakava’e ‘eni ‘o e lahi taha ‘o e ngaahi fotunga vitio fakakomipiuta mo e ngaahi tekinolosia ‘o e compression.

Ko e sisitemi sio ‘a e tangatá ‘oku ongo‘i lahi ange ia ki he ngaahi liliu ‘i he ngingilá ‘i he ngaahi liliu ‘i he lanú. ‘Oku faka’aonga’i ‘a e mo’oni fakapaiolosia ko ‘eni ‘i he compression vitio ‘aki hono fakatapui ‘a e bandwidth lahi ange ki he fakamatala luminance ‘i he lanu. Ko e founga ko ‘eni, ‘oku ui ko e chroma subsampling, ‘e lava ke fakasi’isi’i ‘a e ngaahi faile ‘aki ‘a e 50% pe lahi ange lolotonga hono tauhi ‘o e tu’unga lelei ‘o e sio ‘oku ‘asi mai ‘oku meimei tatau mo e ma’u’anga tokoni ‘oku ‘ikai ke fakafefeka’i.

YCbCr Lanu ‘o e Feitu’u

Ko e YCbCr ‘a e feitu’u lanu angamaheni taha ‘oku faka’aonga’i ‘i he vitio fakakomipiuta mo e ‘imisi compression. ‘Oku fakafofonga’i ‘e he Y ‘a e luminance, lolotonga ia ‘oku Cb mo e Cr ‘a e lanu pulu-kehekehe mo e kulokula-kehekehe chrominance ‘a e ngaahi konga. Ko e feitu’u ko ‘eni ‘oku fekau’aki vāofi ia mo e YUV ka ‘oku fakafe’unga’i ia ki he ngaahi sisitemi fakakomipiuta.

‘Oku faka’aonga’i ‘e he ngaahi ‘ata JPEG, ngaahi vitio MPEG, mo e lahi taha ‘o e ngaahi fotunga vitio fakakomipiuta ‘a e YCbCr encoding. ‘Oku malava ‘a e founga ngaue angamaheni ‘o e “chroma subsampling” (fakasi’isi’i ‘a e fakalelei’i ‘o e Cb mo e Cr ‘a e ngaahi halanga) ‘i he ngaahi fotunga ko ‘eni koe’uhi ko e mavahe ‘a e luminance-chrominance.

‘Oku fakahaa’i ‘a e Chroma subsampling ‘i he angamaheni ko ha ‘inasi ‘o e ngaahi fika ‘e tolu, hange ko e 4:2:0 pe 4:2:2. ‘I he 4:2:0 subsampling (‘oku angamaheni ‘aki ‘i he vitio ‘o e tafe), ki he ngaahi sipinga ‘o e luminance ‘e fa kotoa pe, ‘oku ‘i ai pe ‘a e ngaahi sipinga ‘o e chrominance ‘e ua ‘i he fakahosite pea ‘ikai ha taha ‘oku fakahangatonu. ‘Oku fakasi’isi’i ‘e he me’a ni ‘a e lanu ‘o e resolution ki he vahe fā ‘e taha ‘o e resolution ‘o e luminance, fakasi’isi’i lahi ‘a e lahi ‘o e faile lolotonga hono tauhi ‘o e tu’unga lelei ‘aupito ‘oku ‘ilo’i.

  • Fakaʻaongaʻi ʻi he meimei ngaahi founga vitiō fakakomipiuta kotoa pē .
  • Fakava’e ‘o e JPEG ‘imisi ‘o e compression .
  • Faka’ata ‘a e sipinga ‘o e chroma ‘oku ola lelei (4:2:0, 4:2:2, 4:4:4)
  • ‘Oku ‘i ai ha ngaahi kehekehe kehekehe ki he ngaahi tu’unga mo’ui kehekehe ‘o e vitio .
  • Faka’aonga’i ‘i he H.264, H.265, VP9, ​​mo e ngaahi codecs AV1

YUV Lanu ‘o e Feitu’u

Na’e fakatupulaki ‘a e YUV ki he ngaahi sisitemi televisone ‘analaiso ke ‘omi ‘a e fe’unga ki mui ‘i he vaha’a ‘o e lanu mo e fakamafola ‘uli’uli-mo e-hinehina. Hange ko e YCbCr, ‘oku ne fakamavahe’i ‘a e luminance (Y) mei he chrominance (U mo e V) ‘a e ngaahi konga.

Lolotonga e YUV ‘oku fa’a faka’aonga’i ‘i he lea fakafonua ke ‘uhinga ki ha fa’ahinga fotunga ‘o e luminance-chrominance, ‘Oku fakatefito ‘a e YUV mo’oni ki he ngaahi tu’unga mo’ui ‘o e televisone ‘analaiso. ‘Oku faka’aonga’i ‘e he ngaahi sisitemi fakakomipiuta fakaonopooni ‘a e YCbCr ‘i he angamaheni, neongo ‘oku fa’a puputu’u ‘a e ngaahi fo’i lea pe faka’aonga’i fakafetongi.

Ko e fuofua fakalakalaka ‘o e YUV ko ha lavame’a faka’enisinia fakaofo ia na’a ne solova ‘a e pole ‘o hono fakamafola ‘o e ngaahi faka’ilonga TV lanu lolotonga hono tauhi ‘o e fe’unga mo e ngaahi televisone ‘uli’uli-mo-hinehina ‘oku lolotonga ‘i ai. ‘I hono fakakouti ‘a e fakamatala lanú ‘i ha founga ‘e ta‘etokanga‘i ai ‘e he ngaahi TV ‘uli‘uli-mo-hinehina, na‘e fa‘u ai ‘e he kau ‘enisiniá ha sisitemi ‘a ia ‘e lava ke sio ai ki ha fakamafola ‘e taha ‘i he ongo fa‘ahinga setí fakatou‘osi.

  • Mahu’inga fakahisitolia ‘i he fakalakalaka ‘o e fakamafola televisone .
  • Fa’a hala hono ngaue’aki ko ha fo’i lea fakalukufua ki he YCbCr .
  • ‘Oku ‘i ai ‘a e ngaahi kehekehe kehekehe ki he ngaahi tu’unga kehekehe ‘o e TV analog .
  • Na’e faka’aonga’i ‘e he ngaahi sisitemi PAL, NTSC, mo e SECAM ‘a e ngaahi fakahoko kehekehe ‘o e YUV .
  • Faka’ata ‘a e fe’unga ki mui mo e televisone ‘uli’uli-mo-hinehina

Rec.709 mo e Vitio HD .

Rec.709 (ITU-R Fokotu’u BT.709) ‘oku ne fakamatala’i ‘a e feitu’u lanu mo e ngaahi fakangatangata ‘o e encoding ki he televisone ‘oku ma’olunga hono faka’uhinga’i. ‘Oku ne fakapapau’i ‘a e ongo primaries RGB mo ha encoding YCbCr ki he kakano ‘o e HD, ‘aki ha gamut ‘oku tatau mo e sRGB.

‘Oku fakapapau’i ‘e he tu’unga ko ‘eni ‘a e tu’uma’u ‘i he ngaohi ‘o e vitio HD mo e faka’ali’ali ‘i he ngaahi device kehekehe mo e ngaahi sisitemi fakamafolalea. ‘Oku kau ai ‘a e ngaahi fakaikiiki ki he ngaahi primaries lanu, ngaahi ngaue ‘o e fe’ave’aki (gamma), mo e matrix coefficients ki he RGB ki he YCbCr liliu.

Na’e fokotu’u ‘a e Rec.709 ‘i he 1990s ko e tu’unga mo’ui ki he HDTV, ‘o fakahaa’i ‘oku ‘ikai ngata pe ‘i he feitu’u lanu ka ‘oku toe fakahaa’i ‘a e ngaahi tu’unga ‘o e fakava’e, fakalelei’i, mo e ngaahi tafa’aki ‘o e ngaahi ‘ata. ‘Oku ki’i kehe ‘a hono curve gamma mei he sRGB, neongo ‘oku nau vahevahe ‘a e ngaahi primaries lanu tatau. Lolotonga e Rec.709 na’e fakafokifā ki hono taimi, ‘Oku ‘omi ‘e he ngaahi tu’unga mo’ui fo’ou ange hange ko e Rec.2020 mo e ngaahi fotunga HDR ‘a e ngaahi gamuts lanu lahi ange ‘aupito mo e ngaahi ‘atakai ‘o e malohi.

  • Feitu’u lanu angamaheni ki he televisone HD
  • Gamut tatau mo e sRGB ka ‘oku kehekehe ‘a e encoding .
  • Fakaʻaongaʻi ʻi he ngaahi tisiki Blu-ray mo e ngaahi fakamafola HD .
  • Faka’uhinga’i ha ngaue pau ‘o e fe’ave’aki ‘ikai fakalaine (gamma)
  • Ko hono fakalahi ‘e he ngaahi tu’unga mo’ui HDR hange ko e PQ mo e HLG .

Vitio ‘o e Dynamic Range Ma’olunga

‘Oku fakalahi ‘e he vitio ‘o e ma’olunga ‘o e Dynamic Range (HDR) ‘a e lanu ‘o e gamut mo e ngingila ‘o e vitio tukufakaholo. Ko e ngaahi tu’unga mo’ui hange ko e HDR10, Dolby Visone, mo e HLG (Hybrid Log-Gamma) ‘oku ne fakamatala’i ‘a e founga ‘oku faka’ilonga’i mo fakahaa’i ai ‘a e fakalahi ko ‘eni ‘o e ngaahi ‘atakai.

‘Oku angamaheni ‘aki hono faka’aonga’i ‘e he vitio HDR ‘a e ngaahi ngaue fo’ou ‘o e fe’ave’aki (EOTF) hange ko e PQ (Perceptual Quantizer, standardized ko e SMPTE ST 2084) ‘e lava ke ne fakafofonga’i ha ngaahi tu’unga ngingila lahi ange ‘i he ngaahi curves gamma tukufakaholo. Fakataha’i mo e ngaahi gamuts lanu lahi hange ko e P3 pe Rec.2020, ‘Oku fakatupu ‘e he me’a ni ha a’usia ‘o e mamata ‘oku lahi ange ‘a e mo’oni mo e immersive.

Ko e faikehekehe ‘i he vaha’a ‘o e SDR mo e HDR ‘a e kakano ‘oku fakaofo – ‘e lava ke fakafofonga’i ‘e he HDR ‘a e me’a kotoa pe mei he ngaahi ata loloto ki he ngaahi me’a mahu’inga ngingila ‘i ha fakava’e ‘e taha, ‘oku tatau mo e founga ‘oku ‘ilo’i ai ‘e he mata ‘o e tangata ‘a e ngaahi scenes mo’oni. ‘Oku fakangata ‘e he me’a ni ‘a e fie ma’u ki he ngaahi fakalelei ‘i he faka’ali’ali mo e dynamic range ‘a ia na’e fie ma’u ‘i he hisitōlia kotoa ‘o e filimi mo e vitio.

  • Fakalahi fakatou’osi ‘a e lanu ‘o e lanu mo e ngingila ‘o e ‘atakai .
  • Faka’aonga’i ‘a e ngaahi ngaue fe’ave’aki fo’ou hange ko e PQ mo e HLG .
  • ‘Oku ‘omi ‘e he HDR10 ‘a e lanu ‘o e 10-si’isi’i mo e metadata static .
  • ‘Oku ‘omi ‘e he Dolby Visone ‘a e lanu ‘o e 12-si’isi’i mo e metadata ‘o e scene-ki-scene .
  • Na’e fa’u ‘a e HLG ki he fe’unga ‘o e fakamafolalea .

Fakafehoanaki ‘a e ngaahi feitu’u lanu angamaheni .

Ngaahi Feitu’u Lanu ‘i ha Sio

‘Oku fakahaa’i ‘e he fakafehoanaki ko ‘eni ‘a e ngaahi ‘ulungaanga mahu’inga mo e ngaahi keisi ‘o hono faka’aonga’i ki he ngaahi feitu’u lanu angamaheni taha. Ko e mahino ki he ngaahi faikehekehe ko ‘eni ‘oku mahu’inga ia ki hono fili ‘o e feitu’u lanu totonu ki ho’o ngaahi fie ma’u pau.

Fakafehoanaki ‘o e ngaahi feitu’u lanu RGB

  • sRGB: Si’isi’i taha ‘a e gamut, tu’unga mo’ui ki he uepi, fe’unga faka’univeesi
  • ʻAtopi RGB: Gamut lahi ange, lelei ange ki he paaki, tautautefito ki he ngaahi feitu’u lanumata-cyan
  • Faka’ali’ali P3: Fakalahi ‘a e kulokula mo e lanumata, ‘oku faka’aonga’i ‘e he ngaahi device ‘a e Apple .
  • Pro’Ata RGB: Fu’u lahi ‘aupito ‘a e gamut, ‘oku fie ma’u ‘a e loloto ‘o e 16-si’isi’i, lelei ‘aupito ki he ‘ata .
  • Fakakaukau.2020: Ultra-lahi ‘a e gamut ki he vitio 4K/8K, tu’unga mo’ui ‘oku fakatefito ‘i he kaha’u

Ngaahi ‘ulungaanga ‘o e Feitu’u Lanu

  • CMYK: To’o, paaki-fakatefito, gamut si’isi’i ange ‘i he RGB .
  • Lapi: Device-tau’ataina, teunga fakakaukau, gamut lahi taha
  • HSL/HSV: Fili lanu ‘oku ‘ilo’i, ‘ikai perceptually teunga .
  • YCbCr: Fakamavahe’i ‘a e luminance mei he lanu, fakalelei’i ki he compression .
  • XYZ: Feitu’u ‘o e lave ki he saienisi lanu, ‘ikai faka’aonga’i fakahangatonu ki he ngaahi ‘ata

Ngāueʻaki ʻa e Ngaahi Fokotuʻu Keisi .

  • Uepi mo e Kanokato Faka-Dijitali: sRGB pe Faka’ali’ali P3 (mo e sRGB fallback)
  • ʻAta Fakapalofesinale: Adobe RGB pe ProPhoto RGB ‘i he 16-si’isi’i
  • Ngaohi Paaki: Adobe RGB ki he feitu’u ngaue, CMYK fakamatala ki he output .
  • Ngaohi Vitiō: Fakakaukau.709 ki he HD, Fakakaukau.2020 ki he UHD/HDR
  • ʻAati mo e Tisaini Fakakomipiutá: Adobe RGB pe Faka’ali’ali P3.
  • Fakatonutonu Lanu: Lab ki he ngaahi fakatonutonu tau’ataina ‘o e device
  • UI/UX tisaini: HSL/HSV ki he fili lanu ‘oku ‘ilo’i .
  • Fakamālohiʻi ʻo e Vitioó: YCbCr mo e sipinga si’isi’i ‘o e chroma totonu .

Pule’i ‘o e Feitu’u Lanu ‘aonga

Ngaahi Sisitemi Pule’i ‘o e Lanu

‘Oku fakapapau’i ‘e he ngaahi sisitemi pule’i ‘o e lanu (CMS) ‘a e fakatupu lanu tu’uma’u ‘i he ngaahi device kehekehe ‘aki hono faka’aonga’i ‘o e ngaahi fakamatala ‘o e device mo e ngaahi liliu ‘o e feitu’u lanu. ‘Oku nau mahu’inga ki he workflows fakapalofesinale ‘i he ‘ata, tisaini, mo e paaki.

Ko e fakava’e ‘o e pule’i ‘o e lanu fakaonopooni ko e ICC (Ko e Kautaha Lanu Fakavaha’apule’anga) ‘a e sisitemi fakamatala. ‘Oku fakamatala’i ‘e he ngaahi fakamatala ko ‘eni ‘a e ngaahi ‘ulungaanga lanu ‘o e ngaahi me’angaue pau pe ngaahi feitu’u lanu, ‘o faka’ata ai ‘a e ngaahi liliu totonu ‘i hona vaha’a. ‘I he ‘ikai ha pule’i totonu ‘o e lanu, ‘e lava ke sio kehekehe ‘aupito ‘a e ngaahi mahu’inga RGB tatau ‘i he ngaahi device kehekehe.

  • Makatu’unga ‘i he ngaahi fakamatala ‘o e ICC ‘oku ne faka’ilonga’i ‘a e ‘ulungaanga lanu ‘o e device .
  • Faka’aonga’i ‘a e ngaahi fakamatala tau’ataina ‘o e device (hange ko e Lab) ko e feitu’u fefakatau’aki
  • To’oto’o ‘a e mape ‘o e gamut ki he ngaahi feitu’u kehekehe ‘o e taumu’a
  • ‘Oku ‘omi ‘e he ngaahi taumu’a ‘o e rendering ki he ngaahi taumu’a liliu kehekehe .
  • Poupou’i fakatou’osi ‘a e fehokotaki’anga ‘o e device mo e ngaahi liliu sitepu lahi .

Faka’ali’ali ‘a e Fakafuofua

Ko e calibration ‘o e monitoa ko e fakava’e ia ‘o e pule’i ‘o e lanu, fakapapau’i ‘oku fakafofonga’i totonu ‘e ho’o faka’ali’ali ‘a e ngaahi lanu. Ka ‘ikai ha monitoa calibrated, ‘e lava ke fakavaivai’i ‘a e ngaahi feinga kehe kotoa pe ki hono pule’i ‘o e lanu.

‘Oku kau ‘i he Calibration hono fakatonutonu ‘o e ngaahi tu’unga ‘o ho’o monitoa mo hono fa’u ha fakamatala ICC ‘oku ne fakatonutonu ki ha ngaahi hē mei he ‘ulungaanga lanu angamaheni. ‘Oku fie ma’u ‘e he founga ko ‘eni ‘a e angamaheni ‘o e colorimeter ‘o e naunau pe spectrophotometer ki he ngaahi ola totonu, neongo ‘oku lelei ange ‘a e calibration ‘o e polokalama fakakomipiuta tefito ‘i he ‘ikai ha taha ‘i he me’a kotoa pe.

  • ‘Oku ‘omi ‘e he ngaahi me’angaue calibration ‘a e ngaahi ola totonu taha .
  • Fakatonutonu ʻa e poini hinehina, gamma, mo e tali lanu .
  • Fa’u ha fakamatala ICC ‘oku faka’aonga’i ‘e he ngaahi sisitemi pule’i lanu .
  • ‘Oku totonu ke fakahoko ma’u pe ‘i he liliu ‘a e ngaahi faka’ali’ali ‘i he taimi .
  • ‘Oku fa’a ma’u ‘e he ngaahi faka’ali’ali fakapalofesinale ‘a e ngaahi fotunga ‘o e calibration ‘o e hardware .

Ngaue mo e ngaahi feitu’u lanu ‘o e me’a-faka’ata .

‘Oku puke ‘e he ngaahi me’a-faka’ata fakakomipiuta ‘a e ngaahi ‘ata ‘i honau ngaahi feitu’u lanu, ‘a ia ‘oku liliu leva ki he ngaahi feitu’u angamaheni hange ko e sRGB pe Adobe RGB. Ko e mahino ki he founga ko ‘eni ‘oku mahu’inga ia ki he ngaahi ngaue totonu ‘o e ‘ata.

‘Oku ‘i ai ha sensor makehe ‘a e me’a-faka’ata kotoa pe mo hono ngaahi ‘ulungaanga tali lanu. ‘Oku fakatupulaki ‘e he kau ngaohi ‘o e me’a-faka’ata ‘a e ngaahi algorithms ‘o e proprietary ke ngaue’aki ‘a e fakamatala ‘o e sensor raw ki he ngaahi feitu’u lanu standardized. ‘I he taimi ‘oku fana’i ai ‘i he fotunga RAW, ‘Oku ke ma’u ha pule lahi ange ki he founga liliu ko ‘eni, ‘o faka’ata ai ha pule’i lanu pau ange.

  • ‘Oku ‘i he ngaahi faile RAW ‘a e ngaahi fakamatala lanu kotoa pe ‘oku puke ‘e he sensor .
  • ‘Oku liliu ‘a e ngaahi faile JPEG ki he sRGB pe Adobe RGB ‘i he me’a-faka’ata .
  • ‘E lava ke faka’ilonga’i ‘e he ngaahi fakamatala ‘o e me’a-faka’ata ‘a e ngaahi tali lanu pau ‘o e me’a-faka’ata .
  • ‘Oku tauhi ‘e he ngaahi feitu’u ngaue ‘o e Wide-gamut ‘a e fakamatala lahi taha ‘o e me’a-faka’ata
  • ‘Oku ‘omi ‘e he ngaahi fakamatala lanu ‘o e DNG (DCP) ‘a e fakamatala totonu ‘o e lanu ‘o e me’a-faka’ata .

Ngaahi Fakakaukau ki he Lanu Malu ‘i he Uepi

Lolotonga ʻoku poupouʻi ʻe he ngaahi browser uepi fakaonopooní ʻa e puleʻi ʻo e lanú, ʻoku ʻikai ke poupouʻi ʻe he ngaahi fakaʻaliʻali mo e ngaahi meʻangāue lahi. Ko hono fa’u ‘o e ngaahi me’a ‘i he uepi ‘oku ‘asi tu’uma’u ‘i he ngaahi device kotoa pe ‘oku fie ma’u ke mahino ‘a e ngaahi fakangatangata ko ‘eni.

‘Oku nga’unu ‘a e tu’unga ‘o e uepi ki he pule’i lelei ange ‘o e lanu, mo e CSS Color Module Levolo 4 tanaki atu ‘a e poupou ki he ngaahi fakaikiiki ‘o e feitu’u lanu. Ka neongo ia, ki he fe’unga lahi taha, ‘Oku kei mahu’inga ke fakakaukau’i ‘a e ngaahi fakangatangata ‘o e sRGB pea ‘oatu ‘a e fallbacks totonu ki he kakano ‘o e wide-gamut.

  • ‘Oku kei hoko pe ‘a e sRGB ko e fili malu taha ia ki he fe’unga ‘o e ‘univeesi .
  • Fakahu ‘a e ngaahi fakamatala lanu ‘i he ngaahi ‘ata ki he ngaahi browser ‘oku nau poupou’i ia .
  • CSS Lanu Module Levolo 4 tanaki atu ‘a e ngaahi fakaikiiki ‘o e feitu’u lanu .
  • ‘Oku malava ke fakalakalaka fakalakalaka ki he ngaahi faka’ali’ali ‘o e wide-gamut .
  • Fakakaukau ke faka’aonga’i ‘a e ngaahi fehu’i @media ke ‘ilo’i ‘a e ngaahi faka’ali’ali ‘o e wide-gamut .

Folofola Ngaue Ngaohi Paaki

‘Oku fie ma’u ‘e he ngaahi ngaue fakapalofesinale ‘o e paaki ‘a e pule’i fakalelei ‘o e feitu’u lanu mei he puke ki he output faka’osi. Ko e liliu mei he RGB ki he CMYK ko ha sitepu mahu’inga ia kuo pau ke tokanga’i totonu.

‘Oku faka’aonga’i ‘e he pulusi fakakomesiale ‘a e ngaahi feitu’u lanu CMYK standardized ‘o makatu’unga ‘i he ngaahi tu’unga pau ‘o e pulusi. ʻOku fakapapauʻi ʻe he ngaahi tuʻunga moʻui ko ʻení ʻa e ngaahi ola tuʻumaʻu ʻi he ngaahi kautaha pulusi mo e ngaahi mīsini pulusi kehekehe. ‘Oku fie ma’u ke mahino ki he kau tisaini ‘a e CMYK lanu ‘o e feitu’u ‘oku faka’aonga’i ‘e he’enau pulusi pea fakakau ‘a e ‘ilo ko ia ki he’enau workflow.

  • Ko e fakamo’oni molumalu ‘oku ne fakatatau ‘a e output kuo paaki ‘i he screen
  • Ko e ngaahi fakamatala ‘o e pulusi ‘oku ne faka’ilonga’i ‘a e ngaahi me’angaue pau mo e ngaahi fakataha’anga pepa
  • ‘Oku fakapapau’i ‘e he ngaahi taumu’a ‘o e ‘oatu ‘a e founga mape ‘o e gamut
  • Ko e totongi huhu’i ‘o e poini ‘uli’uli ‘oku ne tauhi ‘a e fakaikiiki ‘o e ata
  • Ko e ngaahi pulusinga fakamo’oni ‘oku nau fakamo’oni’i ‘a e tonu ‘o e lanu kimu’a pea toki ngaohi faka’osi

Fakakalasi Lanu Vitiō

‘Oku kau ‘i he ngaohi ‘o e vitio ‘a e ngaahi fakakaukau faingata’a ‘o e feitu’u lanu, tautautefito ki he hake ‘a e HDR mo e ngaahi fotunga ‘o e wide-gamut. Ko e mahino ki he paipa kakato mei he puke ki hono tu’uaki ‘oku mahu’inga.

‘Oku fa’a ngaue ‘aki ‘e he ngaohi vitio fakaonopooni ‘a e Academy Color Encoding System (ACES) ko ha founga pule’i ‘o e lanu ‘oku fakalukufua. ‘Oku ‘omi ‘e he ACES ha feitu’u ngaue angamaheni ki he ngaahi footage kotoa pe tatau ai pe pe ko e ha ‘a e me’a-faka’ata ‘oku faka’aonga’i, fakafaingofua’i ‘a e founga ‘o e fakafehoanaki ‘o e ngaahi fana mei he ngaahi ma’u’anga tokoni kehekehe mo teuteu’i ‘a e kakano ki he ngaahi fotunga tu’uaki lahi.

  • ‘Oku tauhi ‘e he ngaahi fotunga ‘o e ‘akau ‘a e lahi taha ‘o e malohi mei he ngaahi me’a-faka’ata
  • ‘Oku ‘omi ‘e he ngaahi feitu’u ngaue hange ko e ACES ‘a e pule’i lanu standardized .
  • ‘Oku kau ‘i he ngaahi tu’unga mo’ui ‘o e HDR ‘a e PQ mo e ngaahi ngaue ‘o e fe’ave’aki HLG .
  • ‘E fie ma’u nai ‘e he ngaahi fotunga ‘o e tu’uaki ‘a e ngaahi liliu ‘o e feitu’u lanu lahi .
  • LUTs (Tepile Vakai-Hake) tokoni ke fakasipinga’i ‘a e ngaahi liliu lanu .

Ngaahi Fehuʻi ʻoku Faʻa ʻEke Fekauʻaki mo e Ngaahi Feituʻu Lanu

Ko e ha e faikehekehe ‘o e model lanu mo e space lanu?

Ko ha sipinga lanu ko ha fa’unga fakateolosia ia ki hono fakafofonga’i ‘o e ngaahi lanu ‘o faka’aonga’i ‘a e ngaahi mahu’inga fakafika (hange ko e RGB pe CMYK), lolotonga ia ko ha feitu’u lanu ko ha fakahoko pau ‘o ha sipinga lanu mo e ngaahi fakangatangata kuo faka’uhinga’i. Hange ko ‘eni, RGB ko ha sipinga lanu, lolotonga ia ‘oku sRGB mo e Adobe RGB ko e ngaahi feitu’u lanu pau ‘o makatu’unga ‘i he sipinga RGB, takitaha mo e ngaahi gamuts mo e ngaahi ‘ulungaanga kehekehe. Fakakaukau ki ha sipinga lanu ko e sisitemi fakalukufua (hange ko hono fakamatala’i ‘o e ngaahi feitu’u ‘o faka’aonga’i ‘a e latitude/longitude) mo ha feitu’u lanu ko ha mape pau ‘o e sisitemi ko ia (hange ko ha mape fakaikiiki ‘o ha vahefonua pau mo e ngaahi fakafekau’aki pau).

Ko e hā ʻoku kehe ai ʻeku output kuo paaki mei he meʻa ʻoku ou sio ki ai ʻi he screen?

‘Oku fakatupu ‘e he ngaahi me’a lahi ‘a e faikehekehe ko ‘eni: ‘oku faka’aonga’i ‘e he kau monitoa ‘a e lanu RGB (fakalahi) lolotonga ia ‘oku faka’aonga’i ‘e he kau pulusi ‘a e lanu CMYK (subtractive); ‘oku angamaheni ‘aki ‘a e ngaahi faka’ali’ali ‘oku ‘i ai ha gamut lahi ange ‘i he output kuo paaki; ‘oku tukuange mai ‘e he ngaahi sikiriní ‘a e māmá lolotonga ia ‘oku faka‘ata‘atā ia ‘e he ngaahi tā; pea ‘i he ‘ikai ha pule’i totonu ‘o e lanu, ‘oku ‘ikai ha liliu ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi feitu’u lanu kehekehe ko ‘eni. ‘Ikai ngata ai, ‘oku uesia lahi ‘e he fa’ahinga pepa ‘a e founga ‘oku ‘asi mai ai ‘a e ngaahi lanu ‘i he pulusi, ‘i he ngaahi pepa uncoated ‘oku angamaheni ‘aki hono fakatupu ‘o e ngaahi lanu ‘oku si’isi’i ange ‘a e saturated ‘i he ngaahi pepa ngingila. Calibrating ho’o monitoa mo hono faka’aonga’i ‘o e ngaahi fakamatala ICC ki ho’o paaki pau mo e pepa fakataha’i ‘e lava ke fakasi’isi’i lahi ‘a e ngaahi faikehekehe ko ‘eni, neongo ‘e kei ‘i ai ma’u pe ‘a e ngaahi faikehekehe ‘e ni’ihi koe’uhi ko e ngaahi faikehekehe fakatu’asino tefito ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi faka’ali’ali ‘o e maama-emitting mo e ngaahi paaki ‘o e maama-faka’ata.

‘Oku totonu ke u faka’aonga’i ‘a e sRGB, Adobe RGB, pe ProPhoto RGB ki he ‘ata?

‘Oku makatu’unga ia ‘i ho’o workflow mo e ngaahi fie ma’u output. sRGB ‘oku lelei taha ia ki he ngaahi ‘ata ‘oku fakataumu’a ki he uepi pe sio fakalukufua ‘i he ngaahi screens. ‘Oku lelei ‘aupito ‘a e Adobe RGB ki he ngaue ‘o e paaki, ‘o ‘oatu ha gamut lahi ange ‘oku lelei ange ‘a e ngaahi malava ‘o e paaki. ‘Oku lelei ‘aupito ‘a e ProPhoto RGB ki he workflows fakapalofesinale ‘a ia ‘oku mahu’inga ai ‘a e fakatolonga ‘o e fakamatala lanu lahi taha, tautautefito ki he taimi ‘oku ngaue ai mo e ngaahi faile RAW ‘i he founga 16-si’isi’i. ‘Oku faka’aonga’i ‘e he kau ‘ata tokolahi ha founga hybrid: fakatonutonu ‘i he ProPhoto RGB pe Adobe RGB, pea liliu ki he sRGB ki he vahevahe ‘i he uepi. Kapau ‘oku ke fana ‘i he fotunga JPEG ‘i he-me’a-faka’ata, ‘Oku angamaheni ‘aki ‘a e Adobe RGB ko ha fili lelei ange ia ‘i he sRGB kapau ‘oku poupou’i ia ‘e ho’o me’a-faka’ata, ‘i he’ene tauhi ‘a e fakamatala lanu lahi ange ki hono fakatonutonu ‘amui ange. Ka neongo ia, kapau te ke fana’i ‘a e RAW (fokotu’u atu ki he tu’unga lelei taha), ‘oku uesia pe ‘e he fokotu’utu’u ‘o e feitu’u lanu ‘o e me’a-faka’ata ‘a e JPEG preview kae ‘ikai ko e fakamatala mo’oni ‘o e RAW.

Ko e hā ʻoku hoko ʻi he taimi ʻoku ʻi tuʻa ai ʻa e ngaahi lanú ʻi he gamut ʻo ha feituʻu lanu?

‘I he taimi ‘oku liliu ai ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi feitu’u lanu, kuo pau ke remapped ‘a e ngaahi lanu ‘oku to ‘i tu’a ‘i he gamut ‘o e feitu’u ‘oku ‘alu ki ai ‘o faka’aonga’i ha founga ‘oku ui ko e gamut mapping. ‘Oku pule’i ‘eni ‘e he ngaahi taumu’a ‘o e ‘uhinga: ‘Oku tauhi ‘e he ‘uhinga ‘o e ‘uhinga ‘a e ngaahi fehokotaki’anga faka’ata ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi lanu ‘aki hono compressing ‘a e gamut kotoa; ‘Oku tauhi ‘e he Colorimetric ‘a e ngaahi lanu ‘oku ‘i loto ‘i he ongo gamuts mo e ngaahi fo’i lanu ‘i tu’a-‘i he-gamut ki he lanu reproducible ofi taha; ‘Oku tatau ‘a e Colorimetric ‘aupito ka ‘oku ne toe fakatonutonu foki ki he pepa hinehina; pea ʻoku fakamuʻomuʻa ʻe he Saturation ʻa hono tauhi ʻo e ngaahi lanu moʻuí ʻi he tonuhiá. Ko e fili ʻo e taumuʻa ʻo e liliú ʻoku fakafalala ia ʻi he kakanó mo hoʻo ngaahi meʻa ʻoku fakamuʻomuʻá. Ki he ngaahi ‘ata, ‘Oku fa’a fakatupu ‘e he Perceptual ‘a e ngaahi ola ‘oku ‘asi fakanatula taha. Ki he ngaahi kalafi mo e ngaahi lanu pau ‘o e brand, ‘Oku fa’a ngaue lelei ange ‘a e Relative Colorimetric ke tauhi ‘a e ngaahi lanu pau ‘i he feitu’u ‘oku malava. ‘E lava ke fakahaa’i atu ‘e he ngaahi sisitemi pule’i ‘o e lanu fakaonopooni ‘a e ngaahi lanu ‘oku ‘i tu’a mei he gamut kimu’a pea toki liliu, ‘o faka’ata koe ke ke fai ha ngaahi fakatonutonu ki he ngaahi lanu mahu’inga.

Ko e hā hono mahuʻinga ʻo e calibration ʻo e monitoá ki hono puleʻi ʻo e lanú?

Ko e calibration ‘o e monitoa ko e fakava’e ia ‘o ha fa’ahinga founga pule’i ‘o e lanu. ‘I he ‘ikai ha faka’ali’ali calibrated, ‘Oku ke fai ‘a e ngaahi tu’utu’uni fakatonutonu ‘o makatu’unga ‘i he fakamatala lanu ta’etotonu. ‘Oku fakatonutonu ‘e he Calibration ho’o monitoa ki ha tu’unga ‘iloa, angamaheni ‘aki hono fokotu’u ‘o e poini hinehina (‘oku angamaheni ‘aki ‘a e D65/6500K), gamma (‘oku angamaheni ‘aki ‘a e 2.2), mo e ngingila (fa’a 80-120 cd/m2), pea ‘oku ne fakatupu ha fakamatala ICC ‘oku faka’aonga’i ‘e he ngaahi polokalama lanu-pule’i ke fakahaa’i totonu ‘a e ngaahi lanu. Ki he ngaue fakapalofesinale, ‘oku mahu’inga ha me’angaue calibration ‘o e hardware pea ‘oku totonu ke fakahoko ‘a e recalibration ‘i he mahina kotoa pe. Na’a mo e colorimeters kalasi ‘o e kau fakatau ‘e lava ke fakalelei’i lahi ‘a e tonu ‘o e lanu ‘i hono fakafehoanaki ki he ngaahi faka’ali’ali uncalibrated. ‘I he tafa‘aki ‘o e calibration, ‘oku toe mahu‘inga ho ‘ātakai ngāué—ko e ngaahi ‘ā hina tu‘u-‘ataá, ngaahi maama ‘oku mapule‘í, mo e faka‘ehi‘ehi mei he maama fakahangatonu ‘i he sikiriní ‘oku nau tokoni kotoa ki he fakakaukau totonu ange ‘o e lanú. Ki he ngaue lanu mahu’inga, fakakaukau ke ‘inivesi ‘i ha monitoa kalasi fakapalofesinale mo e ‘ufi’ufi ‘o e gamut lahi, ngaahi malava ‘o e calibration ‘o e hardware, mo ha hood ke ta’ofi ‘a e maama ‘o e ambient.

Ko e hā e feituʻu lanu ʻoku totonu ke u fakaʻaongaʻi ki he tisaini mo e fakalakalaka ʻo e uepi?

‘Oku kei hoko pe ‘a e sRGB ko e tu’unga mo’ui ki he kakano ‘o e uepi ‘i he’ene fakapapau’i ‘a e a’usia tu’uma’u taha ‘i he ngaahi device kehekehe mo e browsers. Lolotonga e ngaahi browsers fakaonopooni ‘oku fakautuutu hono poupou’i ‘o e pule’i ‘o e lanu mo e gamuts lahi ange, ‘Oku kei ‘ikai ke lahi ‘a e ngaahi device mo e browsers. Ki he ngaahi poloseki ‘oku sio ki mu’a, ‘e lava ke ke fakahoko ‘a e fakalakalaka fakalakalaka ‘aki hono faka’aonga’i ‘o e sRGB ko ha makatu’unga lolotonga hono ‘oatu ‘o e ngaahi koloa ‘o e wide-gamut (faka’aonga’i ‘a e CSS Color Module Levolo 4 ngaahi fotunga pe ngaahi ‘ata kuo faka’ilonga’i) ki he ngaahi device ‘oku nau poupou’i kinautolu. ‘Oku fakafe’iloaki ‘e he CSS lanu Module Levolo 4 ‘a e poupou ki he faka’ali’ali-p3, prophoto-rgb, mo e ngaahi feitu’u lanu kehe ‘o fakafou ‘i he ngaahi ngaue hange ko e lanu(faka’ali’ali-p3 1 0.5 0), ‘o faka’ata ‘a e kau tisaini ‘o e uepi ke nau fakataumu’a ki he ngaahi faka’ali’ali ‘o e lahi ange-gamut ‘o ‘ikai feilaulau’i ‘a e fe’unga. Ki he fe’unga lahi taha mo e ngaahi browsers motu’a ange, tauhi ha sRGB version ‘o e ngaahi koloa kotoa pe pea faka’aonga’i ‘a e ‘ilo’i ‘o e ngaahi me’a ke tauhi ‘a e kakano ‘o e wide-gamut ki he ngaahi device fe’unga pe. Sivi’i ma’u pe ho’o ngaahi tisaini ‘i he ngaahi device lahi mo e browsers ke fakapapau’i ‘oku tali ‘a e fotunga ki he kau faka’aonga’i kotoa pe.

ʻOku uesia fēfē ʻe he ngaahi feituʻu lanú ʻa e fakamālohiʻi ʻo e ʻīmisí mo e lahi ʻo e failé?

‘Oku uesia lahi ‘e he ngaahi feitu’u lanu ‘a e compression ‘o e ‘imisi mo e lahi ‘o e faile. ‘Oku faka’ata ‘e he liliu mei he RGB ki he YCbCr (‘i he JPEG compression) ‘a e chroma subsampling, ‘a ia ‘oku ne fakasi’isi’i ‘a e lahi ‘o e faile ‘aki hono tanaki ‘o e fakamatala lanu ‘i he resolution ma’ulalo ange ‘i he fakamatala ngingila, ‘o faka’aonga’i ‘a e ongo’i lahi ange ‘a e mata ‘o e tangata ki he fakaikiiki ‘o e luminance. ‘Oku fie ma’u ‘e he ngaahi feitu’u ‘o e gamut lahi hange ko e ProPhoto RGB ‘a e loloto ‘o e si’isi’i ma’olunga ange (16-si’isi’i vs. 8-si’isi’i) ke faka’ehi’ehi mei he banding, ‘o iku ai ki he ngaahi faile lalahi ange. ‘I he taimi ‘oku fakahaofi ai ‘i he ngaahi fotunga hange ko e PNG ‘oku ‘ikai ke nau faka’aonga’i ‘a e chroma subsampling, ‘Oku ‘ikai ke uesia lahi ‘e he feitu’u lanu ‘iate ia pe ‘a e lahi ‘o e faile, ka ‘oku ma’olunga ange ‘a e loloto ‘o e si’isi’i. ‘Oku ‘ikai ke inherently faka’aonga’i ‘e he ngaahi faile JPEG ‘oku fakahaofi ‘i he Adobe RGB pe ProPhoto RGB ‘a e tanaki’anga lahi ange ‘i he ngaahi liliu sRGB ‘i he tu’unga lelei tatau, ka kuo pau ke nau fakakau ha fakamatala lanu ‘oku fakahu ke fakahaa’i totonu, ‘o tanaki atu ha ki’i me’a ki he lahi ‘o e faile. Ki he lahi taha ‘o e compression ‘i he ngaahi fotunga ‘o e tu’uaki, liliu ki he 8-si’isi’i sRGB pe YCbCr mo e subsampling totonu ‘oku angamaheni ‘aki hono ‘omi ‘a e palanisi lelei taha ‘o e lahi ‘o e faile mo e tu’unga lelei ‘oku ‘asi.

Ko e ha e fekau’aki ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi feitu’u lanu mo e loloto ‘o e ki’i?

Bit loloto mo e lanu ‘o e feitu’u ko e ngaahi fakakaukau fekau’aki ‘oku ne uesia ‘a e tu’unga lelei ‘o e ‘imisi. ‘Oku ‘uhinga ‘a e loloto ‘o e bit ki he lahi ‘o e ngaahi bits ‘oku faka’aonga’i ke fakafofonga’i ‘a e ngaahi channel lanu takitaha, ‘o fakapapau’i ‘a e lahi ‘o e ngaahi mahu’inga lanu kehekehe ‘e lava ke fakafofonga’i. Lolotonga e lanu ‘o e feitu’u ‘oku ne fakamatala’i ‘a e ngaahi lanu kehekehe (gamut), ‘oku fakapapau’i ‘e he loloto ‘o e ki’i konga si’i ‘a e founga ‘oku vahevahe ai ‘a e finely ‘a e ngaahi lanu ko ia. ‘Oku fie ma’u ‘e he ngaahi feitu’u lanu gamut lahi ange hange ko e ProPhoto RGB ‘a e loloto ‘o e ki’i konga ma’olunga ange ke faka’ehi’ehi mei he banding mo e posterization. Koe’uhi ko e lahi tatau ‘o e ngaahi mahu’inga kehekehe kuo pau ke ne fakaloloa ‘i ha lanu lahi ange, ‘o fakatupu ‘a e “ngaahi sitepu” lalahi ange ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi lanu ‘oku fehangahangai. Hange ko ‘eni, ‘Oku ‘omi ‘e he 8-si’isi’i ‘o e encoding ‘a e ngaahi tu’unga ‘e 256 ki he channel, ‘a ia ‘oku fe’unga fakalukufua ki he sRGB ka ‘oku ‘ikai fe’unga ki he ProPhoto RGB. Ko e ‘uhinga ia ‘oku fa’a faka’aonga’i ai ‘e he workflows fakapalofesinale ‘a e 16-si’isi’i ‘i he channel (65,536 ngaahi tu’unga) ‘i he taimi ‘oku ngaue ai ‘i he ngaahi feitu’u ‘o e wide-gamut. ‘I he founga tatau, ‘Oku fie ma’u ‘e he HDR ‘a e kakano ‘o e loloto ‘o e si’isi’i ma’olunga ange (10-si’isi’i pe 12-si’isi’i) ke fakafofonga’i lelei ‘a hono fakalahi ‘o e ngingila ‘o e ngaahi ‘atakai. Ko e fakataha’i ‘o e feitu’u lanu mo e loloto ‘o e ki’i konga ‘oku ne fakapapau’i ‘a e lahi fakakatoa ‘o e ngaahi lanu kehekehe ‘e lava ke fakafofonga’i ‘i ha ‘imisi.

Master Pule’i ‘o e Lanu ‘i Ho’o Ngaahi Poloseki .

Pe ko ha tokotaha ‘ata koe, tisaini, pe developer, mahino ‘a e ngaahi feitu’u lanu ‘oku mahu’inga ki hono ngaohi ‘o e ngaue fakapalofesinale-lelei. Fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi fakakaukau ko ʻení ke fakapapauʻi ʻoku hā tuʻumaʻu hoʻo ngaahi lanú ʻi he mītia kotoa pē.

Scroll to Top