Fa’ato’a Fa’asologa o Fa’amaumauga Encyclopedia
Ta’iala atoatoa i faila faila uma i vaega eseese e aofia ai pepa, ata, leo, vitio, ma isi mea. Malamalama i le taimi e faʻaaoga ai faʻasologa faʻapitoa mo iʻuga sili ona lelei.
Vaega Sili Fa’asologa o Faiga
Fa’asologa o Pepa
Fa’asologa o faila ua fuafuaina mo pepa o tusitusiga, fa’asalalauga, fa’aaliga, ma isi faila e feso’ota’i ma ofisa e teu ai tusitusiga ma fa’amaumauga.
- Fa’asologa o upu (DOCX, DOC, ODT, RTF)
- Fa’asologa o fa’asalalauga (XLSX, XLS, ODS, CSV)
- Faiga fa’aaliga (PPTX, PPT, ODP)
- Fa’asologa feavea’i (PDF, XPS, EPUB)
Fa’asologa o Ata
Faiga faila e teu ai ata faakomepiuta, e aofia ai ata raster (fa’avae-pixel) ma ata fa’ata (path-based) ata mo fa’aoga eseese.
- Fa’asologa o le Raster (JPEG, PNG, GIF, WebP, TIFF)
- Fa’asologa o Vector (SVG, AI, EPS, CDR)
- Fa’asologa mata’utia meapueata (CR2, NEF, ARW, DNG)
- Fa’asologa fa’apipi’i (PSD, XCF, PSB)
Ata Vitio
Faiga faila ua fuafuaina e teu ai ata fe’avea’i, leo, ma metadata fa’atatau mo le toe ta’alo i luga o masini ma fa’avae eseese.
- Fa’asologa o pusa (MP4, MKV, AVI, WebM)
- Fua’iga vitio i luga ole laiga (MP4, WebM, OGV)
- Faiga fa’apolofesa (ProRes, DNxHD, MXF)
- Fa’asologa o talatuu (WMV, FLV, 3GP)
Fa’alogo leo
Fa’asologa o faila e teu ai fa’amaumauga leo numera, lagolago tulaga eseese o le lelei, fa’amalosi, ma metadata mo fa’aoga eseese.
- Fa’atonu fa’apipi’i (MP3, AAC, OGG, WMA)
- Fa’asologa e leai se leiloa (FLAC, ALAC, WAV, AIFF)
- Faiga fa’apolofesa (PCM, DSD, MQA)
- Lisi ta’aloga (M3U, PLS, WPL)
Fa’amaumauga Fa’amaumauga
Faiga faila e fa’apipi’i ai faila ma faila se tele i totonu o se atigipusa e tasi, e masani ona fa’apipi’i e fa’aitiitia ai le tele o faila ma filifiliga fa’ailoga.
- Fa’amaumauga masani (ZIP, RAR, 7Z, TAR)
- Fa’amaumauga fa’apitoa (CAB, DMG, PKG)
- Fa’asologa o ata ata (ISO, IMG, BIN)
- Fa’amaumauga fa’apitoa (PAR, SFX, UUE)
Fa’amaumauga Fa’amaumauga
Fa’asologa o faila e fa’aoga e teu ai fa’amaumauga fa’atulagaina i fa’amaumauga, mai fa’amaumauga faigofie i luga o le komepiuta i faiga fa’amaumauga tulaga tau atina’e.
- Fa’amaumauga o komepiuta (MDB, ACCDB, SQLite)
- Faila fa’amaumauga a le server (MDF, NDF, DBF)
- Fa’asologa fa’aola (BAK, DMP, SQL)
- Fa’asologa o fa’amatalaga (XML, JSON, CSV)
Fa’asologa o Faiga Fa’amaumauga
Word Processing Formats
O faʻasologa o upu e faʻatulagaina e teu ai tusitusiga faʻatasi ma faʻasologa, ata, laulau, ma isi elemene. O nei faʻatulagaga e masani ona faʻaaogaina mo le fatuina o tusi, lipoti, tala, tusi, ma isi mea e faʻatatau i tusitusiga.
.DOCX Microsoft
Microsoft Word Open XML Document format, fa’alauiloa ile Word 2007. E fa’aogaina le ZIP compression ma le XML e teu ai mea o lo’o i totonu o fa’amaumauga, ma maua ai le la’ititi o faila pe a fa’atusatusa i le DOC tuai.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.document
- Compression: ZIP
- Fa’aoga sili: Fausia pepa masani, pepa pisinisi, fetaui ma Microsoft Office
.DOC Talatuu
O le talatuu Microsoft Word Document format na fa’aogaina i luma o le Office 2007. Ose fa’asologa fa’ale-nu’u fa’apitoa e teu ai tusitusiga, ata, ma isi elemene o pepa.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/msword
- Compression: Binary fa’apitoa
- Fa’aoga sili: Fegalegaleaiga i tua ma lomiga tuai o le Word ma isi faiga upu
.ODT Tatala Tulaga
OpenDocument Text Document format, o se tulaga tatala mo le fa’aogaina o upu. O le faʻasologa faʻaletonu mo le LibreOffice Writer ma isi suʻega ofisa tatala.
- atia’e: OASIS Open Document Format mo Talosaga Ofisa
- Ituaiga MIME: application/vnd.oasis.opendocument.text
- Compression: ZIP
- Fa’aoga sili: Fetufa’aiga pepa fa’asaga i luga ole laiga, fa’amaumauga umi, si’osi’omaga tatala-puna
.RTF Universal
Rich Text Format, o se fa’asologa o faila pepa e fa’asaoina ai le fa’atulagaina o tusitusiga. E lagolagoina e toetoe lava o fa’aupuga upu uma ma fa’atumauina le tele o elemene fa’avae.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/rtf
- Compression: Leai (tusi manino ma tulafono faatonutonu)
- Fa’aoga sili: Fa’amaumauga fa’avae fa’avae fa’atasi ma le maualuga o feso’ota’iga i luga o fa’avae
Fa’afanua Fa’asalalau
O fa’asalalauga fa’asalalau e teu ai fa’amaumauga fa’asologa o lo’o fa’atulaga i laina ma koluma, fa’atasi ai ma fua fa’atatau, galuega, ma siata. O nei faʻatulagaga e faʻaaogaina mo suʻesuʻega tau tupe, faʻatulagaina o faʻamaumauga, faʻatusatusaga, ma faʻaaliga.
.XLSX Microsoft
Microsoft Excel Open XML Spreadsheet format, fa’alauiloa ile Excel 2007. E fa’aogaina le ZIP compression ma le XML, e mafai ai ona lapopo’a laupepa ma sili atu laina ma koluma nai lo le XLS tuai.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: application/vnd.openxmlformats-officedocument.spreadsheetml.sheet
- Max laina: 1,048,576
- Fa’aoga sili: Iloiloga tau tupe, pulega faʻamaumauga, faʻatusatusaga lavelave
.XLS Talatuu
Legacy Microsoft Excel Spreadsheet format na fa’aoga a’o le’i Excel 2007. Ose fa’asologa fa’alua ma fa’atapula’aina le lapopo’a o le ripoti ma le numera o galuega fa’atusatusa i fa’asologa fou.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: application/vnd.ms-excel
- Max laina: 65,536
- Fa’aoga sili: Fegalegaleai ma lomiga ma faiga Excel tuai
.ODS Tatala Tulaga
OpenDocument Spreadsheet format, o se tulaga tatala mo pepa fa’asalalau. O le fa’asologa fa’aletonu mo le LibreOffice Calc ma isi fa’amatalaga fa’asalalau fa’asalalau.
- atia’e: OASIS OpenDocument Format
- Ituaiga MIME: application/vnd.oasis.opendocument.spreadsheet
- fausaga: ZIP archive e iai faila XML
- Fa’aoga sili: Pepa fa’asalalau fa’asalalau, siosiomaga fa’apogai matala
.CSV Universal
Fa’asologa o Tulaga Fa’atauva’a Koma, ose fa’asologa o tusitusiga faigofie e teu ai fa’amaumauga o fa’amaumauga. O laina ta’itasi o lo’o fa’atusalia ai se laina, ma o fa’atauga e tu’u’ese’ese i koma po’o isi va’a.
- Ituaiga: Fa’amatalaga Fa’amatalaga
- Ituaiga MIME: tusitusiga/csv
- Tapulaa: Leai se fa’atulagaina, fua fa’atatau, po’o le tele o pepa
- Fa’aoga sili: Faʻamatalaga faʻamatalaga i le va o talosaga eseese, faʻamaumauga faigofie
Faiga Fa’aaliga
O fa’asologa o fa’aaliga e teu ai fa’ata’ita’iga fa’atasi ma tusitusiga, ata, fa’afiafiaga, ma elemene fa’asalalau. O nei faʻatulagaga e faʻaaogaina mo le fatuina o faʻamatalaga mo fonotaga faʻapisinisi, konafesi, aʻoaʻoga, ma isi faʻalapotopotoga.
.PPTX Microsoft
Microsoft PowerPoint Open XML Presentation format, fa’alauiloa ile PowerPoint 2007. E fa’aogaina le ZIP compression ma le XML e teu ai fa’ata’ita’iga, fa’asologa, fa’afiafiaga, ma isi elemene fa’aaliga.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: application/vnd.openxmlformats-officedocument.presentationml.presentation
- Vaega: Animations, suiga, multimedia
- Fa’aoga sili: Fa’aaliga fa’apisinisi, mataupu tau a’oa’oga, fa’ata’ita’iga tele multimedia
.PPT Talatuu
Legacy Microsoft PowerPoint Presentation format na fa’aogaina a’o le’i o’o i le PowerPoint 2007. Ose fa’asologa fa’alua e teu ai ata fa’asolo, ata, ma fa’afiafiaga mo fa’aaliga.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: application/vnd.ms-powerpoint
- Tapulaa: Ole tele o faila, fa’aitiitia foliga nai lo le PPTX
- Fa’aoga sili: Fegalegaleai ma lomiga tuai o le PowerPoint
.ODP Tatala Tulaga
OpenDocument Presentation format, o se tulaga tatala mo pepa fa’alauiloa. O le fa’asologa fa’aletonu mo le LibreOffice Impress ma isi fa’amatalaga fa’amatalaga tatala.
- atia’e: OASIS OpenDocument Format
- Ituaiga MIME: application/vnd.oasis.opendocument.presentation
- fausaga: ZIP archive e iai faila XML
- Fa’aoga sili: Fa’asalalauga fa’asaga i luga ole laiga, si’osi’omaga tatala-puna
.KI Apple
Apple Keynote Presentation format, le faatulagaga masani mo le talosaga a Apple’s Keynote. E ofoina atu foliga faʻafiafiaga faʻalauiloa ma faʻapipiʻi faʻatasi ma isi oloa Apple.
- atia’e: Apple Inc.
- Ituaiga MIME: application/vnd.apple.keynote
- Fa’avae: macOS, iOS, iCloud
- Fa’aoga sili: Fa’ata’ita’iga e fa’atatau i mamanu, tagata fa’aoga fa’anatura a le Apple
Fa’asologa o Pepa Fa’amau
O fa’asologa o pepa feavea’i ua mamanuina ina ia fa’atumauina foliga tutusa i luga o tulaga eseese ma masini. O nei fa’asologa e fa’asaoina le fa’atulagaina, fonuka, ata, ma isi elemene e pei lava ona fa’amoemoeina e le na faia.
.PDF Tulaga
Portable Document Format, ua atia’e e tu’uina atu fa’amaumauga i taimi uma i luga o tulaga uma. O le PDF e fa’asaoina le fa’avasegaina o pepa, ata, ma le fa’atulagaina tusa lava po’o le a le fa’aoga po’o le fa’aogaina o le fa’aogaina e matamata ai.
- atia’e: Adobe Systems (lea ua iai le tulaga ISO)
- Ituaiga MIME: talosaga/pdf
- Vaega: Pepa, saini numera, fa’ailoga
- Fa’aoga sili: Tufatufaina o pepa, teuina o faamaumauga, pepa, pepa faaletulafono
.XPS Microsoft
XML Pepa Fa’amatalaga, ole sui ole Microsoft ile PDF. Ose fa’amatalaga matala mo le gagana fa’amatalaga itulau ma le fa’atulagaina o pepa, fa’avae ile XML.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/oxps, talosaga/vnd.ms-xpsdocument
- fausaga: ZIP archive o loʻo iai XML, punaoa
- Fa’aoga sili: Fa’asoa pepa fa’apitoa a Windows, faiga lolomi
.EPUB eBook
Faiga Fa’asalalau Fa’aeletonika, o se fa’ata’ita’iga tatala mo e-tusi na atia’e e le International Digital Publishing Forum. E fa’atagaina ai mea e mafai ona toe fa’afo’iina e fa’afetaui i le tele o lau mata.
- atia’e: Fono Fa’asalalau Fa’avaomalo Fa’avaomalo (IDPF)
- Ituaiga MIME: talosaga/epub+zip
- Vaega: O tusitusiga e mafai ona toe fa’afo’i, mata’itusi fa’apipi’i, ata
- Fa’aoga sili: E-tusi, fa’asalalauga fa’atekinolosi, mea e mafai ona fa’aaogaina
.MOBI eBook
MobiPocket eBook format, fausia mo le MobiPocket Reader ma mulimuli ane faʻaaogaina e Amazon Kindle e-faitau. E lagolagoina fa’ailoga tusi, fa’amatalaga, ma fa’asa’oga.
- atia’e: MobiPocket (Amazon)
- Ituaiga MIME: talosaga/x-mobipocket-ebook
- Tapulaa: E itiiti le fa’atulagaina o filifiliga nai lo le EPUB
- Fa’aoga sili: Amazon Kindle ecosystem, matutua e-faitau
Fa’atonu faila ata
Fa’asologa o Ata Raster
O fa’asologa o ata raster e teu ai fa’amaumauga o ata e fai ma fa’asologa o pika ta’itasi. O pika ta’itasi o lo’o iai fa’amatalaga lanu, ma o le lelei o ata raster e fa’alagolago i la latou iugafono ma sina loloto.
.JPEG / .JPG Oomi
Fa’asologa o le Vaega Fa’apitoa mo Ata Fa’atasi, ose fa’aputuga fa’amatega mo ata fa’atekinolosi. O le JPEG e faʻapipiʻi faʻamatalaga ata e ala i le lafoaia o nisi faʻamatalaga, ma faʻamaonia ai mo ata ma ata lavelave.
- atia’e: Vaega Tu’ufa’atasi a Tagata Poto Ata
- Ituaiga MIME: ata/jpeg
- Compression: Leiloa (fa’atonu lelei)
- Fa’aoga sili: Ata, ata i luga o le upega tafaʻilagi, faʻailoga lanu lavelave
.PNG leai se gau
Portable Network Graphics format, ose fa’amaumau e leai se gau e lagolagoina le manino. O le PNG na faia e avea o se sui faʻaleleia, e le pateni mo GIF.
- atia’e: PNG Atina’e Vaega
- Ituaiga MIME: ata/png
- Vaega: Alfa manino, fa’amaumau e leai se gau
- Fa’aoga sili: Ata i luga ole laiga, logos, ata ma le manino
.GIF Fa’afiafiaga
Graphics Interchange Format, o se ata fa’ata’oto e lagolagoina ai fa’afiafiaga ma fa’aogaina se paleti e o’o atu i le 256 lanu. O le GIF e fa’aogaina le fa’amalosi e leai se gau ma e fa’aoga lautele mo fa’afiafiaga faigofie.
- atia’e: CompuServe
- Ituaiga MIME: ata/gif
- Tapulaa: 256 lanu maualuga i le faavaa
- Fa’aoga sili: Fa’afiafiaga faigofie, ata, ata ma nai lanu
.WebP Fa’aonaponei
Fa’asologa o ata i luga ole laiga, na faia e Google e suitulaga i le JPEG, PNG, ma le GIF. E maua ai le fa’amauina e leai se gau ma le gau mo ata i luga o le initaneti ma lagolagoina le fa’afiafiaga ma le manino.
- atia’e: Google
- Ituaiga MIME: ata/webp
- Compression: Filifiliga gau ma leai se gau
- Fa’aoga sili: Ata i luga o le upega tafaʻilagi, laʻititi faila faila ae tumau pea le lelei
.TIFF / .TIF Faapolofesa
Fa’ailoga Fa’ailoga Fa’ailoga o Ata, o se fa’asologa o ata raster fetu’una’i e masani ona fa’aoga i fa’asalalauga, ata pue, ma lomitusi fa’apolofesa. E lagolagoina le tele o avanoa lanu ma auala faʻapipiʻi.
- atia’e: Aldus Corporation (lea ua iai Adobe)
- Ituaiga MIME: ata/tiff
- Vaega: Layers, tele itulau, filifiliga fa’apipi’i eseese
- Fa’aoga sili: Ata fa’apolofesa, lolomi lolomi, fa’amaumauga
.BMP Fa’avae
Bitmap Image File format, o se ata faʻataʻitaʻi faigofie faʻaogaina e le Windows operating system. E teuina fa’amatalaga fa’amatalaga pika i pika e aunoa ma le fa’amalosi i le tele o tulaga.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: ata/bmp
- Compression: Leai po’o le RLE (seasea fa’aaogaina)
- Fa’aoga sili: Ata fa’afaigofie, fa’aoga Windows, fetaui
Fuafuaga Ata Vector
O fa’asologa o ata vector e teu ai fa’amaumauga o ata e pei o fua fa’atatau o le matematika nai lo pika. Ole mea lea e mafai ai ona fa’afuaina ata o vete i so’o se lapo’a e aunoa ma le leiloa o le lelei, ma fa’aigoa lelei mo logos, icons, ma fa’ata’ita’iga.
.SVG Tulaga i luga ole laiga
Scalable Vector Graphics format, o le XML-fa’avae ata fa’atusa ata mo le upega tafa’ilagi. SVG fa’amatalaina ata i le XML format, fa’atagaina i latou e su’e, fa’asino igoa, fa’asologa, ma fa’apipi’i.
- atia’e: World Wide Web Consortium (W3C)
- Ituaiga MIME: ata/svg+xml
- Vaega: Animation, fegalegaleai e ala i le CSS ma le JavaScript
- Fa’aoga sili: Ata i luga ole laiga, mamanu tali, ata, animations
.AI Adobe
Adobe Illustrator Artwork format, o le faila faila masani na faʻaogaina e Adobe Illustrator. Ose fa’atonuga fa’apitoa mo le fatuina ma le teuina o ata fa’ata’ita’i fa’atasi ai ma foliga fa’apitoa.
- atia’e: Adobe Systems
- Ituaiga MIME: talosaga / fa’asologa
- Fa’avae ile: PDF (talu mai le Illustrator 9)
- Fa’aoga sili: Fa’ailoga fa’apolofesa fa’apolofesa, logos, fa’ata’ita’iga
.EPS Lomiga
Encapsulated PostScript format, o se ata faila faila e faavae i le PostScript gagana. O lo’o fa’aaogaina lautele i lomitusi fa’apolofesa ma fa’asalalauga galuega.
- atia’e: Adobe Systems
- Ituaiga MIME: talosaga / fa’asologa
- Vaega: Va’ai ata, PostScript code, lautele feso’ota’iga
- Fa’aoga sili: Fa’apolofesa lomitusi, feso’ota’iga feso’ota’iga
.CDR CorelDRAW
CorelDRAW format, le faila faila mo le CorelDRAW Graphics Suite. Ose fa’asologa o ata fa’ata’ita’i fa’atasi ma le lagolago mo le tele o itulau ma laulau.
- atia’e: Corel Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/x-cdr
- Vaega: Itulau e tele, laulau, aafiaga
- Fa’aoga sili: Fuafuaga fa’apolofesa ile CorelDRAW fa’anatura
Photoshop ma Layered Image Formats
Layered image formats e lagolagoina le tele o laulau o fa’amaumauga o ata, e mafai ai ona tu’ufa’atasiga lavelave ma fa’asa’oga e le fa’aleagaina. O nei faʻatulagaga e faʻaaoga muamua i le faʻataʻitaʻiina o ata faʻapolofesa ma ata faʻataʻitaʻi.
.PSD Adobe
Photoshop Document format, o le faila faila o le Adobe Photoshop. E fa’asaoina uma fa’afanua, matapulepule, tusitusiga, ma isi fa’atonuga fa’apitoa mo le fa’aauauina o fa’atonuga.
- atia’e: Adobe Systems
- Ituaiga MIME: ata/vnd.adobe.photoshop
- Vaega: Layers, masks, fetuutuuna’i laulau, mea atamai
- Fa’aoga sili: Fa’ata’ita’iga fa’apolofesa ata, ata fa’ata’ita’i, tu’ufa’atasiga
.XCF GIMP
eXperimental Computing Facility format, o le faila faila o le GIMP image editor. E fa’asaoina ai fa’asologa, auala, ala, ma isi fa’amatalaga fa’atonutonu.
- atia’e: GIMP Team
- Ituaiga MIME: ata/x-xcf
- Vaega: Layers, auala, auala, manino
- Fa’aoga sili: Fa’ata’ita’iga ata ile GIMP, so’o fa’agasolo galuega
.KRA Krita
Krita Document format, o le faila faila o le Krita numera ata tusi talosaga. E fa’asaoina fa’alava, ufimata, filiga, ma elemene vector.
- atia’e: Krita Foundation
- Ituaiga MIME: talosaga/x-krita
- Vaega: Vaega fa’apipi’i, fa’apipi’i ve’a, ufimata faamama
- Fa’aoga sili: Ata fa’akomepiuta, fa’ata’ita’iga, fatuga o mea
Meapue Ata Fa’atonu
O fa’asologa mata’utia o meapueata o lo’o i ai fa’amaumauga e itiiti le fa’agaioiina mai le pu’e ata a le meapueata. O nei faʻatulagaga e faʻasaoina uma faʻamatalaga ata muamua, faʻatagaina mo le sili atu ona fetuutuunai i le faʻasologa o faʻasologa.
.RAW General
O se faaupuga lautele mo fa’asologa o ata mata’utia mai mea pu’e ata. E masani lava ona tofu tagata fai meapueata ma lana lava fa’asologa mata’utia.
- atia’e: O mea pueata eseese
- Ituaiga MIME: ata/x-mata
- Vaega: E le’i fa’agaioia fa’amaumauga fa’amau, loloto si’i atoa
- Fa’aoga sili: Ata fa’apolofesa, fetuutuuna’i fa’atonu aupito maualuga
.DNG Adobe
Fa’afuainumera Negative fa’afuainumera, o se fa’asologa o ata mata’utia na fausia e Adobe. Na faia e tu’uina atu ai se fa’asologa masani mo faila mata’utia meapueata mai fale gaosi ‘ese’ese.
- atia’e: Adobe Systems
- Ituaiga MIME: ata/x-adobe-dng
- Vaega: Metadata fa’ata’atia, mua’i fa’apipi’i
- Fa’aoga sili: Fa’amaumauga umi o ata mata’utia, feso’ota’iga feso’ota’iga
.CR2/CR3 Canon
Canon Raw version 2/3 formats, o ata fa’apitoa e fa’aaogaina e Canon mea pueata numera. O lo’o iai fa’amatalaga ata e le’i fa’agaioia sa’o mai le meapueata.
- atia’e: Canon Inc.
- Ituaiga MIME: ata/x-canon-cr2, ata/x-canon-cr3
- Fa’avae ile: TIFF (CR2), ISO Fa’atonu Fa’asalalauga Fa’asalalauga Fa’atonu (CR3)
- Fa’aoga sili: Ata fa’apolofesa fa’atasi ma meapueata Canon
.NEF Nikon
Nikon Electronic Format, o le fa’avasegaina o ata mata’utia o lo’o fa’aogaina e Nikon mea pu’eata. O lo’o iai fa’amatalaga e le’i fa’agaioia mai le meapu’eata ata.
- atia’e: Nikon Corporation
- Ituaiga MIME: ata/x-nikon-nef
- Fa’avae ile: TIFF/EP tulaga masani
- Fa’aoga sili: Ata fa’apolofesa fa’atasi ma meapueata a Nikon
Vitio Faiga faila
Fa’asologa o Pusa Vitio masani
O fa’asologa o pusa vitiō e fa’apipi’i ai fa’amaumauga vitiō, fa’alogo leo, ulutala, ma metadata i se faila e tasi. O koneteina eseese e lagolagoina codecs eseese ma foliga mo tulaga fa’aoga eseese.
.MP4 Universal
MPEG-4 Part 14 container format, o se tasi o ata vitio e sili ona lagolagoina lautele. E mafai ona iai le vitio, leo, ulutala, ma isi metadata ma e fetaui ma le tele o masini.
- atia’e: Vaega o Tagata Tomai Fa’agasolo (ISO/IEC)
- Ituaiga MIME: vitio/mp4
- Codec masani: H.264, H.265 (vitio), AAC (leo)
- Fa’aoga sili: Vitio i luga ole laiga, masini feaveai, tufatufaina lautele
.MKV Faigata
Matroska Vitio fa’aputuina fa’aputuina, o se tulaga tatala, fa’apena fetu’utu’una’i fa’aputuina e mafai ona fa’amauina se numera e le fa’atapula’aina o ata vitio, leo, ata, po’o so’o ulutala i se faila e tasi.
- atia’e: Matroska poloketi vaega
- Ituaiga MIME: vitio/x-matroska
- Vaega: Le tele o pese leo, ulutala, mataupu
- Fa’aoga sili: Teuga vitio maualuga, tele leo/talatala ala
.AVI Talatuu
Audio Video Interleave format, fausia e Microsoft. Ose koneteina e mafai ona iai fa’amaumauga leo ma vitiō i totonu o se koneteina faila e mafai ai ona toe fa’afo’i leo-ma-vitio.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: vitio/x-msvideo
- Tapulaa: Fa’atapula’a metadata lagolago, fa’atapula’a lapo’a
- Fa’aoga sili: Fegalegaleai ma faiga tuai, teuina vitio faigofie
.MOV Apple
QuickTime Movie faatulagaga, atiina ae e Apple. Ose fa’aputuina e mafai ona iai ata vitio, leo, a’afiaga, ma mea fa’afeso’ota’i, e fa’aaoga muamua i le fa’anatura o le Apple.
- atia’e: Apple Inc.
- Ituaiga MIME: vitio/taimi vave
- Vaega: Vaega, timecode, 3D anotusi
- Fa’aoga sili: Apple fa’anatura fa’anatura, fa’apolofesa fa’ata’ita’iga vitio
.WebM Upega tafa’ilagi
Fa’asalalauga Fa’asalalau i luga ole laiga, o se fa’asalalauga faila fa’asalalau e leai se malo e fa’atulagaina mo le upegatafa’ilagi. O se vaega o le Matroska container format ma VP8/VP9 vitiō ma Vorbis/Opus audio codecs.
- atia’e: Google
- Ituaiga MIME: vitio/webm
- Codecs: VP8, VP9, AV1 (vitio), Vorbis, Opus (leo)
- Fa’aoga sili: Vitio i luga o le upega tafaʻilagi, toe faʻafoʻi vitio HTML5, faʻafefe
.TS Faasalalauga
MPEG Transport Stream format, fuafuaina mo le fa’asalalauina o ata vitio ma leo. E fa’aoga mo le fa’asalalauina o leo, vitiō, ma fa’amaumauga i luga o fa’asalalauga e le fa’atuatuaina.
- atia’e: Vaega o Tagata Tomai Fa’agasolo (ISO/IEC)
- Ituaiga MIME: vitio/mp2t
- Vaega: Fa’asa’oga sese, fa’agasolo le gafatia
- Fa’aoga sili: Fa’asalalauga TV fa’atekinolosi, fa’asalalauga, DVD
Fua’iga Vitio Fa’apolofesa
O ata vitio faʻapolofesa ua mamanuina mo le gaosiga o ata vitio maualuga, faʻasaʻo, ma tufatufa. O nei fa’asologa e masani ona fa’amuamua le tulaga lelei nai lo le tele o faila ma lagolago ai fa’amatalaga maualuluga.
.MXF Faasalalauga
Material Exchange Format, o se koneteina fa’apipi’i mo ata fa’akomepiuta fa’apolofesa ma mea fa’alogo. Ua mamanuina mo fefa’asoa’iga o mea fa’alogo-va’aia fa’atasi ai ma fa’amaumauga ma metadata.
- atia’e: Sosaiete o Ata Lafo ma Inisinia Televise (SMPTE)
- Ituaiga MIME: talosaga/mxf
- Vaega: Mauoa metadata, tele faiga fa’atino
- Fa’aoga sili: Fa’asalalauga fa’asalalauga, fa’apolofesa fa’apolofesa vitiō
.DNxHR/DNxHD Avid
Digital Nonlinear Extensible High Resolution/High Definition, o se codec vitiō sili ona lelei na atiina ae e Avid Technology mo le tele o iugafono, compressed HD workflows.
- atia’e: Avid Tekonolosi
- pusa: MXF, MOV
- Tulaga lelei: LB, SQ, HQ, HQX, 444
- Fa’aoga sili: Fa’apolofesa fa’ata’ita’iga vitio, Avid Media Composer
.ProRes Apple
Apple ProRes, o se aiga e sili ona lelei, e leai ni va’aiga vitio codecs na atia’e e Apple mo fa’asologa o galuega fa’auma. E ofoina atu tulaga lelei eseese mo tulaga faʻaoga eseese.
- atia’e: Apple Inc.
- pusa: MOV, MXF
- Eseesega: 422 Sui, 422 LT, 422, 422 HQ, 4444, 4444 XQ
- Fa’aoga sili: Fa’ata’ita’iga vitio fa’apitoa, Apple Final Cut Pro
.BRAW Blackmagic
Blackmagic RAW, o se ata vitio faʻapipiʻi faʻapipiʻiina na fausia e le Blackmagic Design. E tu’ufa’atasia le fetuutuuna’i o le fa’agaioiga mata’utia ma le fa’atinoga o fa’asologa o ata vitio fa’apipi’i masani.
- atia’e: Blackmagic Design
- Compression: Tulaga Tulaga Tumau po’o le Fa’atauga Tumau
- Tulaga lelei: 3:1, 5:1, 8:1, 12:1, Q0, Q1, Q3, Q5
- Fa’aoga sili: Fa’apolofesa fai ata tifaga, Blackmagic mea pueata
Fa’atonu faila
Fa’atonu Fa’alogo
E fa’aogaina e fa’aupu leo fa’apipi’i ‘ese’ese algorithms e fa’aitiitia ai le tele o faila a’o fa’atumauina pea le lelei o leo. O nei faatulagaga e masani ona faʻaaogaina mo le tufatufaina atu o musika, faʻafefe, ma masini feaveaʻi.
.MP3 masani
MPEG-1 Audio Layer III, ose fa’amate leo leiloa ua fuafuaina e fa’aitiitia le tele o faila a’o fa’atumauina lelei le lelei o le leo. Na avea ma tulaga masani mo le tufatufaina o musika ma le toe taina.
- atia’e: Vaega o Tagata Tomai Ata Fealua’i
- Ituaiga MIME: leo/mpeg
- Fua Faatatau: 8-320 kbps, VBR, CBR
- Fa’aoga sili: Fa’asoa musika, masini feavea’i, fa’alogo lautele
.AAC Fa’aonaponei
Advanced Audio Coding, ose fa’amate leo leiloa ua fuafuaina e fai ma sui o le MP3. E masani ona maua le lelei sili atu nai lo le MP3 i le fua tutusa.
- atia’e: Vaega o Tagata Tomai Ata Fealua’i
- Ituaiga MIME: leo/aac
- Vaega: Lagolago telechannel, sili atu le faʻamalosi faʻamalosi
- Fa’aoga sili: Fa’asalalauga leo fa’atekinolosi, fa’afefe, fa’anatura fa’anatura a Apple
.OGG Tatala
Ogg Vorbis, o se fa’asologa o fa’amatalaga fa’alogo leo e leai se totogi ma matala ma pusa. E maua ai le fa’amalosi leo lelei a’o tumau le pateni-sa’oloto ma tatala.
- atia’e: Xiph.Org Foundation
- Ituaiga MIME: leo/ogg
- Codecs: Vorbis (masani), Opus, FLAC
- Fa’aoga sili: Poloketi fa’alatalatala, ta’aloga, leo i luga o le initaneti
.WMA Microsoft
Windows Media Audio, ose faila faila fa’alogo fa’apipi’i na atia’e e Microsoft. E sau i le tele o fesuiaiga mo tulaga faʻaoga eseese, e aofia ai le faʻamalosi e leai se gau.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: leo/x-ms-wma
- Eseesega: WMA Standard, Pro, Leiloa, Leo
- Fa’aoga sili: Windows ecosystem, fetaui ma oloa a Microsoft
Fa’asologa o leo Leo leiloa
O fa’amaumauga leo leiloa e fa’apipi’i fa’amaumauga leo e aunoa ma se leiloa o le lelei. O nei faʻatulagaga e lelei mo tagata faʻalogo, faʻamaumauga musika, ma le gaosiga o leo faʻapolofesa.
.FLAC leai se gau
Free Lossless Audio Codec, o se fa’apipi’i fa’amau leo leai se fa’apogai. E fa’aitiitia ai le tele o faila i le 40-50% a’o fa’atumauina le lelei lelei o le leo fa’atusatusa i le leo e le’i fa’apipi’iina.
- atia’e: Xiph.Org Foundation
- Ituaiga MIME: leo/flac
- Compression: Leai se gau, 30-50% laʻititi nai lo WAV
- Fa’aoga sili: Fa’alogo fa’alogo, fa’amaumauga musika, leo maualuga
.ALAC Apple
Apple Lossless Audio Codec, o se faʻapipiʻi faʻalogo leo leiloa na atiaʻe e Apple. E maua ai leo lelei CD i le tusa ma le afa o le avanoa o leo leo fa’apipi’i.
- atia’e: Apple Inc.
- pusa: M4A
- Compression: Leai se gau, tutusa ma le FLAC
- Fa’aoga sili: Apple ecosystem, iTunes, masini iOS
.WAV Le fa’apipi’iina
Waveform Audio File Format, o se faila faila faila masani na atiaʻe e Microsoft ma IBM. E masani ona i ai le leo PCM e le’i fa’apipi’iina, e maua ai le tele o faila faila ae lelei atoatoa.
- atia’e: Microsoft ma IBM
- Ituaiga MIME: leo/wav
- Tele: 10 MB ile minute (CD lelei)
- Fa’aoga sili: Pu’eina leo, gaosiga, fa’aoga fa’apolofesa
.AIFF Apple
Audio Interchange File Format, o se faila faila leo leo fa’apipi’iina na atia’e e Apple. E tutusa ma le WAV, e maua ai le lelei atoatoa leo ae faʻatasi ai ma faila faila tetele.
- atia’e: Apple Inc.
- Ituaiga MIME: leo/aiff
- Tele: E tutusa ma WAV (10 MB/minute)
- Fa’aoga sili: Fa’alogo fa’apolofesa i si’osi’omaga Mac
Fa’apolofesa Fa’alogo leo
O leo fa’apolofesa fa’apolofesa ua mamanuina mo le gaosiga o leo maualuga, fa’ata’ita’i, ma fa’amaumauga. O nei faatulagaga e ofoina atu le tulaga sili ona lelei, lagolago tele alalaupapa, ma vaega faʻapitoa.
.DSD Audiophile
Direct Stream Digital, ose fa’alogo leo maualuga fa’aoga mo Super Audio CDs (SACD). E fa’aogaina se auala ese i leo fa’atekinolosi nai lo le PCM, fa’aaogaina se fua fa’ata’ita’i maualuga tele o tau ta’itasi.
- atia’e: Sony ma Philips
- Fa’ata’ita’iga Fua Faatatau: 2.8224 MHz, 5.6448 MHz (DSD128)
- Bit Lelton: 1-bit (fa’aogaina o le mamafa o le pa’u)
- Fa’aoga sili: Pu’ega Audiophile, fa’ata’ita’iga SACD
.BWF Faasalalauga
Faʻasalalauga Wave Format, o se faʻaopoopoga o le WAV format e aofia ai metadata faaopoopo mo faʻaoga faʻapitoa i faʻasalalauga ma le gaosiga o leo.
- atia’e: Iuni Fa’asalalauga a Europa (EBU)
- Fa’avae ile: WAV faatulagaga
- Vaega: Timecode, faʻamatalaga, faʻamatalaga faʻamatalaga
- Fa’aoga sili: Fa’asalalauga, fa’alogo fa’apolofesa
.PCM Mata
Pulse Code Modulation, ose metotia e fa’aogaina fa’atekinolosi fa’atusa fa’ata’ita’iga fa’ailoga analog. O faila PCM o lo’o iai fa’amatalaga leo mata’utia e aunoa ma ni ulutala po’o metadata.
- Ituaiga: Fa’asologa o fa’amaumauga leo mata’utia
- Ituaiga MIME: leo/L16 (mo 16-bit PCM)
- Tapulaa: Leai se metadata, manaʻomia faʻamatalaga faʻataʻitaʻiga / faʻamatalaga loloto
- Fa’aoga sili: Meafaigaluega faʻalogo faʻapitoa, faʻaoga faʻapitoa
Fa’amaumauga Fa’amaumauga ma Compression
Fa’asologa masani Fa’amaumauga
O fa’amaumauga fa’amaumauga e tu’ufa’atasia faila ma faila se tele i totonu o se faila koneteina e tasi, e masani ona fa’apipi’i e fa’aitiitia ai le tele o faila. O nei faʻatulagaga e faʻaaogaina mo le tufatufaina o faila, faʻamaumauga, ma le teuina.
.SIPI Universal
ZIP archive format, o le fa’apipi’i sili ona lagolagoina ma le fa’amaumauga fa’amaumauga. E mafai ona iai le tele o faila ma faila ma fa’ailoga fa’ailoga.
- atia’e: PKWARE, Inc.
- Ituaiga MIME: talosaga/sipi
- Vaega: Puipuiga o upu fa’aoga, filifiliga fa’amalosi malosi
- Fa’aoga sili: Fa’amaufa’ailoga mo le lautele, feso’ota’iga fa’alavalava
.RAR Pulea
Roshal Archive format, o se fa’amaumauga fa’amaumauga fa’apitoa ma le fa’amalosi malosi, toe fa’aleleia o mea sese, ma le gafatia o faila. E masani ona maua ai fa’atusatusaga fa’amalosi e sili atu nai lo le ZIP.
- atia’e: Eugene Roshal
- Ituaiga MIME: talosaga/vnd.rar
- Vaega: Fa’amaufa’ailoga malosi, fa’amaumauga toe fa’aleleia, fa’asologa o le voluma
- Fa’aoga sili: Mana’oga maualuga fa’amalosi, fa’amaumauga e tele vaega
.7Z Maualuluga
7-Zip format, o se fa’amaumauga fa’amaumauga matala ma le maualuga o le fa’asoa. E lagolagoina le tele o auala faʻapipiʻi ma malosi AES-256 faʻailoga.
- atia’e: Igor Pavlov
- Ituaiga MIME: talosaga/x-7z-compressed
- Compression: LZMA, LZMA2, PPMd, BZip2
- Fa’aoga sili: Fa’amauina maualuga, fa’amaumauga tetele
.TAR Unix
Tape Archive format, na muai fuafuaina mo le lipine fa’asao. O le TAR lava ia e le maua ai le faʻamalosi ae e masani ona tuʻufaʻatasia ma meafaigaluega faʻamalosi e pei o le gzip poʻo le bzip2.
- amataga: Unix/Linux faiga
- Ituaiga MIME: talosaga/x-tar
- Fa’aopoopoga masani: .tar.gz, .tar.bz2, .tar.xz
- Fa’aoga sili: Unix/Linux faiga, tausia fa’atagaga faila
Fa’asologa o Ata Tiki
O fa’asologa o ata tisiki e teu ai kopi atoatoa o tisiki po’o vaeluaga o tisiki, e aofia ai fa’amaumauga uma ma fa’amatalaga fa’atulagaina. O nei faʻatulagaga e faʻaogaina mo faʻamaumauga, tufatufaina o polokalama, ma le toe faʻaleleia o le polokalama.
.ISO Tulaga
ISO Image format, o se fa’asologa o ata tisiki o lo’o i ai se kopi atoatoa o se CD, DVD, po’o le Blu-ray disc. O le ISO e fa’avae ile ISO 9660 faila fa’atonu mo tisiketi.
- Tulaga masani: ISO 9660
- Ituaiga MIME: talosaga/x-iso9660-ata
- Vaega: Fa’asagaga fa’alava, lagolago tisiketi bootable
- Fa’aoga sili: Fa’asoa polokalame, fa’apipi’i faiga fa’aoga
.DMG Apple
Fa’asologa o ata o le Disk, le fa’asologa o ata tisiki a Apple mo macOS. E mafai ona faʻailoga, faʻapipiʻi, ma faʻapipiʻi e avea o se tisiki mataʻutia i luga o faiga macOS.
- atia’e: Apple Inc.
- Ituaiga MIME: talosaga/x-apple-diskimage
- Vaega: Compression, encryption, siaki tupe
- Fa’aoga sili: Tufatufaina o polokalame mo macOS, Mac backups
.VHD/.VHDX Microsoft
Fa’asologa o Tisiki Malō Mata’utia, fa’asologa o tisiki mata’utia a Microsoft mo Pupuni. O lo’o fa’aogaina e Microsoft virtualization tekinolosi pei o Hyper-V ma e mafai ona teuina fa’aoga atoatoa faiga.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/x-virtualbox-vhd
- Vaega: Tisiki malosi, tisiki eseese, lapopoa tumau
- Fa’aoga sili: Windows virtualization, faiga faaleoleo
.IMG General
Disk Image format, o se faaupuga lautele mo faila ata tisiki mata. O faila IMG e masani ona i ai se kopi o vaega i lea vaega o se tisiki poʻo se vaeluaga.
- Ituaiga: Ata tisiki lautele
- Ituaiga MIME: talosaga/octet-stream
- fausaga: Kopi mata’itusi ma lea vaega
- Fa’aoga sili: Floppy disk ata, fa’amaumauga faigofie tisiki
Fa’asologa o Faiga Fa’amaumauga
Papamaa Fa’amaumauga Fa’amaumauga
Papama’a fa’amaumauga fa’amaumauga ua fuafuaina mo le teuina fa’apitonu’u ma le puleaina o fa’amaumauga fa’atulagaina. O nei fa’asologa e masani ona fa’aoga i ni talosaga laiti ma feololo ma galuega fa’atino a le tagata lava ia.
.MDB Microsoft
Microsoft Access Database format, o le faila faila mo Microsoft Access database a’o le’i Access 2007. Ose fa’atulagaina mo fa’amaumauga feso’ota’iga desktop.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/x-msaccess
- Fa’agata: 2 GB
- Fa’aoga sili: Fa’amaumauga pisinisi laiti, talosaga i luga o le komepiuta
.ACCDB Microsoft
Microsoft Access Database format na fa’aofiina i le Access 2007. E ofoina atu le fa’aleleia atili o le puipuiga, ituaiga fa’amaumauga, ma foliga fa’atusatusa i le MDB tuai.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/msaccess
- Fa’agata: 2 GB
- Fa’aoga sili: Talosaga Avanoa fa’aonaponei, fa’amaumauga laiti
.SQLite Fa’amau
SQLite Fa’amaumauga Fa’amaumauga, o se masini fa’amaumauga tu’ufa’atasi, leai se server, leai se fa’atulagaina. O fa’amaumauga SQLite o lo’o teuina e pei o faila ta’itasi o lo’o iai le fa’amaumauga atoa ma fa’amaumauga.
- atia’e: D. Richard Hipp
- Ituaiga MIME: application/vnd.sqlite3
- Fa’agata: 140 TB (a’oa’oga)
- Fa’aoga sili: Faiga fa’apipi’i, polokalama feavea’i, teuina fa’apitonu’u
.FDB Firebird
Firebird Database format, le faila faila mo le Firebird SQL database. Ose fa’amaumauga feso’ota’iga feso’ota’iga matala e mafai ona ta’avale i luga o se faila e tasi ma lagolagoina le tele o vaega SQL.
- atia’e: Poloketi Firebird
- Ituaiga MIME: talosaga/x-firebird
- Vaega: Feuiaiga, faiga teuina, fa’aoso
- Fa’aoga sili: Talosaga pisinisi laiti ma feololo
Faila Fa’amaumauga a le Server
O faila fa’amaumauga a le ‘au’aunaga e fa’aogaina e faiga fa’atautaia o fa’amaumauga a atina’e e teu ai fa’amaumauga, fa’asinomaga, ma fa’amatalaga fa’atulagaina. O nei faʻatulagaga ua mamanuina mo le tele o tagata faʻaoga avanoa ma maualuga faʻatinoga.
.MDF/.LDF SQL Server
Microsoft SQL Server Database ma faila ogalaau. MDF o lo’o iai fa’amaumauga autu a’o LDF o lo’o iai fa’amaumauga o fefa’atauaiga mo le toe fa’aleleia o fa’amaumauga.
- atia’e: Microsoft Corporation
- Ituaiga MIME: talosaga/octet-stream
- Fa’agata: 524,272 TB (a’oa’oga)
- Fa’aoga sili: Talosaga pisinisi, fa’anatura Microsoft
.DBF dBase
Fa’asologa o Fa’amaumauga Fa’amaumauga, na afua mai i le dBase fa’atonuga o fa’amaumauga. E ui ina matua, ae o loʻo faʻaaogaina pea i talosaga eseese ma lagolagoina e le tele o meafaigaluega faʻamaumauga.
- amataga: dBase (Ashton-Tate)
- Ituaiga MIME: talosaga/dbase
- Tapulaa: 2GB tele, 255 fanua i faʻamaumauga
- Fa’aoga sili: Legacy applications, faigofie fa’amaumauga fa’amaumauga
.IBD MySQL
InnoDB Database faila, o faila teuina e faʻaaogaina e le InnoDB e teu ai masini i MySQL. O faila IBD ta’itasi e iai fa’amaumauga, fa’asinomaga, ma isi fa’amatalaga mo laulau MySQL.
- Fa’aaogaina e: MySQL/MariaDB faʻatasi ma InnoDB afi
- Vaega: ACID tausisia, laina-tulaga loka
- faila ile: Laupapa po’o avanoa laulau
- Fa’aoga sili: Talosaga i luga ole laiga, atina’e MySQL deployments
Fa’amatalaga Fetufaaiga
E fa’aogaina fa’asologa o fa’amatalaga e fa’afeiloa’i ai fa’amaumauga fa’atulagaina i le va o talosaga eseese ma faiga. O nei faʻatulagaga e masani lava ona faʻavae i tusitusiga ma e mafai ona faitau e tagata, e faʻamaonia ai mo tuʻufaʻatasiga ma API.
.CSV Universal
Fa’asologa o Tulaga Tu’ufa’atasi o Koma, ose fa’asologa o tusitusiga faigofie mo le fa’atusaina o fa’amaumauga o fa’amaumauga. O laina ta’itasi o lo’o fa’atusalia ai se laina, ma o fa’atauga e tu’u’ese’ese i koma po’o isi va’a.
- Ituaiga: Fa’avae tusitusiga
- Ituaiga MIME: tusitusiga/csv
- Tapulaa: Leai se ituaiga faʻamatalaga, leai se mafutaga
- Fa’aoga sili: Fa’afesuia’i fa’amatalaga faigofie, pepa fa’aulufale mai/fa’atau atu
.XML Fa’atulagaina
Extensible Markup Language format, o se gagana fa’ailoga e fa’amatala ai tulafono mo le fa’avasegaina o pepa i se fa’asologa e mafai ona faitau e le tagata ma e mafai fo’i ona faitau e masini.
- Tulaga masani: W3C XML
- Ituaiga MIME: talosaga/xml
- Vaega: Fa’amaonia le fa’ailoga, igoa avanoa, suiga
- Fa’aoga sili: Fetufaaiga faʻamatalaga lavelave, faila faila
.JSON Fa’aonaponei
Javascript Object Notation format, ose fa’asologa o fefa’asoa’iga fa’amatalaga mama e fa’avae i luga ole fa’asologa o mea JavaScript. E faigofie mo tagata ona faitau ma tusitusi ma mo masini e faʻavasega ma gaosia.
- Ituaiga MIME: talosaga/json
- fausaga: Mea, fa’asologa, ta’iga-taua
- Vaega: Gagana tutoatasi, faigofie ona fa’avasega
- Fa’aoga sili: API i luga ole laiga, fetuutuunaiga, fesuiaiga o faamatalaga
.YAML Faauo-tagata
O le YAML e le o le Gagana Fa’ailoga, o se fa’asologa o fa’amaumauga fa’aui a tagata. E masani ona fa’aoga mo faila fa’atulagaina ma i tusi talosaga o lo’o teuina pe fa’asalalauina ai fa’amaumauga.
- Ituaiga MIME: talosaga/yaml
- Vaega: Fa’amatalaga, fa’amatalaga, fausaga lavelave
- Fa’ailoga: Taua (fa’aoga avanoa mo fausaga)
- Fa’aoga sili: Fa’atonu faila, fa’asologa o fa’amaumauga
Taiala Fa’atusa Fa’atulagaina
Pepa Fa’atusa Fa’atusa
Fa’atusatusa uiga autu ma agava’a o fa’asologa masani o pepa e fesoasoani ia te oe e filifili le fa’atulagaga sa’o mo ou mana’oga.
| Fa’aaliga | DOCX | ODT | RTF | HTML | |
|---|---|---|---|---|---|
| Faasaoina Fa’atonu Fa’atonu | |||||
| Faigofie ona Fa’asa’o | |||||
| Fomu & Elemene Fegalegaleai | |||||
| Saini Faafuainumera | |||||
| Feso’ota’iga Feso’ota’i | |||||
| Tatala Tulaga | |||||
| Va’aiga i luga ole laiga |
Fa’atusa Fa’atusa
Fa’atusatusa uiga autu ma agava’a o fa’asologa o ata masani e fesoasoani ai ia te oe e filifili le fa’asologa sa’o mo lau fa’aoga fa’apitoa.
| Fa’aaliga | JPEG | PNG | GIF | WebP | SVG | TIFF |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Lagolago manino | ||||||
| Lagolago Animation | ||||||
| Fa’amatega e leai se gau | ||||||
| Lelei mo Ata | ||||||
| Lelei mo Ata | ||||||
| Laititi faila | ||||||
| Lagolago i luga ole laiga | ||||||
| Fa’asalaina e aunoa ma se gau |
Vitio Fa’atusa Fa’atusa
Fa’atusatusa uiga autu ma agava’a o fa’asologa masani vitiō e fesoasoani ia te oe e filifili ai le fa’atulagaga sa’o mo au ata vitio.
| Fa’aaliga | MP4 | MKV | AVI | MOV | WebM |
|---|---|---|---|---|---|
| Fesootaiga i luga ole laiga | |||||
| Tele Leo Tracks | |||||
| Lagolago Ulutala | |||||
| Vaega Lagolago | |||||
| Lagolago Mea Lautele | |||||
| Tatala Fa’asologa | |||||
| Streaming-Faauo |
Fa’afefea ona Filifili le Faiga Faila Sa’o
O le filifilia o le faila faila talafeagai e taua tele mo le faʻamautinoaina o le fetaui, lelei, ma le lelei. Mulimuli i lenei laasaga taʻiala taʻiala e fai ai le filifiliga saʻo mo ou manaʻoga patino.
Fa’ailoa lau Fa’aoga Tulaga Muamua
Amata i le fuafuaina o le autu autu o lau faila. O e fatuina mea mo le upega tafa’ilagi, lolomi, fa’ata’ita’iga fa’apolofesa, fa’amaumauga, po’o le fa’asoa? O tulaga fa’aoga ‘ese’ese e iai tulaga mana’omia eseese. Mo ‘upega tafaʻilagi, faʻamuamua faʻasologa o loʻo i ai le lagolago lautele suʻesuʻe ma laʻititi faila faila. Mo le lolomi, filifili faʻasologa e faʻasaoina ai le maualuga ma le saʻo o lanu. Mo fa’ata’ita’iga fa’apolofesa, filifili fa’asologa e fa’atumauina le lelei ma lagolagoina foliga e te mana’omia.
Mafaufau i Tulaga Manaomia
Iloilo le taua o uiga lelei mo lau faʻaoga faʻapitoa. Afai e te manaʻomia le maualuga maualuga e aunoa ma se faʻamaumauga e leiloa, filifili faʻamaumauga e leai se gau e pei o PNG mo ata, FLAC mo leo, poʻo ProRes mo vitio. Afai e sili atu le taua o le tele o faila ma e talia le leiloa o le lelei, o faʻapipiʻi faʻapipiʻi e pei o le JPEG, MP3, poʻo le MP4 atonu e sili atu ona talafeagai. Manatua e eseese mana’oga lelei ile ituaiga anotusi—o ata e aoga mai faatulagaga eseese nai lo ata laina po’o tusitusiga.
Iloilo Mana’oga Fa’atasi
Filifili po o fea faiga, talosaga, poʻo masini e manaʻomia e maua ai au faila. Afai e taua tele le feso’ota’iga lautele, filifili fa’asologa lautele ma lagolago lautele i luga o fa’avae ma fa’aoga. Mo nisi galuega fa’apitoa fa’apitoa, atonu e te mana’omia le fa’aogaina o fa’asologa fa’apitoa tau alamanuia tusa lava pe fa’atapula’aina le lagolago lautele. Fa’ata’ita’i i taimi uma lau fa’atulagaga filifilia i faiga fa’atatau a’o le’i tu’uina atu i se fa’aliliuga tele po’o se faiga fa’avae.
Iloilo mea e manaʻomia
Fa’ailoa uiga fa’apitoa e te mana’omia ile fa’asologa o lau faila. E te manaʻomia le lagolago mo faʻasalalauga, manino, poʻo animation? E te mana’omia ni pese leo se tele po’o ni ulutala? O e su’e mo le fetu’una’i fetu’una’i po’o le puipuiga e pei o fa’ailoga po’o saini numera? Fai se lisi o mea e tatau ona i ai e faʻaiti i lalo au filifiliga filifiliga. O fa’asologa ‘ese’ese i totonu o le vaega tutusa e masani ona lagolagoina seti fa’aaliga eseese.
Manatunatu i Fa’atapula’aina o le Tele o faila
Iloilo so’o se tapula’a ile tele o faila mo lau fa’aoga fa’aoga. Afai o lo’o e fa’asoa faila i luga ole laiga, fa’apipi’i i luga ole tulaga fa’apitoa, po’o le teuina o fa’amaumauga tetele, e avea le tele o faila ma mea taua. E ‘ese’ese fa’asologa e ofoina atu auala fa’apipi’i ‘ese’ese, mai le fa’amaumau leai se gau e fa’asaoina uma fa’amaumauga i le fa’amatega leiloa e fa’aitiitia ai le tele o faila e ala i le lafoa’iina o nisi fa’amatalaga. O le mauaina o le paleni sa’o i le va o le lelei ma le tele e masani lava ona ki i le filifilia o le faatulagaga sili.
Mafaufau i Manaoga i le Lumanai
Mafaufau pe mana’omia e lau filifiliga fa’atulagaina e fa’aoga le fa’atonuga i le lumana’i, liua, po’o le fa’aputuga. Mo faila fa’apogai o le a toe fa’asa’o atili, filifili fa’asologa e fa’asao lelei ma fetuutuuna’i. Mo fa’amaumauga fa’amaumauga, filifili fa’asologa e umi le ola ma lautele lagolago. O nisi taimi o le tausia o le tele o fa’aliliuga-o se faila matai i se tulaga maualuga tulaga ma mea e maua mai i faʻamatalaga sili atu ona faigofie-o le auala sili lea mo le faapaleniina o manaʻoga i le taimi nei ma le lumanaʻi.
Fesili e fai soo e uiga i faila faila
O le a le eseesega i le va o le gau ma le leai o se fa’amalosi?
O le fa’amalosi e leai se gau e fa’aitiitia ai le tele o faila a’o fa’asaoina uma fa’amaumauga muamua. Pe a fa’apalapala, e tutusa le faila ma le faila muamua a’o le’i fa’amalosi. Faataitaiga e aofia ai le PNG mo ata, FLAC mo leo, ma le ZIP mo faila lautele. O le fa’amalosi fa’aletonu e aveese tumau ai nisi fa’amaumauga e maua ai le la’ititi faila. O le maualuga o le gau o le lelei e faʻalagolago i le maualuga o le faʻamalosi. Faataitaiga e aofia ai le JPEG mo ata, MP3 mo leo, ma le MP4 ma le H.264 mo le vitio. O fa’asologa leiloa e masani lava ona la’ititi tele ae e fa’ataulagaina le lelei, a’o fa’amaumau e leai se gau e fa’asaoina le lelei ae maua ai faila tetele.
Aisea e le tatalaina ai la’u faila i se talosaga patino?
Atonu e le tatalaina faila i nisi o talosaga ona o ni mafuaaga se tele: atonu e le lagolagoina e le talosaga lena faatulagaga o faila; o le faila e ono leaga pe le atoatoa; atonu o lo’o fa’aogaina e le faila se fa’asologa fou o le fa’atulagaga nai lo le lagolago a le talosaga; po’o le fa’aopoopoga o le faila atonu e le fetaui ma le fa’atulagaina tonu o le faila. Ina ia foia lenei faafitauli, taumafai e faaaoga se meafaigaluega e liliu ai faila e liliu ai i se faatulagaga talafeagai, faafou lau talosaga i le lomiga aupito lata mai, pe faaaoga se isi talosaga e lagolagoina le faatulagaga. Mo fa’atulagaga fa’apitoa, atonu e te mana’omia polokalama fa’apitoa mai le fa’atupuina o le fa’atulagaga.
O le a le faila faila e tatau ona ou faʻaogaina mo le teuina mo se taimi umi?
Mo le teuina mo se taimi umi, filifili faatulagaga e lagolagoina lautele, faʻasalalau, ma faʻaitiitia le faʻaaogaina. Mo fa’amaumauga, mafaufau i le PDF/A, o se fa’ata’ita’iga fa’apitoa o le PDF ua fa’atulagaina fa’apitoa mo fa’amaumauga. Mo ata, TIFF poʻo le DNG (mo numera numera) o filifiliga lelei. Mo leo, WAV po’o le FLAC e le’i fa’apipi’iina e maua ai le lelei e leai se gau. Mo le vitio, mafaufau i pusa MKV o loʻo lagolagoina lautele codecs poʻo faʻamaumauga faʻapitoa e pei o le FFV1. Fa’amua i taimi uma fa’asologa matala, fa’amaumauina nai lo mea fa’apitoa, ma mafaufau e fai ni kopi se tele i fa’asologa eseese mo fa’amatalaga taua. Fa’asolo pea au fa’amaumauga i fa’amaumauga fou a’o fa’asolosolo tulaga.
E fa’afefea ona ou liliu i le va o faila faila eseese?
E mafai ona e fa’aliliuina i le va o faila faila e fa’aaoga ai polokalame fa’aliliu fa’apitoa, ‘au’aunaga fa’aliliu i luga ole laiga, po’o mea fa’apipi’i i fa’aoga eseese. Mo fa’asologa o pepa, Microsoft Office, LibreOffice, ma Google Docs uma e tu’uina atu filifiliga fa’atau atu i fa’asologa eseese. Mo ata, meafaigaluega e pei o Adobe Photoshop, GIMP, ma IrfanView e ofoina atu le gafatia o le liua. Mo leo ma vitio, talosaga e pei o HandBrake, FFmpeg, ma Audacity o ni filifiliga mamana. Tele ‘au’aunaga i luga ole laiga e iai fo’i mo suiga faigofie, e ui ina fa’aeteete i le tu’uina atu o fa’amatalaga ma’ale’ale. Pe a liliu, ia nofouta o nisi o suiga e ono i’u ai i le lelei po’o le leiloa o foliga, ae maise lava pe a liliu mai se faatulagaga sili atu ona gafatia i se ata faigofie.
O le a le mafua’aga o faila pi’opi’o ma fa’afefea ona ou taofia?
O faiga pi’opi’o faila e mafai ona tupu mo ni mafua’aga eseese e aofia ai le tapuni le sa’o, fa’aletonu o masini, fa’aletonu polokalame, fa’ama’i fa’ama’i, fa’alavelave fa’aliliu, po’o le fa’aleagaina o ala o fa’asalalauga. Ina ia puipuia faila pi’opi’o, fa’aaoga faiga nei: fa’aaoga i taimi uma le filifiliga “ave’ese saogalemu” mo ta’avale fafo; fa’afou lau faiga fa’aoga ma talosaga; fa’aaoga polokalame antivirus; aloese mai le faalavelaveina o faila faila e pei o le teuina po o le kopiina; fa’atino se ta’iala fa’asao masani ma kopi e tele; fa’aoga meafaigaluega fa’amaonia faila e siaki ai le sa’o o fa’amaumauga; ma mafaufau e faʻaoga faila faila faʻatasi ma faʻasaʻoga faʻasaʻo. Afai e iai ni au faila taua, fa’amaonia e le aunoa lo latou sa’o ma fa’asolo atu i fa’asalalauga fou e teu ai i nai tausaga uma.
O a fa’aputuga fa’apipi’i ma fa’apefea ona ese mai codecs?
O fa’aputuga (pei o le MP4, MKV, AVI) o afifi ia o lo’o fa’amauina le tele o fa’amaumauga e pei o vitio, leo, ulutala, ma metadata i se faila e tasi. Latou te faʻamatalaina pe faʻafefea ona faʻatulagaina nei elemene ae le o le faʻaogaina o mea moni. Codecs (pei o H.264, VP9, AAC, MP3) o tekinolosi ia e faʻapipiʻi ma faʻavasega le leo moni poʻo le vitio o faʻamaumauga, e fuafua ai le auala faʻamalosi ma le lelei. E mafai ona lagolagoina e se fa’aputuga e tasi le tele o codecs eseese, ma e mafai fo’i ona fa’aoga le codec tutusa i fa’aputuga eseese. O le malamalama i lenei eseesega e fesoasoani pe a foia faafitauli o fesoʻotaʻiga, aua o le koneteina ma le codec e tatau ona lagolagoina e lau masini taʻalo poʻo polokalama.
Su’esu’e nisi Punaoa Fa’asologa o Faiga
Fa’aloloto lou malamalama i fa’asologa o faila fa’atasi ma a matou ta’iala atoatoa, mea faigaluega fa’aliliu, ma fa’amatalaga fa’apitoa. Pe o oe o se fa’apolofesa, tamaiti a’oga, po’o se tagata fiafia, o le filifilia o le faila faila sa’o e mana’omia mo au mea fa’atekinolosi.
