Fakahinohino ki he liliu ‘o e tohi ‘o e fa’ahita’u tukuhau: Digitize & Fokotu’utu’u ‘a e ngaahi foomu tukuhau
Liliu hoʻo ngaahi tohi tukuhau pepa ki ha ngaahi faile fakakomipiuta kuo fokotuʻutuʻu ke faingofua ange hono faile, malu lelei ange, mo hono tauhi lekooti taimi lōloa. ‘Oku tokoni ‘etau fakahinohino kakato ke ke fakalelei’i ‘a e teuteu tukuhau mo nofo IRS-compliant.
Fakahinohino ki he Liliu ‘o e Tohi Tukuhau Faka’osi
Ko hono liliu ho’o ngaahi tohi tukuhau ki he founga fakakomipiuta ‘oku ne ‘omi ha ngaahi lelei lahi ki he kau totongi tukuhau fakafo’ituitui mo e ngaahi pisinisi tatau pe. Mei he fakalelei’i ‘o e kautaha ki he malu’i fakalahi, ‘alu fakakomipiuta ‘oku ne liliu ho’o founga teuteu tukuhau lolotonga hono fakapapau’i ‘oku ke kei muimui ki he ngaahi tu’utu’uni ‘a e IRS.
Fakafaingofuaʻi ʻo e Teuteu Tukuhau .
Liliu ho’o ngaahi tohi tukuhau ki he ngaahi founga fakakomipiuta ke faingofua ange hono fokotu’utu’u, fekumi, mo e lava ke ma’u lolotonga ‘a e teuteu tukuhau, fakahaofi ‘a e taimi mahu’inga mo fakasi’isi’i ‘a e mafasia.
- Kumi vave ha ngaahi tohi tukuhau pau .
- Vahevahe malu ‘a e ngaahi tohi mo e kau mataotao ‘i he tukuhau .
- Fakasi’isi’i ‘a e femo’uekina ‘a e pepa ‘i ho ‘api pe ‘ofisi .
Fakalahi ‘o e Malu
Maluʻi hoʻo fakamatala fakapaʻanga mahuʻingá ʻaki ha tauhiʻanga fakamatala fakakomipiuta malu ʻoku kau ai ʻa e fakapulipulí, maluʻi ʻo e lea fufuú, mo e ngaahi malava ke fakafoki.
- Ta’ofi ‘a e mole pe maumau ‘o e tohi fakatu’asino .
- Faka’aonga’i ‘a e malu’i ‘o e lea fufuu ki he ngaahi faile mahu’inga .
- Fa’u ha ngaahi backup malu ‘i ha ngaahi feitu’u lahi .
Mateuteu ki he ‘Atita
Tauhi ha ngaahi lekooti fakakomipiuta fokotu’utu’u lelei ‘oku ne ‘ai ke vave ange mo si’isi’i ange ‘a e tali ki he ngaahi fehu’i pe ‘atita ‘a e IRS ‘aki ‘a e ngaahi tohi ‘oku lava ke ma’u vave.
- Tali vave ki he ngaahi kole ‘a e IRS .
- Fekumi ki ha ngaahi fefakatauʻaki pe ngaahi tohi pau .
- Tauhi ha ngaahi lekooti fokotuʻutuʻu lelei ki he ngaahi vahaʻataimi tauhi ʻoku fie maʻú .
Ngaahi Monu‘ia Fakahaofi Taimi
Ko hono fakakomipiuta ʻo e ngaahi tohi tukuhaú ʻokú ne fakaleleiʻi hoʻo founga ngāué, ʻo fakaʻatā ai ke vave ange hono kumi ʻo e ngaahi tohí, fokotuʻutuʻu ʻotomētiki, mo fakafaingofuaʻi ʻa e fakafehoanaki ʻo e taʻu ki he taʻu.
- Fekumi vave ʻi he ngaahi taʻu ʻo e ngaahi tohi .
- Fakafa’ahinga’i ‘otometiki ‘a e ngaahi tohi ‘aki ‘a e ngaahi me’angaue ‘atamai
- Fakangata ‘a e faile tohi mo e fekumi ‘i he pepa .
Uesia ‘o e ‘Atakai
Ko e ‘alu ta‘e-pepa ki ho‘o ngaahi tohi tukuhaú ‘oku tokoni ia ki he tu‘uloa ‘o e ‘ātakaí ‘aki hono fakasi‘isi‘i ‘a e ngāue‘aki ‘o e pepá, ngaahi fiema‘u ki hono tauhí, mo e fefononga‘aki fakasinó.
- Fakasi’isi’i ‘a e maumau pepa mei he ngaahi foomu tukuhau kuo paaki .
- Fakasi’isi’i ‘a e la’iva’e kaponi mei he uta tohi .
- Fakangata ‘a e fie ma’u ki he ngaahi fakalelei’anga ‘o e tanaki’anga koloa fakatu’asino .
Ma’u ‘i ha feitu’u pe
Ma’u ho’o ngaahi tohi tukuhau mei ha fa’ahinga me’angaue pe, ‘i ha feitu’u pe ‘i he mamani, fakapapau’i ‘e lava ke ke tali ‘a e ngaahi me’a tukuhau na’a mo e taimi ‘oku ke fononga ai pe mama’o mei ho’o ngaahi faile fakatu’asino.
- Ma’u ‘a e ngaahi tohi mei he ngaahi device lahi
- Vahevahe malu e ngaahi tohi mo e kau faka’aonga’i kuo fakamafai’i
- Tali ki he ngaahi me’a tukuhau lolotonga ‘a e fononga .
Liliu ‘o e Founga ‘o e Tohi Tukuhau
Liliu ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi fotunga ‘o e tohi tukuhau mahu’inga
Ko e mahino ki he ngaahi founga kehekehe ‘o e tohi ‘oku faka’aonga’i ‘i he teuteu tukuhau ‘oku mahu’inga ia ki he kautaha fakakomipiuta ‘oku ola lelei. Mahalo ʻe fie maʻu ke tauhi ʻa e ngaahi tohi tukuhau kehekehe ʻi ha ngaahi founga pau ʻo fakatatau ki heʻenau taumuʻá, maʻuʻanga tokoní, mo e founga te ke fakaʻaongaʻi ai kinautolú.
Mahino ki he Ngaahi Founga Tohi Tukuhau
Founga PDF
Ko e PDF (Portable Document Format) ko e tu’unga koula ia ki he ngaahi tohi tukuhau, ‘o ‘oatu ‘a e fe’unga faka’univeesi, ngaahi fotunga malu, mo hono tauhi ‘o e formatting ‘i he ngaahi device mo e ngaahi tu’unga kehekehe.
- Tali ‘e he IRS ki he faile faka’ilekitulonika .
- Poupou’i ‘a e malu’i ‘o e lea fufuu mo e fakapulipuli .
- Tauhi ma’u pe ‘a e fōtunga ‘o e tohi
Ngaahi Founga ‘o e Pepa
‘Oku mahu’inga ‘a e ngaahi faile Excel (.xlsx) mo e CSV ki he ngaahi fakafuofua fakapa’anga, ‘analaiso ‘o e fakamatala, mo e muimui’i ‘o e ngaahi fakamole pe pa’anga hū mai ‘i he ta’u tukuhau kotoa.
- Fakahoko ‘otometiki ‘a e ngaahi fakafuofua .
- Fakahokohoko mo sivi’i ‘a e fakamatala fefakatau’aki
- Hu mai ‘a e fakamatala mei he ngaahi kautaha fakapa’anga
Ngaahi Fotunga ‘o e ‘Imisi
‘Oku angamaheni ‘aki hono faka’aonga’i ‘o e ngaahi fotunga ‘o e ‘imisi hange ko e JPG, PNG, mo e TIFF ‘i he taimi ‘oku sikani ai ‘a e ngaahi tohi tali totongi, ngaahi foomu W-2, mo e ngaahi tohi tukuhau fakatu’asino kehe ki he tauhi’anga koloa fakakomipiuta.
- Puke ‘a e ngaahi tohi fakatu’asino faingofua .
- ‘Oku ‘oatu ‘e he TIFF ‘a e tu’unga ma’olunga ki he ngaahi tohi mahu’inga .
- ‘Oku lelei ‘aupito ‘a e JPG mo e PNG ki he sikani ‘o e telefoni to’oto’o .
Ngaahi Founga Tohi
Ko e ngaahi tohi Word (.docx) mo e ngaahi faile tohi ‘oku ‘aonga ia ki hono fa’u ‘o e ngaahi tohi, fakamatala, pe ngaahi fakamatala ‘oku fekau’aki mo ho’o tu’unga tukuhau mo e ngaahi lekooti.
- Fa’u ha ngaahi fakamatala fakaikiiki ki he ngaahi to’o ta’e angamaheni .
- Tohiʻi ʻa e ngaahi fetalanoaʻaki tukuhau mahuʻingá .
- Tauhi ha ngaahi lekooti ʻo e ngaahi founga palani tukuhaú .
Ngaahi Founga Fetongi Fakamatala
‘Oku fakautuutu ‘a e mahu’inga ‘o e XML, JSON, mo e HTML formats ki he fefakatau’aki ‘o e fakamatala tukuhau, tautautefito ki he taimi ‘oku ngaue ai mo e polokalama tukuhau pe ngaahi ngaue ‘i he ‘initaneti ‘o e faile.
- Fakahu mo fakatau atu ‘a e fakamatala ‘i he vaha’a ‘o e ngaahi sisitemi tukuhau
- Fa’unga ‘o e fakamatala ki he ngaue ‘otometiki
- Faka’aonga’i ‘e he ngaahi sevesi tukuhau ‘i he ‘initaneti lahi .
Ngaahi Founga ‘Imeili
‘Oku mahu’inga ‘aupito ‘a e ngaahi fotunga ‘o e ‘imeili (.eml, .msg) ki hono tauhi ‘o e ngaahi fetu’utaki fekau’aki mo e tukuhau mo e kau ‘akauniteni, ‘a e IRS, pe ngaahi kautaha fakapa’anga ko e ngaahi tohi poupou.
- Tauhi ‘a e ngaahi ‘ulu’i tohi mo e ngaahi sila taimi ‘uluaki .
- Fakakau ʻa e ngaahi meʻa fakapipiki mo e ʻuluaki pōpoakí .
- Fakatohi ‘a e ngaahi tu’utu’uni tukuhau mahu’inga mo e fale’i .
Ko hono Liliu ʻo e Ngaahi Tohi Tukuhaú: Fakahinohino Fakasitepu
Tānaki Hoʻo Ngaahi Tohi Tukuhau Fakasino .
Kamata ʻaki hono tānaki hoʻo ngaahi tohi tukuhau pepa kotoa pē, kau ai ʻa e W-2, 1099, ngaahi tohi tali totongi, ngaahi ʻinivoisi, ngaahi fakamatala pangikē, ngaahi lekooti ʻinivesimeni, mo e ngaahi fakafoki tukuhau kimuʻá. Fokotuʻutuʻu kinautolu ʻi he faʻahinga mo e taʻu kimuʻa pea kamata ʻa e founga ʻo e liliú ke fakaleleiʻi hoʻo founga ngāué mo fakapapauʻi ʻoku ʻikai ha meʻa ʻe mole.
Fili Ho’o Founga Sikani .
Fili ‘a e founga scanning lelei taha ‘o makatu’unga ‘i ho’o lahi ‘o e ngaahi tohi mo e ngaahi me’angaue ‘oku ma’u. ‘Oku kau ‘i he ngaahi fili ‘a e ngaahi scanners tohi fakatapui (‘oku lelei ‘aupito ki he ngaahi voliume ma’olunga), ngaahi pulusi kotoa pe ‘i he-taha mo e ngaahi malava ‘o e scanning, pe smartphone scanning apps ‘a ia ‘oku faingofua ki he ngaahi tohi tali mo e ngaahi tohi ‘e taha. Ki he ngaahi tohi tukuhau mahu‘ingá, faka‘ehi‘ehi mei hono ngāue‘aki ‘a e ngaahi me‘angāue pe ngaahi ngāue fakapule‘anga ke malu‘i ho‘o fakamatala fakafo‘ituituí.
Sikani ‘i he Ngaahi Tu’unga ‘o e Tu’unga Totonu .
Configure ho’o ngaahi tu’unga scanner ke fakapalanisi ‘a e tu’unga lelei mo e lahi ‘o e faile. Ki he lahi taha ‘o e ngaahi tohi tukuhau, ‘Oku fe’unga ha resolution ‘o e 300 DPI ke fakapapau’i ‘oku lava ke lau lolotonga hono tauhi ‘o e ngaahi lahi ‘o e faile ke pule’i. Ki he ngaahi tohi lanu hangē ko e ngaahi tohi tali totongi ʻe lava ke mole ʻi he ʻalu ʻa e taimí, fakaʻaongaʻi ʻa e sikani lanu. Ki he ngaahi tohi text-mamafa, ‘uli’uli mo e hinehina pe grayscale fili fakahaofi ‘a e feitu’u lolotonga hono tauhi ‘o e legibility. Fakakaukau ke fakaʻatā ʻa e OCR (ʻIloʻi ʻo e ʻUlungaanga Fakaʻata) ke lava ʻo kumi hoʻo ngaahi tohi tukuhaú.
Fili ʻa e Founga Faile Totonu .
Fili ‘a e fotunga totonu ‘o e faile ‘o makatu’unga ‘i he fa’ahinga tohi mo e fakataumu’a ke faka’aonga’i. ‘Oku lelei ‘aupito ‘a e PDFs ki he lahi taha ‘o e ngaahi tohi tukuhau koe’uhi ko ‘enau fe’unga faka’univeesi mo hono tauhi ‘o e formatting. Fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi founga ʻo e ʻīmisí (JPG, PNG) ki ha ngaahi tohi tali totongi faingofua pe ngaahi sikani vave ʻo e telefoni toʻotoʻó. Ko e ngaahi fotunga ‘o e spreadsheet (XLSX, CSV) ‘oku lelei taha ia ki he fakamatala fakapa’anga ‘oku fie ma’u ke fika’i pe ‘analaiso. ‘I he taimi ‘oku veiveiua ai, PDF ko e fili malu taha ia ki he ngaahi tohi tukuhau ‘o hange ko ia ‘oku tali lahi ‘e he kau ma’u mafai tukuhau.
Fakahoko ha Konivesio Fakahingoa Tuʻumaʻu .
Fa’u ha founga fakahingoa fakalukufua ki ho’o ngaahi faile tukuhau fakakomipiuta ke fakapapau’i ‘oku faingofua hono ma’u. Fakakau ‘a e ta’u tukuhau, fa’ahinga tohi, ma’u’anga fakamatala, mo e ‘aho ‘i he hingoa ‘o e faile takitaha (e.g., “2024_W2_Hingoa ‘o e Pule Ngaue.pdf” pe “2024_Lisiti_’Ofisi_’Api_2024-01-15.pdf”). Faka’ehi’ehi mei he ngaahi mata’itohi makehe ‘i he ngaahi hingoa ‘o e faile ‘e ala fakatupu ‘e he ngaahi me’a ‘i he ngaahi sisitemi kehekehe. Ko e tu‘uma‘u mo ho‘o tu‘utu‘uni fakahingoá ‘oku mahu‘inga ia ki he feitu‘u vave ‘o e ngaahi tohí, tautefito ‘i he lolotonga ‘o e teuteu tukuhaú pe ‘i he tu‘unga ‘o ha ‘atita.
Fokotuʻutuʻu ʻaki ha Fokotuʻutuʻu Fakalotofonua ʻo e Folder .
Fakatupulaki ha sisitemi folder fakahokohoko ki ho’o ngaahi tohi tukuhau fakakomipiuta. Kamata ʻaki ʻa e ngaahi folder lalahi ki he taʻu tukuhau takitaha, pea faʻu leva ha ngaahi folder siʻisiʻi ki he ngaahi faʻahinga hangē ko e Paʻanga Hu Mai, Toʻo, Ngaahi ʻInivesimeni, Koloa, Ngaahi Fakamole ʻo e Pisinisí, mo e Ngaahi Fakafoki Tukuhau. ‘I loto ‘i he ngaahi vahenga ko ‘eni, te ke lava ‘o fa’u ha ngaahi subfolders kehe ‘o fakatatau ki he fie ma’u (e.g., fakamavahe’i ‘a e maile ‘o e pisinisi mei he ngaahi fakamole kehe ‘o e pisinisi). Ko e founga fokotu‘utu‘u ko ení ‘okú ne faka‘ata ‘a e founga ‘oku fokotu‘utu‘u ai ‘a e ngaahi foomu tukuhaú pea ‘oku faingofua ange ai ke kumi ‘a e ngaahi tohi pau ‘i he taimi ‘oku fiema‘u aí.
Malu’i Ho’o Ngaahi Tohi Tukuhau Fakakomipiuta .
Fakahoko ha ngaahi founga maluʻi totonu ke maluʻi hoʻo fakamatala tukuhau mahuʻingá. Maluʻi ʻaki ha lea fufuu ʻa e ngaahi tohi PDF mahuʻingá, tautautefito kiate kinautolu ʻoku ʻi ai ʻa e ngaahi fika Maluʻi Fakasōsialé pe ngaahi fakaikiiki ʻo e ʻakauni fakapaʻangá. Faka’aonga’i ‘a e ngaahi fakalelei’anga ‘o e tanaki’anga fakapulipuli ki ho’o ngaahi folder ‘o e tohi tukuhau. Faka’ata ‘a e fakamo’oni ‘o e ongo me’a ‘i ha fa’ahinga sevesi ‘o e tanaki’anga ‘o e ‘ao ‘a ia ‘oku ke tauhi ai ‘a e ngaahi tohi tukuhau. Fa’u ha ngaahi backup ma’u pe ‘o ho’o ngaahi faile tohi tukuhau, ‘oku lelei taha ke ke muimui ki he tu’utu’uni backup 3-2-1: tatau ‘e tolu, ‘i he fa’ahinga mitia kehekehe ‘e ua, mo e tatau ‘e taha ‘oku tanaki ‘i tu’a mei he saiti pe ‘i he ‘ao.
Fakamo’oni’i ‘a e Lau mo e Kakato ‘o e Tohi .
Ki mu‘a ke li‘aki ‘a e ngaahi ‘uluaki tohí, vakai‘i fakalelei ho‘o ngaahi liliu fakakomipiutá. Fakapapauʻi ʻoku fakakau ʻa e ngaahi peesi kotoa pē pea ʻoku fakahangatonu totonu. Fakapapau’i ‘oku mahino mo lava ke lau ‘a e tohi, tautautefito ki he ngaahi fakamatala mahu’inga hange ko e ngaahi fika Malu’i Fakasosiale, EINs, pa’anga, mo e ngaahi ‘aho. Ki he ngaahi tohi mahuʻingá, fakakaukau ke vakaiʻi kinautolu ʻe ha taha kehe ko ha sieke hono ua. Tauhi e ngaahi tohi ʻuluaki ki he ngaahi meʻa mahuʻinga pe mahuʻinga fakalao hangē ko e ngaahi aleapau kuo fakamoʻoni hingoa, ngaahi tohi fakamoʻoni koloa, pe ngaahi tohi ʻoku ʻi ai ha ngaahi sila kuo hiki hake, he ʻe ʻikai nai ke maʻu ʻe he ngaahi tatau fakakomipiutá ha tuʻunga fakalao tatau.
Fa’u ha Index ‘o e Tohi Tukuhau ‘o e Master .
Fakatupulaki ha laʻipepa pe tohi ʻoku hoko ko ha fakahokohoko ki hoʻo ngaahi faile tukuhau fakakomipiutá. Lisi ʻa e tohi takitaha mo hono hingoa faile, feituʻu, fakamatala, fekauʻaki mo e ngaahi foomu tukuhau pau, mo e ngaahi fie maʻu ke tauhi. ‘Oku hoko ‘a e fakahokohoko ko ení ‘o mahu‘inga ‘aupito lolotonga ‘a e teuteu tukuhaú, ‘o tokoni‘i ai koe ke ke ‘ilo‘i vave ‘a e ngaahi tohi ‘okú ke ma‘ú pea mo e ngaahi tohi ‘oku kei puli nai. Fakafoʻou ʻa e fakahokohoko ko ʻení ʻi hoʻo tānaki atu ha ngaahi tohi foʻou ki hoʻo tānakiʻanga fakakomipiutá, ʻo faʻu ha mape kakato ʻo hoʻo ngaahi lekooti tukuhaú.
Muimui ki he Ngaahi Tuʻutuʻuni Totonu ki hono Tauhi ʻo e Ngaahi Tohi
Tauhi ki he IRS mo e ngaahi fakahinohino fakapalofesinale ki hono tauhi ‘o e ngaahi tohi tukuhau. Ko e angamahení, tauhi ‘a e ngaahi fakamatala tukuhaú mo e ngaahi tohi poupoú ‘o ‘ikai si‘i hifo he ta‘u ‘e 7, neongo ‘oku totonu ke tauhi fuoloa ange ‘a e ngaahi lekooti ‘e ni‘ihi (hangē ko ia ‘oku fekau‘aki mo e koloá). Fakatupulaki ha founga ki hono tauhi ʻo e ngaahi tohi motuʻa ʻokú ke kei fie maʻu ke tauhi ka ʻoku ʻikai ke ke toutou hū ki aí. Fakakaukau ke faʻu ha ngaahi faile ʻākaivi fakataʻu ʻoku nau fakatahaʻi ʻa e ngaahi tohi kotoa pē ki ha taʻu tukuhau hili ʻa e ʻosi ʻa e lao fakangatangata ʻo e failé. Toe vakaiʻi ʻa e ngaahi fie maʻu ke tauhi ʻi he taʻu kotoa pē pea tamateʻi malu ʻa e ngaahi tohi ʻoku ʻikai ke toe fie maʻú.
Ngaahi Fa’ahinga Tohi Tukuhau Mahu’inga ke Digitize
Ngaahi Tohi Pa’anga Hu Mai
Ko e ngaahi tohi pa’anga hū mai ‘oku ne fa’u ‘a e makatu’unga ‘o ho’o fakafoki tukuhau, ‘o fokotu’u ai ho’o mo’ua tukuhau. Ko hono liliu ‘o e ngaahi tohi ko ‘ení ki he founga fakakomipiutá ‘okú ne fakapapau‘i ‘okú ke ma‘u ha ngaahi lekooti totonu ‘o e ngaahi ma‘u‘anga pa‘anga hū mai kotoa pē ki ha lipooti kakato.
- Ngaahi Foomu W-2 – Ngaahi fakamatala pa’anga hū mai mei he ngāue mei he ngaahi kautaha ngāue takitaha .
- 1099-MISC/1099-NEC – Pa’anga hū mai mei he ngāue tau’atāina, aleapau, pe ngāue fakafo’ituitui
- 1099-‘INT/1099-TIV – Ngaahi fakamatala pa’anga hū mai mei he tupu mo e vahenga
- 1099-G – Ngaahi totongi ‘a e pule’anga kau ai ‘a e pa’anga tokoni ki he ta’ema’ungaue .
- 1099-R – Ngaahi tufa mei he ngaahi ‘akauni malolo, penisoni, pe ngaahi pa’anga fakata’u
- SSA-1099 – Ngaahi fakamatala monu’ia ‘o e Malu’i Fakasosiale
- Tepile K-1. – Pa’anga hū mai mei he ngaahi hoa ngaue, ngaahi kautaha S, ngaahi koloa, pe ngaahi falala’anga
- Ngaahi Lekooti Pa’anga Hu Mai mei he Nofo Totongi – Ngaahi aleapau lisi mo e ngaahi tohi totongi .
Ngaahi Tohi ki he To’o mo e Mo’ua
Ko e ngaahi tohi poupou ki he ngaahi to’o mo e ngaahi no ‘e lava ke ne fakasi’isi’i lahi ho’o mo’ua tukuhau. Ko hono fakakomipiuta ‘o e ngaahi lekooti ko ‘ení ‘oku fakapapau‘i ai te ke lava ‘o fakamo‘oni‘i ‘a e ngaahi to‘o kotoa pē ‘oku kole kapau ‘e fakafehu‘ia ‘e he kau ma‘u mafai tukuhaú.
- Foomu 1098 – Ngaahi fakamatala totongi tupu ‘o e mokesi
- Foomu 1098-T – Totongi ako ki he ngaahi credit ako
- Foomu 1098-E – Ngaahi fakamatala totongi tupu ‘o e no ‘a e fanau ako
- Foomu 5498 – Fakamatala ki he tokoni ‘a e IRA
- Ngaahi Lisiti Foaki ʻOfa – Ngaahi tohi mei he ngaahi kautaha ‘oku nau taau
- Ngaahi Lekooti Fakamole Fakafaitoʻó – Ngaahi totongi, ngaahi EOB malu’i, ngaahi tohi tali faito’o
- Ngaahi Lisiti Fakamole ki he Tauhi Fānaú – Ngaahi fakamatala ‘a e kau foaki mo e ngaahi lekooti totongi
- Ngaahi Fakamatala Tukuhau Koloa – Ngaahi totongi tukuhau fakata’u ki he ngaahi koloa
- Ngaahi Tohi ‘a e ‘Ofisi ‘i ‘Api – Ngaahi fakamole ki he ngaahi feitu’u ngaue kuo fakatapui
Ngaahi Tohi ‘o e ‘Inivesimeni mo e Koloa
Ko e ngaahi lekooti ‘inivesimeni ‘oku mahu’inga ia ki hono fika’i ‘o e pa’anga tupu mo e mole. Ko hono liliu ‘o e ngaahi me’a ni ki he ngaahi fotunga fakakomipiuta ‘oku lava ke kumi ‘oku ne fakafaingofua’i ‘a e ngaahi fakafuofua ‘o e makatu’unga ‘o e fakamole pea tokoni ke muimui’i ‘a e fakahoko ‘o e ‘inivesimeni ‘i he taimi.
- Foomu 1099-B – Pa’anga ‘oku ma’u mei he ngaahi fefakatau’aki ‘a e broker
- Ngaahi Lekooti Fakatau ʻInivesimeni – Fakatohi ‘o e ngaahi ‘uluaki ‘inivesimeni
- Ngaahi Tohi Fakatau/Fakatau ‘o e Ngaahi ‘Api – Ngaahi fakamatala tapuni mo e ngaahi lekooti fakalelei .
- Ngaahi Lekooti ‘o e Fefakatau’aki ‘o e Cryptocurrency – Fakatau, fakatau atu, mo e fakafetongi ‘o e ngaahi tohi
- Ngaahi Fakamatala Fakatau – Ngaahi fakamatala fakanounou ‘o e ‘akauni fakamāhina pe fakakuata .
- Foomu 8949 – Fakatau mo e fakatau atu ‘o e ngaahi koloa fakapa’anga
Ngaahi Lekooti ʻo e Pisinisí mo e Ngāue Fakatāutahá
Ki he kau maʻu pisinisí mo e faʻahinga ngāue fakafoʻituituí, ʻoku fakamālohiʻi ke tauhi lekooti kakato. ‘Oku fokotu’utu’u ‘e he liliu fakakomipiuta ‘a e ngaahi lekooti ko ‘eni ki he tauhi tukuhau lolotonga ia ‘oku ne ‘oatu ‘a e ngaahi ‘ilo ki he fakahoko ‘o e pisinisi.
- Ngaahi Lisiti Fakamole – Ngaahi tohi ki he ngaahi fakatau pisinisi kotoa pe
- Ngaahi Tohi Maile ‘o e Me’alele – Ngaahi lekooti ‘o e fefononga’aki fakapisinisi .
- Ngaahi ʻInivoisi ʻa e Kalaieni – Kuo tuku atu ‘a e ngaahi inivoisi mo e ngaahi lekooti totongi
- Ngaahi Fakamatala Pangikē – Ngaue ‘akauni pisinisi
- Ngaahi Tohi Totongi – Lekooti totongi ‘a e kau ngaue mo e ngaahi tukuhau ‘oku ta’ofi
- 1099s Kuo Tuku atu – Ngaahi foomu na’e ‘oatu ki he kau konituleki na’a ke totongi .
- Tohi Fakatau Koloa – Ngaahi lekooti ki he ngaahi fika’i ‘o e holoa ‘o e mahu’inga
- Ngaahi Fua ‘o e ‘Ofisi ‘i ‘Api – Ngaahi palani ‘o e fungavaka mo e ngaahi fika’i ‘o e feitu’u
- Ngaahi Tu’utu’uni Malu’i ‘o e Pisinisi – Ngaahi tohi malu’i mo e totongi ‘o e totongi malu’i
Ngaahi Fakafoki Tukuhau mo e Ngaahi Lekooti Faile
Ko hono tauhi ‘o e ngaahi tatau fakakomipiuta ‘o e ngaahi fakafoki tukuhau ‘o e kuohili mo e ngaahi tohi ‘oku fekau’aki mo ia ‘oku ne fakatupu ha laipeli mahu’inga ki he teuteu tukuhau lolotonga mo e kaha’u lolotonga ia ‘oku fakapapau’i ‘oku muimui ki he ngaahi fiema’u ki hono tauhi.
- Ngaahi Fakafoki Tukuhau Kuo Faile – Fakakakato ‘a e tatau ‘o e ngaahi foomu mo e taimi tepile kotoa pe .
- Fakapapau’i ‘o e E-faile – Ngaahi tohi tali ‘a e IRS
- Ngaahi Lekooti Totongi – Sieke, ngaahi fakapapau totongi faka’ilekitulonika
- Tohi Fetu’utaki ‘a e IRS – Ngaahi tohi, ngaahi fakatokanga, mo e ngaahi fetu’utaki kehe
- Ngaahi Invoisi Teuteu Tukuhau – Ngaahi totongi ‘oku totongi ki he kau ‘akauniteni pe ngaahi sevesi .
- Ngaahi Kole Fakaloloa – Fakatohi ‘o e ngaahi fakaloloa ‘o e faile
- Ngaahi Fakafoki Kuo Fakatonutonu – Ngaahi foomu 1040-X mo e ngaahi tohi poupou
Ngaahi Fakahinohino ki hono Tauhi o e Ngaahi Tohi Tukuhau
Ko e mahino ki he lōloa ʻo hono tauhi hoʻo ngaahi tohi tukuhaú ʻoku mahuʻinga ia ki he tauhi mo e puleʻi ʻaonga ʻo e lekōtí fakatouʻosi. ‘Oku ‘i ai ‘a e ngaahi fokotu‘u pau ‘a e IRS, ka ‘e fiema‘u nai ke tauhi fuoloa ange ‘a e ngaahi tohi pau ‘o makatu‘unga ‘i ho tu‘unga makehé. ‘Oku hanga ‘e he Digitizing ‘o ‘aonga ange ‘a e tauhi taimi loloa lolotonga ia ‘oku faka’ata ‘a e fokotu’utu’u ‘o e tauhi.
| Fa’ahinga Tohi | Vahe taimi ‘oku fokotu’u atu ke tauhi | Ngaahi Fakakaukau Fakalahi |
|---|---|---|
| Ngaahi Fakafoki Tukuhau (Ngaahi Foomu Kuo Faile) | Ta’u ‘e 7 si’isi’i taha | Fakakaukau ki hono tauhi tu’uma’u ki he ngaahi taumu’a ‘o e lave |
| W-2s, 1099s, Ngaahi Lekooti ʻo e Paʻanga Hu Mai | Ta’u ‘e 7 | Ngaahi tohi poupou mahu’inga ki hono fakamo’oni’i ‘o e pa’anga hū mai |
| Ngaahi Lekooti Koloa & Ngaahi Tohi Fekau’aki | Ta’u ‘e 7 hili hono fakahoko | Tauhi ha ngaahi lekooti ʻo e fakataú, fakaleleiʻí, mo e fakataú . |
| Ngaahi Lekooti Fakatau ʻInivesimeni | Hili ha ta’u ‘e 7 mei hono fakatau atu ‘o e ‘inivesimeni . | Mahu’inga ki he ngaahi fika’i ‘o e pa’anga tupu/mole |
| Ngaahi Lekooti Fakaleleiʻi ʻo e ʻApí | Hili ha ta’u ‘e 7 mei hono fakatau atu ‘o e koloa . | Tokoni ke fokotu’u ‘a e makatu’unga ‘o e fakamole mo fakasi’isi’i ‘a e ngaahi ma’u’anga tokoni ‘e ala hoko . |
| Ngaahi Lekooti Koloa Pisinisi | Ta’u ‘e 7 hili hono fakatau atu ‘o e koloa | Kau ai ‘a e ngaahi taimi tepile ‘o e fakamole mo e ngaahi tohi fakatau . |
| Ngaahi Totongi Fakafaito’o & Lekooti | Ta’u ‘e 7 | Kapau ‘e kole ko e ngaahi to’o tukuhau . |
| Ngaahi Foaki ʻOfa | Ta’u ‘e 7 | Ko e ngaahi tohi tali totongi mo e ngaahi tohi fakamoʻoni kotoa pē . |
| Ngaahi Lekooti Tokoni ʻa e IRA | Tuʻumaʻu | Mahu’inga tautautefito ki he ngaahi tokoni ‘oku ‘ikai ke to’o . |
| 401(k) Ngaahi Fakamatala | Kae ‘oua kuo ke to’o kotoa e pa’anga + ta’u ‘e 7 . | Tauhi e fakamatala fakakuata kae ʻoua kuo maʻu e fakamatala fakanounou fakataʻú . |
| Ngaahi Lekooti Fakatau Sitoka/Poni | Ta’u ‘e 7 hili hono fakatau atu | Ngaahi tohi ‘uluaki makatu’unga ‘o e fakamole |
| Ngaahi Fakamatala ʻo e Kaati Moʻuá | Ta’u ‘e 7 | Kapau ‘e ngaue’aki ki he ngaahi fakamole fekau’aki mo e tukuhau . |
| Ngaahi Fakamatala Pangikē | Ta’u ‘e 7 | Kapau ‘oku ‘i ai ha ngaahi fefakatau’aki fekau’aki mo e tukuhau . |
| Ngaahi totongi ki he ngaahi me’angaue | Ta’u ‘e 7 | Kapau pe ‘e ngaue’aki ki he ‘ofisi ‘i ‘api pe ngaahi to’o pisinisi . |
Fakatokangaʻi ange: Ko e ngaahi fakahinohino fakalūkufua ʻeni. ‘E fiema‘u nai ‘e he ngaahi tu‘unga makehé ha ngaahi vaha‘a taimi lōloa ange ke tauhi ai. Fetu‘utaki ki ha tokotaha mataotao ‘i he tukuhaú ki ha fale‘i pau ki ho tu‘ungá.
Ko e IRS ‘oku ‘i ai ‘a e ta’u ‘e 3 mei ho’o ‘aho faile ke ‘atita’i ho’o fakafoki, ka ‘oku fakalahi atu ‘eni ki he ta’u ‘e 6 kapau te nau ‘ilo’i ha underreporting lahi ‘o e pa’anga hū mai (25% pe lahi ange). ‘Oku ‘ikai ha lao ‘o e fakangatangata kapau ‘oku kau ai ‘a e kākā, ko e ‘uhinga ia ‘oku fokotu’u atu ai ‘e he kau mataotao tokolahi ke tauhi ‘a e ngaahi lekooti tukuhau ‘i he ta’u ‘e 7 ke ma’u ha margin malu.
Ngaahi Founga Lelei Taha ki he Malu ki he Ngaahi Tohi Tukuhau Fakakomipiuta .
Ko hono malu’i ho’o ngaahi tohi tukuhau fakakomipiuta ‘oku mahu’inga taha ia ‘i he fakamatala fakafo’ituitui mo fakapa’anga mahu’inga ‘oku ‘i ai. Ko hono fakahoko ‘o e ngaahi founga malu‘i mālohí ‘okú ne fakasi‘isi‘i ai ‘a e fakatu‘utāmaki ‘o e kaiha‘a ‘o e ngaahi ‘ilo‘iló mo e hū ta‘efakamafai‘í.
Maluʻi ʻo e lea fufuú
Maluʻi hoʻo ngaahi faile tohi tukuhaú mo e ngaahi feituʻu ʻoku tauhi ai ʻaki ha ngaahi lea fufuu mālohi mo makehe ke taʻofi ʻa e hū taʻefakamafaiʻí.
- Fakaʻaongaʻi ʻa e maluʻi ʻo e lea fufuú ki he ngaahi PDF ʻoku ʻi ai ha fakamatala mahuʻinga .
- Faka’aonga’i ‘a e ngaahi lea fufuu kehekehe ki he ngaahi fa’ahinga kehekehe ‘o e tohi .
- Fakakaukau ki ha pule lea fufuu ke muimui’i malu ho’o ngaahi fakamo’oni .
Fakapulipuli
Fakahoko ‘a e fakapulipuli ki he ongo faile tukuhau fakafo’ituitui mo e ngaahi feitu’u ‘oku tanaki ai ke tanaki atu ha la’i mahu’inga ‘o e malu’i.
- Faka’aonga’i ‘a e 256-si’isi’i AES fakapulipuli ki he malu lahi taha .
- Fa’u ha ngaahi koniteina fakapulipuli pe ngaahi drive ki hono tauhi ‘o e ngaahi tohi tukuhau .
- Fakapapau’i ‘oku tauhi malu ‘a e ngaahi kī fakapulipuli ka ‘oku lava ke ma’u .
Malu ‘o e Tauhi’anga ‘o e ‘Ao
Kapau ‘oku ke faka’aonga’i ‘a e tanaki’anga ‘o e ‘ao ki he ngaahi tohi tukuhau, fili ‘a e ngaahi ngaue ‘oku ‘i ai ‘a e ngaahi fotunga malu’i fefeka mo e ngaahi pule’i tokanga ‘o e hū.
- Fili ‘a e kau foaki ‘o e ‘ao ‘oku nau ‘oatu ‘a e fakapulipuli ‘o e ngata’anga ki he ngata’anga .
- Faka’ata ‘a e fakamo’oni ‘o e me’a ‘e ua ki he ngaahi ‘akauni ‘o e ‘ao
- Toe vakaiʻi mo fakangatangata maʻu pē ʻa e ngaahi ngofua vahevahe
Founga Fakafetongi
Fakahoko ha palani fakalukufua ke malu’i mei he mole ‘o e fakamatala lolotonga hono tauhi ‘o e ngaahi polokalama malu’i.
- Muimui ki he tu’utu’uni backup 3-2-1: tatau ‘e tolu ‘i he fa’ahinga mitia ‘e ua mo e taha ‘i tu’a mei he saiti .
- Fakapulipuli’i ‘a e ngaahi drive backup kotoa pe mo e ngaahi feitu’u .
- Sivi’i ‘a e fakafoki mai ‘i he taimi ke fakapapau’i ‘a e angatonu ‘o e backup .
Ngaahi Pule’i ‘o e Hu
Pule’i pe ko hai ‘e lava ke ne vakai’i mo fakalelei’i ho’o ngaahi tohi tukuhau ‘o fakafou ‘i he ngaahi fokotu’utu’u fakangofua tokanga mo e siofi.
- Fa’u ha ngaahi ‘akauni faka’aonga’i kehekehe ki he ngaahi komipiuta vahevahe .
- Ngāueʻaki ʻa e ngaahi ngofua lau pē ʻi he taimi ʻoku vahevahe ai mo e kau teuteu tukuhaú
- Toe vakaiʻi ʻa e ngaahi tohi hū ke ʻiloʻi ʻa e ngaahi feinga taʻefakamafaiʻí .
Liʻaki Malu
‘I he taimi ‘oku a’u ai ‘a e ngaahi tohi tukuhau fakakomipiuta ki he ngata’anga ‘o ‘enau taimi tauhi, fakapapau’i ‘oku tamate’i tu’uloa mo malu kinautolu.
- Faka’aonga’i ‘a e polokalama tamate’i malu ‘oku ne overwrites ‘a e fakamatala ‘o e faile ‘i ha ngaahi taimi lahi .
- To’o ‘a e metadata mei he ngaahi faile kimu’a pea toki tamate’i ‘i he taimi ‘oku malava ai .
- ‘Oua na’a ngalo ke faka’ata’ata ‘a e ngaahi folder veve ‘o e ‘ao pea vakai’i ‘a e ngaahi liliu kuo tauhi .
Ngaahi Founga Lelei Taha ki hono Pule’i ‘o e Tohi Tukuhau Fakakomipiuta
Fakatupulaki ha Sisitemi Puleʻi ʻo e Ngaahi Tohi ʻi he Taʻu Kakato
‘Oua ‘e tatali ki he fa’ahita’u tukuhau ke fokotu’utu’u ho’o ngaahi tohi. Fakahoko ha founga ki hono tanaki, liliu, mo fakafa’ahinga’i ‘o e ngaahi tohi fekau’aki mo e tukuhau ‘i he ta’u kotoa. Faʻu ha ngaahi folder fakakomipiuta ki he taʻu tukuhau lolotongá ʻi Sānuali, pea fokotuʻu ha founga ki hono sikani mo faile ʻo e ngaahi tohí ʻi heʻenau aʻu maí. Fakakaukau ke vaheʻi ha taimi fakauike pe fakamāhina angamaheni ke ngāueʻaki ha ngaahi tohi foʻou, ʻa ia ʻokú ne taʻofi ʻa e fuʻu lahi ʻo e ngaahi meʻa ʻoku kei toe ʻoku fehangahangai mo e kau totongi tukuhau tokolahi lolotonga e faʻahitaʻu failé. Ki he ngaahi tohi ‘oku toutou hoko hange ko e ngaahi fakamatala fakamāhina, fakatupulaki ‘a e ‘otometiki ‘i he taimi ‘oku malava ai ke fakalelei’i ‘a e tanaki mo e kautaha.
Ngaohi Ho’o Ngaahi Tohi Tukuhau ke Fekumi ‘aki ‘a e OCR .
Fakalelei’i ho’o ngaahi tohi tukuhau fakakomipiuta ‘aki ‘a e tekinolosia ‘o e ‘ilo’i ‘o e ‘ulungaanga faka’ata (OCR) ke ‘ai ke lava ‘o kumi ‘enau ngaahi me’a ‘i loto. ‘Oku faka’ata ‘e he me’a ni ke ke kumi vave ‘a e fakamatala pau pe ngaahi lahi ‘i he ngaahi tohi lahi ‘o faka’aonga’i ‘a e ngaahi fekumi faingofua ‘o e ngaahi lea mahu’inga kae ‘ikai ko hono fakaava to’oto’o mo vakai’i ‘a e faile takitaha. ‘Oku lahi ‘a e ngaahi polokalama sikani mo e ngaahi me’angaue PDF ‘oku kau ai ‘a e ngaahi malava ‘o e OCR, liliu ‘a e tohi kuo paaki ‘i ho’o ngaahi tohi sikani ki he tohi ‘oku lava ke lau ‘e he misini. ‘I hono ngāue‘aki ‘o e OCR, fakamo‘oni‘i ‘a e tonu ‘o e ngaahi fakamatala mahu‘inga hangē ko e ngaahi fika ‘o e Malu‘i Fakasōsialé mo e ngaahi pa‘anga fakapa‘angá, he ‘e lava ke faka‘uhinga hala‘i ‘e he OCR ‘a e ngaahi mata‘itohí ‘i he taimi ‘e ni‘ihi. Ki he ngaahi la’ipepa mo e fakamatala fakapa’anga, tauhi ‘a e fotunga ‘uluaki kae ‘ikai ko e liliu ki he ngaahi PDF ‘oku makatu’unga ‘i he ‘imisi ke tauhi ‘a e ngaahi malava ‘o e fika’i.
Faka’aonga’i ‘a e Metadata mo e Tags ki he Fakalelei’i ‘o e Kautaha .
Fakalahi ho’o kautaha tohi fakakomipiuta ‘aki hono fakahoko ‘o e ngaahi sisitemi faka’ilonga’i ‘o e metadata ‘oku ‘alu atu ‘i he fakahingoa ‘o e faile tefito mo e ngaahi fokotu’utu’u ‘o e folder. ‘Oku faka’ata ‘e he ngaahi polokalama pule’i ‘o e ngaahi tohi lahi pea na’a mo e ngaahi sisitemi ngaue tefito ke ke tanaki atu ‘a e ngaahi faka’ilonga angamaheni, ngaahi vahevahe, mo e metadata ki he ngaahi faile. Fakatupulaki ha fakahokohoko fakaʻilonga tuʻumaʻu ʻoku fakatefito ʻi he ngaahi tohi tukuhaú —ʻe lava ke kau ai ʻi he ngaahi fakaʻilonga ʻa e taʻu tukuhau, faʻahinga tohi, maʻuʻanga paʻanga hū mai, faʻahinga fakamole, pe foomu tukuhau fekauʻaki. ‘Oku faka’ata ‘e he sisitemi kautaha multi-dimensional ko ‘eni ke ke filter mo kumi ‘a e ngaahi tohi mei he ngaahi tuliki lahi. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo kumi vave ʻa e ngaahi tohi tali fakamole fakafaitoʻo kotoa pē mei he 2023 naʻe totongi ʻaki ha kaati fakamoʻua pau, pe ko e ngaahi tohi paʻanga hū mai kotoa pē ʻoku fekauʻaki mo ha pisinisi pau ʻi ha ngaahi taʻu lahi.
Fa’u ha Ngaue Fakalelei’i ‘o e Tohi .
Fokotu’u ha founga ngaue tu’uma’u ki hono ngaue’aki ‘o e ngaahi tohi tukuhau ‘oku hu mai ‘oku fakasi’isi’i ai ‘a e fepakipaki mo fakapapau’i ‘oku ‘ikai ha me’a ‘e mole. Kamata ʻaki ha ngaahi feituʻu tānakiʻanga fakatuʻasino kuo fakapapauʻi ki he ngaahi tohi pepa ʻoku hū maí kimuʻa pea toki sikani. Fa’u ha founga fakalukufua ‘oku kau ai ‘a e sikani, vakai’i ‘o e tu’unga lelei, fakahingoa ‘o e faile, faka’ilonga’i, mo e tauhi totonu. Fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ha ngaahi meʻangāue ʻotomētiki ʻe lava ke nau siofi ʻa e ʻīmeilí ki he ngaahi tohi tukuhaú, toe fakahingoa ʻotomētiki ʻa e ngaahi failé ʻo makatuʻunga ʻi he kakanó, pe hiki ʻa e ngaahi tohí ki he ngaahi folder totonú. Fakatohi ho’o ngaahi sitepu ‘o e ngaue koe’uhi ke lava ‘o muimui ma’u pe ki he founga ngaue neongo ‘oku fie ma’u ‘e ha taha kehe ke tokoni ki hono pule’i ‘o e ngaahi tohi. Toe vakaiʻi mo fakaleleiʻi hoʻo founga ngāué ʻi he taʻu kotoa pē ʻo makatuʻunga ʻi he meʻa naʻe ngāue lelei mo ʻikai ngāue lelei lolotonga e teuteu tukuhaú.
Tauhi ha Lisi Teuteu Tukuhau .
Faʻu ha lisi fakakomipiuta kakato ʻo e ngaahi tohi tukuhau kotoa pē ʻokú ke ʻamanaki ke maʻu ʻi he taʻu takitaha, ʻo fakafeʻungaʻi ki ho tūkunga tukuhau paú. Toe vakaiʻi mo fakafoʻou ʻa e lisi vakaiʻi ko ʻení ʻi he taʻu kotoa pē ke fakahaaʻi ʻa e ngaahi liliu ʻi hoʻo ngaahi tūkunga fakapaʻangá, hangē ko e ngaahi ʻakauni ʻinivesimeni foʻou, ngaahi liliu ʻi he ngāué, fakatau koloa pe fakatau atu, pe ngaahi pisinisi foʻou. ʻI he aʻu mai ʻa e ngaahi tohí pea ʻoku fakaʻilongaʻi kinautolu ʻi hoʻo lisi ʻo e ngaahi tohí. ‘Oku tokoni ‘a e founga fakahokohoko ko ‘ení ke ‘ilo‘i ‘a e ngaahi tohi ‘oku puli ki mu‘a ke ke kamata teuteu tukuhaú pea ‘oku hoko ia ko ha fakamatala fakata‘u ki he ta‘u ke fakapapau‘i ‘oku tu‘uma‘u ‘a ho‘o lipōtí. Tauhi ʻa e lisi ko ʻení mo hoʻo ngaahi tohi tukuhau fakakomipiutá ki he taʻu ʻoku fakaʻaongaʻí ko ha konga ʻo hoʻo lekooti tuʻumaʻú.
Fakahoko ‘a e Versioning ki he ngaahi tohi ‘oku toutou fai
Ki he ngaahi tohi ʻe ala fai ha ngaahi fakatonutonu, hangē ko e ngaahi fakamatala tukuhau fakaangaanga, ngaahi fakamatala fakanounou fakapaʻanga, pe ngaahi pepa ngāue palani tukuhau, fakahoko ha sisitemi puleʻi ʻo e ngaahi liliu ke muimuiʻi ʻa e ngaahi liliu lolotonga hono tauhi ʻo e ngaahi liliu kimuʻá. Faka’aonga’i ‘a e fika mahino ‘o e version ‘i he ngaahi hingoa ‘o e faile (e.g., “2024_Tukuhau_v1.pdf”, “2024_Tukuhau_v2.pdf”) pe faka’aonga’i ‘a e ngaahi sisitemi pule’i ‘o e tohi ‘oku langa-‘i he ngaahi malava ‘o e versioning. ʻOku taʻofi ʻe he founga ko ʻení ʻa e puputuʻu pe ko e fē ʻa e liliu ʻoku lolotongá lolotonga hono tauhi ha lekooti ʻo e ngaahi liliu ʻe ala feʻunga ke ngāueʻaki ʻi he kahaʻú. Ki he ngaahi tohi fengaue’aki ‘oku vahevahe mo e kau mataotao ‘i he tukuhau, ‘oku fakasi’isi’i ‘e he versioning mahino ‘a e fakatu’utamaki ‘o e ngaue mei he fakamatala motu’a pea ‘oku ne ‘omi ha ‘atita mahino ‘o e founga na’e tupulaki ai ‘a e ngaahi tu’unga tukuhau mo e ngaahi fakafuofua.
Ngaahi Fehu’i ‘oku Fa’a ‘Eke Fekau’aki mo e Liliu ‘o e Tohi Tukuhau .
‘Oku tali fakalao ‘e he IRS ‘a e ngaahi tatau fakakomipiuta ‘o e ngaahi tohi tukuhaú?
‘Io, ‘Oku tali ‘e he IRS ‘a e ngaahi tatau fakakomipiuta ‘o e ngaahi tohi tukuhau, ‘o kapau ‘oku nau lau, kakato, mo tauhi ‘a e fakamatala tatau mo e ngaahi tohi ‘uluaki. Fakatatau ki he IRS Revenue Procedure 97-22 mo e ngaahi fakafo‘ou ki mui aí, ‘oku tali ‘a e ngaahi sisitemi tauhi lekooti faka‘ilekitulōniká kapau ‘oku nau toe pulusi totonu ‘a e ngaahi ‘uluaki tohí pea ‘e lava ke nau fakatupu ha ngaahi tatau fefeka ‘oku lava ke lau ‘i he taimi ‘oku fiema‘u aí. ‘Oku kau heni ‘a e ngaahi tohi tali totongi kuo sikani, ngaahi fakamatala, mo e ngaahi tohi poupou kehe. Kae kehe, ko e ngaahi tohi pau ‘oku ‘i ai hono mahu‘inga fakalao (hangē ko e ngaahi aleapau ‘oku ‘i ai ‘a e ngaahi fakamo‘oni hingoa ‘uluaki pe ngaahi tohi ‘oku ‘i ai ‘a e ngaahi sila ‘oku hiki hake) ‘e kei fiema‘u nai ke tauhi ia ‘i honau tu‘unga ‘uluakí ki ha ngaahi taumu‘a ‘oku ‘ikai ko ha tukuhau.
Ko e hā ‘a e resolution ‘oku totonu ke u ngāue‘aki ‘i he taimi ‘oku ou sikani ai ‘a e ngaahi tohi tukuhaú?
Ki he lahi taha ‘o e ngaahi tohi tukuhau, ‘oku ‘omi ‘e he scanning ‘i he 300 DPI (toti ‘i he ‘inisi) ‘a e palanisi lelei taha ‘i he vaha’a ‘o e tu’unga lelei ‘o e ‘imisi mo e lahi ‘o e faile. ‘Oku fakapapau’i ‘e he fakalelei ko ‘eni ‘oku mahino ‘a e tohi lolotonga hono tauhi ‘o e ngaahi lahi ‘o e faile ke pule’i ki hono tauhi mo vahevahe. Ki he ngaahi tohi ʻoku fuʻu lelei ʻaupito hono pulusí pe fakamatala fakaikiiki (hangē ko ha ngaahi fakamatala fakapaʻanga pau pe ngaahi tohi ʻoku ʻi ai ha ngaahi fakaʻilonga vai makehe), te ke lava ʻo fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ʻa e 600 DPI. ‘Oku fokotu’u atu ‘a e sikani lanu ki he ngaahi tohi tali totongi ‘e lava ke mole ‘i he taimi pe ngaahi tohi ‘oku mahu’inga ai ‘a e lanu ki he ngaahi taumu’a fakamo’oni. Ki he ngaahi tohi tohi angamaheni, grayscale scanning ‘i he 300 DPI ‘oku fe’unga fakalukufua pea ‘oku ne fakatupu ‘a e ngaahi faile si’isi’i ange ‘i he lanu.
Te u lava fēfē ʻo fakapapauʻi ʻoku kei lava pē ʻo maʻu ʻeku ngaahi tohi tukuhau fakakomipiutá ʻi he vahaʻataimi ʻoku fie maʻu ke tauhi aí?
Ke fakapapau’i ‘oku lava ke ma’u taimi loloa ‘a e ngaahi tohi tukuhau fakakomipiuta, fakahoko ha founga ngaue ‘oku lahi hono ngaahi tafa’aki. ‘Uluakí, faka’aonga’i ‘a e ngaahi fotunga faile ‘oku poupou’i lahi hange ko e PDF/A (fakakaukau’i pau ki he taimi loloa ‘o e archiving) kae ‘ikai ko e ngaahi fotunga proprietary ‘e lava ke hoko ‘o motu’a. Uá, fakahoko ha founga fakafetongi kakato ʻo muimui ki he tuʻutuʻuni 3-2-1: tauhi ha tatau ʻe tolu ʻo hoʻo fakamatalá ʻi ha faʻahinga kehekehe ʻe ua ʻo e mītia tauhiʻangá, ʻaki ha tatau ʻe taha ʻoku tauhi ʻi tuʻa mei he feituʻú pe ʻi he ʻaó. Tolu, fakamo’oni’i ‘i he taimi ki he taimi ho’o ngaahi backups ‘aki hono to’o mo’oni mo fakaava ‘a e ngaahi tohi ke fakapapau’i ‘oku nau haohaoa mo lau. Fa, mateuteu ke hiki ho’o ngaahi tohi ki he mitia tauhi’anga fo’ou ‘i he ta’u ‘e 5-7 kotoa pe ‘i he tupulaki ‘a e tekinolosia. Fakaʻosí, tauhi ha ngaahi fakamatala fakaikiiki ʻo hoʻo ngaahi sisitemi tauhí, kau ai ha ngaahi lea fufuu pe ngaahi kī fakapulipuli, pea tauhi ʻa e fakamatala ko ʻení ʻi ha founga malu ka ʻe lava ke maʻu ia ʻe he niʻihi fakafoʻituitui kuo fakamafaiʻí.
Ko e hā ʻoku totonu ke u fai ki he ngaahi ʻuluaki pepa pepá hili hono fakaʻata kinautolú?
Hili hono digitizing ‘o e ngaahi tohi tukuhau, ‘Oku malu fakalukufua ke li’aki ‘a e lahi taha ‘o e ngaahi tohi pepa ‘uluaki ‘i he taimi ‘oku ke fakamo’oni’i ai ‘a e tu’unga mo e kakato ‘o e ngaahi tatau fakakomipiuta. Ka neongo ia, ‘oku totonu ke tauhi ‘a e ngaahi tohi ‘uluaki pau ‘o ta’e ngata: ngaahi tohi ‘oku ‘i ai ‘a e ngaahi fakamo’oni hingoa ‘uluaki ‘oku ‘i ai ha mahu’inga fakalao ‘i he tafa’aki ‘o e tukuhau (hange ko e ngaahi tohi fakamo’oni, ngaahi aleapau, pe ngaahi tohi fakamo’oni), ngaahi tohi ‘oku ‘i ai ha ngaahi sila ‘oku hiki hake pe ngaahi faka’ilonga vai ‘oku fakamo’oni’i ‘enau mo’oni, pea mo ha ngaahi tohi ‘e ala ‘i ai ha mahu’inga fakalao ‘i loto ‘i he feitu’u ‘oku fie ma’u ai ‘a e ‘uluaki tohi. ʻI hono liʻaki ʻo e ngaahi tohi tukuhau pepa ʻoku ʻi ai ha fakamatala mahuʻinga (hangē ko e ngaahi fika ʻo e Maluʻi Fakasōsialé, ngaahi fika ʻo e ʻakauní, pe ngaahi fakaikiiki fakapaʻangá), fakaʻaongaʻi maʻu pē ha meʻa fakaʻauha kolosi pe ko ha sevesi fakapalofesinale ki hono fakaʻauha ʻo e ngaahi tohí ke taʻofi ʻa e kaihaʻa ʻo e ʻiloʻiló. ‘Oku fokotu’u atu ‘e he kau mataotao ‘e ni’ihi ‘i he tukuhau ke tauhi ‘a e ngaahi tohi tukuhau ‘uluaki mo e ngaahi tohi poupou mahu’inga ‘aupito ‘i he ta’u ‘e 1-2 hili hono digitizing ko ha fakatokanga lahi ange lolotonga ‘a e ‘uluaki matapa ‘atita.
‘Oku malu ke ngāue‘aki ‘a e ngaahi polokalama sikani telefoni to‘oto‘ó ki he ngaahi tohi tukuhaú?
‘E lava ke malu ‘a e ngaahi polokalama sikani ‘o e telefoni to’oto’o ki he ngaahi tohi tukuhau kapau te ke fili ‘a e ngaahi polokalama ‘oku ongoongoa pea fai ‘a e ngaahi fakatokanga malu’i totonu. Fili ‘a e ngaahi polokalama sikani mei he ngaahi kautaha kuo fokotu’u ‘oku ‘i ai ‘enau ngaahi tu’utu’uni fakalukufua malohi ‘oku nau fakahaa’i pau ‘oku ‘ikai ke nau ma’u ‘a e kakano ‘o ho’o ngaahi tohi kuo sikani. Fakapapau’i ‘oku ngaue’aki ‘e he app ‘a e ngaahi tohi fakalotofonua ‘i ho’o device kae ‘ikai ko hono ‘ave kinautolu ki he ngaahi seva ‘o e ‘ao ke ngaue’aki ‘i ha taimi pe ‘e lava ai. Kapau ‘oku fie ma’u ‘a e ngaue ‘a e ‘ao, fakapapau’i ‘oku faka’aonga’i ‘e he app ‘a e encryption ki he fetuku mo e tauhi ‘o e fakamatala. Hili hono sikani, hiki vave ʻa e ngaahi tohi tukuhau mei hoʻo meʻangāue feʻaveʻakí ki ha tauhiʻanga taimi lōloa malu ange pea tamateʻi kinautolu mei he polokalama sikani mo e fale fakaʻaliʻali ʻo hoʻo telefoní. Tokanga tautefito ki he ngaahi tohi mahuʻinga ʻaupito ʻoku ʻi ai ha ngaahi fika Maluʻi Fakasōsiale pe fakamatala kakato ʻo e ʻakauni fakapaʻangá —fakakaukau ke fakaʻaongaʻi ha sikani tukufakaholo ʻoku fehokotaki ki hoʻo komipiutá ki he ngaahi meʻá ni pe fakatonutonu ha fakamatala mahuʻinga kimuʻa peá ke fakaʻaongaʻi e ngaahi polokalama telefoni toʻotoʻó.
‘Oku totonu ke u tokanga’i fēfē ‘a e ngaahi tohi ‘oku a’u mai ko e ngaahi faile fakakomipiuta ‘osi?
Ki he ngaahi tohi tukuhau ʻoku aʻu mai ʻi he founga fakakomipiutá (hangē ko e ngaahi fakamatala ʻīmeili, W-2 fakaʻilekitulōniká, pe ngaahi tohi pangikē ʻi he ʻinitanetí), tauhi ʻenau angatonu fakakomipiutá ʻaki hono fakaʻehiʻehi mei he pulusi mo e toe sikani, ʻa ia ʻe lava ke ne fakasiʻisiʻi ʻa e tuʻunga leleí pea mole ʻa e ngaahi meʻa ʻoku lava ke kumi ʻi he tohí. Tauhi fakahangatonu ‘a e ngaahi tohi ko ‘eni ‘i ho’o sisitemi pule’i ‘o e tohi tukuhau, ‘o muimui ki ho’o ngaahi tu’utu’uni fakahingoa kuo fokotu’u mo e fokotu’utu’u ‘o e folder. Kapau ‘oku a’u mai ‘a e tohi ‘i ha fotunga ‘oku ‘ikai ke lelei ki hono tauhi taimi loloa (hange ko ha fakapipiki ‘imeili), liliu ia ki ha fotunga fe’unga ange hange ko e PDF lolotonga hono tauhi ‘a hono kakano mo e formatting. Ki he ngaahi tohi ʻoku maʻu ʻo fakafou ʻi he ngaahi matapā ʻo e ngaahi kautaha fakapaʻangá ʻoku fakangatangata ʻa e ngaahi matapā sioʻata ke download aí, download mo fakahaofi vave kinautolu ʻi he taimi ʻoku nau maʻu aí. Kapau te ke maʻu ha tohi ʻi he ʻīmeilí, fakakaukau ke tauhi fakatouʻosi ʻa e meʻa fakapipikí mo e ʻīmeili naʻe ʻi aí, he ʻe lava ke ʻomi ʻe he ʻīmeilí ha fakamatala mahuʻinga pe fakamoʻoniʻi ʻa e ʻaho naʻe maʻu aí. Faka’osi, faka’aonga’i ‘a e ngaahi founga malu’i tatau ki he ngaahi tohi natively digital ko ‘eni ‘o hange ko ia te ke fai ki he ngaahi tohi kuo sikani, kau ai ‘a e ngaahi founga fakapulipuli mo e backup.
Ko e hā e founga lelei taha ke vahevahe ai ʻa e ngaahi tohi tukuhau fakakomipiutá mo ʻeku ʻakauniteni pe teuteu tukuhaú?
Ko e taimi ‘oku vahevahe ai ‘a e ngaahi tohi tukuhau fakakomipiuta mo e kau mataotao ‘i he tukuhau, fakamu’omu’a ‘a e malu lolotonga ia ‘oku fakapapau’i ‘a e fengaue’aki lelei. ‘Oua ‘aupito na’a ke ‘ave ‘a e ngaahi tohi tukuhau mahu’inga ko e ngaahi fakapipiki ‘imeili ‘oku ‘ikai fakapulipuli. Ka, ngāue‘aki ‘a e ngaahi founga vahevahe faile malu kuo fa‘ufa‘u pau ki he ngaahi fakamatala mahu‘ingá. ‘Oku ‘oatu ‘e he kau mataotao tukuhau tokolahi ‘a e ngaahi portals malu ‘o e kau kasitomaa ki he fefakatau’aki ‘o e ngaahi tohi-ko e ngaahi me’a ‘eni ‘oku angamaheni ‘aki ‘a e fili malu mo faingofua taha. Ko e me’a kehe, faka’aonga’i ‘a e ngaahi ngaue ‘o e faile-vahevahe fakapulipuli ‘oku nau makehe ‘i he fe’ave’aki malu ‘o e tohi mo e ngaahi me’a hange ko e malu’i ‘o e lea fufuu, ngaahi ‘aho ‘osi ki he hū, mo e fakapulipuli ‘o e fetuku. Kapau ‘oku ‘oatu ‘a e ngaahi tohi ‘i he mitia fakatu’asino hange ko ha USB drive, encrypt ‘a e ngaahi me’a ‘i loto pea ‘ave fakafo’ituitui ia kae ‘ikai ko hono meili ia. Kimu’a pea vahevahe, fokotu’utu’u ho’o ngaahi tohi ‘o fakatatau ki he fokotu’utu’u ‘oku manakoa ‘e ho’o teuteu tukuhau ke fakalelei’i ‘enau ngaue. Faka‘osí, fakapapau‘i ‘a hono ma‘u ho‘o ngaahi tohí pea tauhi ha lekooti ‘o e me‘a na‘e vahevahé mo e taimi na‘e vahevahé, ‘a ia ‘e lava ke mahu‘inga kapau ‘e ‘i ai ha ngaahi fehu‘i ‘amui ange fekau‘aki mo e ‘oatu ha fakamatala pau.
Te u lava nai ʻo fakaʻaongaʻi ʻa e liliu ʻo e tohi fakakomipiutá ke tokoni ki hono ʻiloʻi ʻo e kaihaʻa ʻo e ʻilo tukuhaú?
‘Io, ko ha sisitemi pepa tukuhau fakakomipiuta fokotu‘utu‘u lelei ‘e lava ke tokoni ia ke ‘ilo‘i ki mu‘a ‘a e kaiha‘a ‘o e ‘ulungaanga tukuhau ‘e ala hokó. ‘I hono tauhi ‘a e ngaahi lekooti fakakomipiuta kakató, ‘e faingofua ange ai ke ke ‘ilo‘i ‘a e ngaahi faikehekehe ‘a ia ‘e fakahaa‘i nai ai ‘a e kākaá. Hangē ko ʻení, kapau te ke maʻu ha ngaahi tohi tukuhau ki ha ngaahi ʻakauni ʻoku ʻikai ke ke ʻiloʻi, ngāue naʻe ʻikai ke ke maʻu, pe ko ha ngaahi 1099 pe W-2 ʻoku tānaki atu ʻo fakalaka atu ʻi he meʻa ʻokú ke ʻamanaki ki aí, ʻe lava ke hoko ʻeni ko ha ngaahi fakaʻilonga fakatokanga ʻo e kaihaʻa ʻo e ʻiloʻiló. Ko e kautaha fakakomipiutá ‘okú ne ‘ai ke faingofua ange ke tauhi ha lisi kakato ‘o e ngaahi tohi tukuhau ‘oku ‘amanekina pea ‘ilo‘i vave ‘a e ngaahi me‘a ta‘e‘amanekina. ‘Ikai ngata aí, ko hono ma‘u vave ‘a e ngaahi fakamatala fakafoki ‘o e ngaahi ta‘u kuohilí ‘oku tokoni‘i ai koe ke ke ‘ilo‘i ‘a e ngaahi liliu ta‘e angamaheni ‘i he pa‘anga hū mai kuo lipootí pe ngaahi to‘o ‘a ia ‘e lava ke faka‘ilonga‘i ai kuo faile ‘e ha taha ha fakamatala fakafoki kākā ‘o ngāue‘aki ho‘o fakamatalá. Kapau ‘oku ke mahalo’i ‘a e kaiha’a ‘o e ‘ilo tukuhau, ‘Oku faka’ata ‘e ho’o ngaahi lekooti fakakomipiuta fokotu’utu’u lelei ke ma’u vave ‘a e ngaahi tohi ki he IRS ke fakamo’oni’i ho’o tu’unga tukuhau fakalao mo fakavave’i ‘a e fakalelei’i ‘o e ‘isiu.
Mateuteu ke Liliu Ho’o Pule’i ‘o e Tohi Tukuhau?
Kamata ke liliu ho’o ngaahi tohi tukuhau ki he founga fakakomipiuta he ‘aho ni ki ha kautaha lelei ange, fakalahi ‘o e malu, mo e teuteu tukuhau ta’e-mafasia. Fakahoko ‘etau fakahinohino kakato ke fa’u ha sisitemi ‘oku ngaue ki ho’o tu’unga tukuhau pau.