Qajeelfama Akkaataa Kuusaa Suuraa
Qajeelfama bal’aa qajeelfama bifa kuusaa suuraa hubachuuf si gargaaru.
Akkaataa Kuusaa Suuraa Hubachuu
Kuusaan suuraa bifa faayilii qulqullina suuraa, gahumsa kuusaa fi dhaqqabummaa yeroo dheeraa madaalu filachuu of keessatti qabata. Akkaataawwan agarsiisa weebii ykn battalumatti qooduuf fooyya’an irraa adda ta’ee, bifawwan kuusaa kunuunsa deetaa fi walsimsiisaa gara fuula duraa dursa kennu. Filannoon bifa fakkiiwwan kee jijjiirama teeknooloojii waggoota kurnan darban keessatti dhufu hangam akka dandamatan dhiibbaa guddaa qaba. Akkaataan kasaaraa hin qabne kan akka TIFF fi PNG piikselii hunda deetaa jalqabaa eegu, kunis kooppii master suuraawwan barbaachisoo ta’aniif mijataa taasisa. Akkaataan kun yeroo kuusaa qulqullinni fakkii tokkollee akka hin wareegamne mirkaneessu, haa ta’u malee bakka kuusaa dabalataa barbaadu. Akkaataan kasaaraa kan akka JPEG yeroo bakki kuusaa daangeffame kaayyoo kuusaa murtaa’eef mijachuu danda’a, garuu yeroo dhiibbaa deetaa fakkii dhaabbataadhaan gatu. Tooftaaleen kuusaa ammayyaa yeroo baay’ee mala bifa hedduu fayyadamu, faayiloota master qulqullina olaanaa qaban kunuunsuun waraabbiiwwan dhiibbaa qaban guyyaa guyyaa argachuuf uumuun. Malli walmakaa kun fedhii kunuunsaa danqaawwan kuusaa qabatamaa wajjin madaala, itti fayyadamummaa battalaa fi kunuunsa yeroo dheeraa yaadannoowwan suuraa keessanii lamaan isaanii mirkaneessa.
TIFF: Istaandardii Warqee Kuusaa Suuraa
Tagged Image File Format (TIFF) istaandaardii bal’inaan fudhatama qabu kan kuusaa suuraa haala ogummaa fi dhaabbilee keessatti bakka bu’a. Faayiloonni TIFF kuusaa dhiibbaa fi hin dhiibamin ni deeggaru, filannoowwan dhiibbaa kasaaraa hin qabne kanneen qulqullina fakkii osoo hin aarsaa godhin guddina faayilii hir’isan. Akkaataan kun gad fageenya halluu adda addaa, 8-bit irraa hanga 32-bit chaanaalii tokkoof kan keessummeessuu yoo ta’u, suuraawwan bu’uuraa irraa kaasee hanga suuraa ogummaa ol’aanaa-daayinamikii-range hundaaf mijataadha. Deeggarsi meetadaataa bal’aan TIFF kuusaa qindaa’inoota kaameraa, odeeffannoo mirga waraabbii, jechoota ijoo, fi ibsa bal’aa kan hayyamudha. Dandeettiin meetadaataa kun walitti qabama suuraa gurguddaa qindeessuu fi yeroon odeeffannoo madda isaa eeguuf gatii guddaa akka qabu mirkaneessa. Akkaataan kunis marsaa hedduu fi iftoomina kan deeggaru yoo ta’u, adeemsa hojii gulaaluu fakkii sadarkaa olaanaa wajjin akka walsimu taasisa. Hanqinni jalqabaa TIFF hanga faayilii guddaa isaa keessa jira, keessumaa fakkiiwwan qulqullina olaanaa qabaniif. Suuraan tokko meeggaa piikselii 24 ta’e tokko akka TIFF hin dhiibamin yeroo kuufamu salphaatti 100MB ol ta’uu danda’a. Haa ta’u malee, baasii kuusaa ammayyaa kana dhorkaa akka hin taane taasiseera, akkasumas walsimsiisaa waliigalaa bifa kanaa waltajjiiwwanii fi aplikeeshiniiwwan sooftiweerii hunda keessatti invastimantii kuusaa kaayyoo kuusaa cimaadhaaf sababa ta’a.
JPEG: Qulqullinaa fi Gahumsa Kuusaa Madaaluu
JPEG bifa kasaaraa ta’us, yeroo ogummaadhaan itti fayyadamnu kuusaa suuraaf barbaachisaa ta’ee itti fufa. Koodii JPEG ammayyaa sadarkaa qulqullinaa %90 fi isaa ol ta’een bu’aa mul’ataan kan jalqabaa irraa adda hin baafamne kan argamsiisu yoo ta’u, hir’ina guddina faayilii guddaa galmaan ga’a. Kuusaa suuraa maatii fi kuusaa kaayyoo waliigalaatiif, JPEG qulqullina olaanaa qabu qulqullina suuraa fi barbaachisummaa kuusaa gidduutti araarama fudhatama qabu kennuu danda’a. Walsimsiisni JPEG hunda galeessa ta’uun isaa fakkiiwwan kuufaman meeshaalee fi waltajjiiwwan hunda irratti, kan ammaa fi gara fuula duraatti akka dhaqqabamaa ta’an mirkaneessa. Akkaataan kun bal’inaan fudhatamuun isaa deeggarsa JPEG waggoota kurnan dhufaniif akka itti fufu amantaa kenna. Dabalataanis, faayiloonni JPEG akkaataa idileetti gita isaanii kasaaraa hin qabne caalaa saffisaan fe’amuu fi agarsiisu, muuxannoo fayyadamaa yeroo walitti qabama suuraa gurguddaa daawwatu fooyyessa. Haa ta’u malee, uumamni JPEG kasaaraa ta’uun isaa fakkiiwwan gara fuulduraatti gulaaluu ykn fooyya’iinsa barbaaduu danda’aniif akka hin mijoofne taasisa. Yeroo hunda JPEG gulaalamee irra deebi’amee kuufamu, kasaarri qulqullinaa dabalataa ni uuma. Kaayyoo kuusaatiif, JPEG adda durummaan fakkiiwwan dhumaa, adeemsifamaniif qabadhu osoo hin taane qabannaa jalqabaa kan sirreeffama gara fuula duraa barbaaduu danda’u ilaali.
PNG fi Filannoo Kasaaraa Hin Qabne Biroo
Giraafiksii Neetwork Socho’aa (PNG) TIFF hin dhiibamin caalaa hamma faayilii xiqqaa ta’een dhiibbaa kasaaraa hin qabne dhiyeessa, kunis kuusaa suuraaf lafa giddu galeessaa hawwataa taasisa. PNG keessumaa fakkiiwwan naannoo guddaa halluu jabaa, barruu uwwisaa, ykn qaamolee giraafiksii of keessaa qaban irratti caala. Akkaataan iftoomina kan deeggaru yoo ta’u, suuraawwan iskiriinii, galmeewwan dijiitaala ta’an, fi fakkiiwwan qarqara qara qaban ykn paleetii halluu daangeffameef dhiibbaa gaarii kenna. Walsimsiisni weeb bal’aan PNG yeroo dheeraaf dhaqqabummaa mirkaneessa, haa ta’u malee amaloota TIFF sadarkaa olaanaa qaban tokko tokko kan akka iddoo halluu hedduu fi deeggarsa meetadaataa bal’aa hin qabu. Suuraalee sagalee fi garagalcha walitti fufiinsa qabuuf, faayilii PNG yeroo baayyee faayilii JPEG qulqullina olaanaa walqixa ta’e caalaa guddaa ta’ee xumuramu, fooyya’iinsa mul’ataa xiqqaa ta’e kenna. Akkaataan kasaaraa hin qabne biroo ilaalamuu qaban WebP (PNG caalaa dhiibbaa olaanaa dhiyeessuu) fi HEIF (reeshiyoo qulqullinaa fi guddinaa gaarii ta’e kennuu) dabalata. Haa ta’u malee, bifa haaraan kunniin sooftiweerii fi sirnoota durii wajjin walsimsiisuuf qormaata ta’uu danda’u isaan mudata. Yeroo bifa filannoo filattu, qusannaan kuusaa yaaddoo dhaqqabummaa gara fuula duraa ta’uu danda’u sirrii ta’uu isaa ilaali.
Faayilota RAW: Deetaa Fakkii Ol’aanaa Kuusuu
Faayiloonni RAW bifa kuusaa isa dhumaa bakka bu’u, deetaa guutuu, hin adeemsifamne kan sensaroota kaameraa dijitaalaatiin qabame of keessaa qaba. Faayilota JPEG ykn illee TIFF kan firmware kaameraadhaan adeemsifaman irraa adda ta’ee, faayiloonni RAW odeeffannoo daayinamikii guutuu fi halluu yeroo saaxilamummaa qabame ni eegu. Daataa bal’aan qabachuun kun suuraan erga kaafamee waggoota ykn kurnan booda adeemsa booda bal’inaan akka jijjiiramu taasisa. Tokkoon tokkoon oomishtoota kaameraa bifa RAW kan abbaa qabeenyummaa qaban (CR2/CR3 Canon, NEF for Nikon, ARW for Sony) fayyadamu, kunis yaaddoo walsimsiisaa yeroo dheeraa uumuu danda’a. Adobe’s open-source Digital Negative (DNG) format dhimma kana kan ilaalu bifa RAW sadarkaa isaa eeggate kan gara fuula duraatti dhaqqabummaa mirkaneessu dhiyeessuudhaani. Faayilota RAW abbaa qabeenyummaa gara DNGtti jijjiiruun deetaa fakkii jalqabaa hunda osoo eeguu nageenya kuusaa kennuu danda’a. Faayiloonni RAW akkaataa idileetti fakkii tokkoof 20-50MB barbaadu, kunis baasii kuusaa walitti qabama gurguddoof guddaa taasisa. Haa ta’u malee, dandeettiin teeknooloojiiwwan adeemsa suuraa gara fuula duraa daataa sensaraa jalqabaa irratti hojiirra oolchuu yeroo baay’ee invastimantii kanaaf sababa ta’a. Suuraalee bakka hin buune ykn fakkiiwwan hiika seenaa qabaniif RAW archiving barbaachisaa ta’e ilaali.
Tooftaalee Jaarmiyaa fi Muuxannoo Gaarii
Kuusaan suuraa bu’a qabeessa ta’e filannoo bifa bira darbee sirnoota gurmaa’insaa bal’aa hammata. Sajoo loojikii fi salphaatti argachuu mirkaneessuuf walgahii moggaasa faayilii walfakkaataa guyyoota, mata dureewwan, fi lakkoofsa tartiiba of keessatti hammate hojiirra oolchi. Caasaa galmee sadarkaa sadarkaa waggaa, taatee, ykn mata dureetiin qindaa’e uumi, galmeewwan man’ee garmalee walxaxaa ta’an kan yeroon hin danda’amne ta’uu danda’an irraa fagaadhu. Bulchiinsi meetadaataa itti fayyadamummaa kuusaa yeroo dheeraaf murteessaa ta’uu mirkaneessa. Jechoota furtuu, ibsa, deetaa bakka, fi odeeffannoo mirga waraabbii kallattiin faayilii fakkii keessa galchi, kuusdeetaa alaa kan manca’uu ykn baduu danda’u irratti hirkatuu irra. Meeshaaleen akka Adobe Bridge, Photo Mechanic, ykn illee amala sirna hojii keessaa ijaarame galtee meetadaataa fakkiiwwan hedduu irratti yeroo tokkotti sirreessuu danda’u. Suphaan kuusaa yeroo yeroon taasifamuun daataa akka hin badne kan ittisuu fi dhaqqabummaa itti fufiinsa qabu mirkaneessa. Tooftaa duwwaa seera 3-2-1 hordofuun hojiirra oolchi: fakkiiwwan barbaachisoo ta’an waraabbii sadii eeguu, gosoota miidiyaa adda addaa lama irratti kuusuu, fi waraabbii tokko bakka biraatti kaa’uu. Yeroo yeroon qulqullina kuusaa mirkaneessuu, faayiloota miidiyaa kuusaa dulloome irraa godaansi, fi yeroo barbaachisaa ta’etti bifa fooyyessuu istaandaardii teeknooloojii guddachaa jiruu wajjin walsimsiisaa eeguuf.
Furtuu Fudhachuu
Kaayyoo irratti hundaa’uun Akkaataa filadhu
Seenaariyoonni kuusaa adda addaa bu’aa gaarii argachuuf tooftaalee bifa adda addaa barbaadu
- Koppiiwwan master bakka hin bu’amneef TIFF ykn RAW fayyadami
- Kuusaa suuraa maatii waliigalaatif JPEG qulqullina olaanaa qabu ilaali
- Kuusaawwan gurguddoof tooftaalee bifa hedduu qaban hojiirra oolchuu
Qulqullina fi Kuusaa Madaallii
Kuusaan ammayyaa qulqullina suuraa fi danqaawwan kuusaa qabatamaa gidduutti araarama tarsiimoo barbaada
- Baasii kuusaa barbaachisummaa fakkii waliin shallagi
- Yeroo hammangaan faayilii hayyamu dhiibbaa kasaaraa hin qabne fayyadami
- Karoora keessatti fooyya’iinsa teeknooloojii kuusaa gara fuula duraa ilaali
Karoora Yeroo Dheeraa Dhaqqabummaa
Kuusaan suuraa milkaa’aan waggoota kurnaniif filannoo bifa of eeggannoo qabuun fayyadamuu fi dhaqqabamaa ta’ee jira
- Filannoowwan abbaa qabeenyummaa caalaa bifa bal’inaan deeggaraman dursa kennuu
- Kuusdeetaa alaa osoo hin taane faayilii keessaa meetadaataa ukkaamsi
- Sagantaa godaansaa idilee bifa dulloomuu diriirsuu
Gaaffiiwwan Irra Deddeebiin Gaafataman
Suuraa maatii kuusuudhaaf bifa gaariin maali?
Kuusaa suuraa maatii baay’eedhaaf, JPEG qulqullina olaanaa qabu (qulqullina 90%+) madaallii gaarii qulqullina suuraa, guddina faayilii, fi walsimsiisaa waliigalaa kenna. Fakkiiwwan addatti barbaachisoo ta’aniif ykn kanneen booda gulaaluu barbaadduuf TIFF ilaali.
Suuraa koo hundaaf faayiloota RAW qabachuu qabaa?
Suuraalee kee isa gaarii fi barbaachisoo ta’aniif faayiloota RAW qabadhu, keessumaa kanneen ibsaa qormaataa ykn gatii aartii guddaa qabaniif. Fakkiiwwan idileedhaaf, faayilii JPEG ykn TIFF adeemsifaman yeroo baay’ee gahaa fi baay’ee kuusaa-gahumsa qabu.
Akkaataan suuraa amma jiru hanga yoomiitti dubbifamuu danda’a?
JPEG fi TIFF waggoota 25 oliif tasgabbaa’anii kan turan yoo ta’u, mallattoo dulloomuu hin agarsiisan. PNGnis bal’inaan deeggaramee jira. Bifa haaraan kan akka WebP fi HEIF faayidaa ni kennu garuu deeggarsa yeroo dheeraa mirkanaa’aa xiqqaa qabu.
Suuraalee durii gara bifa haaraatti jijjiiruun gatii qabaa?
Walumaagalatti, jijjiirraan dhimmoota qulqullina dhabuu ykn walsimsiisuu fiduu waan danda’uuf, yoo barbaachisaa ta’e malee suuraawwan bifa gidduutti jijjiiruu irraa fagaadhaa. Kanaa mannaa, bifawwan kee ammaa akka gaariitti akka deeggaramanii fi sirnaan duwwaa ta’an mirkaneessuu irratti xiyyeeffadhu.
Suuraalee kuufamaniif hamma faayila akkamii eeguu qaba?
Hammi faayilii bifaafi furmaataatiin baay’ee garaagarummaa qaba. JPEG qulqullina olaanaa qabuuf 2-8MB, TIFF’f 25-100MB, faayiloota RAW’f 20-50MB kaameraa ammayyaa irraa eegaa. Kuusaa haala kanaan guddina walitti qabama keessanii irratti hundaa’uun karoorfadhaa.
Kuusaa suuraatiif meetadaataan hangam barbaachisaa dha?
Meetadaataan itti fayyadamummaa kuusaa yeroo dheeraaf murteessaadha. Jechoota furtuu, guyyoota, iddoowwan, fi ibsa kallattiin faayilii fakkii keessatti galchi. Odeeffannoon kun walitti qabama qindeessuuf kan gargaaru yoo ta’u, haala yeroon darbaa deemuun baduu danda’u kan kennudha.
Suuraalee koo kan kuufaman dhiphisuu qabaa?
Yeroo argamu dhiibbaa kasaaraa hin qabne fayyadami (akkuma dhiibbaa LZW TIFF keessatti) hammangaa faayilii osoo qulqullina hin dhabin hir’isuuf. Koppiiwwan kuusaa guddaatiif dhiibbaa kasaaraa irraa fagaadhu, haa ta’u malee waraabbii qaqqabummaaf fudhatama qabaachuu danda’a.
Garaagarummaan bifa kuusaa fi agarsiisaa gidduu jiru maali?
Akkaataan kuusaa kunuunsa yeroo dheeraa fi qulqullina deetaa dursa kan kennu yoo ta’u, bifa agarsiisaa immoo ilaaluu, qooduuf ykn fayyadama weebsaayitiidhaaf fooyyessa. Lamaanuu kunuunsuu yaadi: kuusaa qulqullina olaanaa qabu kan kunuunsuufi kooppiiwwan guyyaa guyyaan itti fayyadamuuf fooyya’an.
Beekumsa Kee Hojiirra Oolchi
Amma yaad-rimeewwan erga hubattee booda, waan baratte hojiirra oolchuuf Jijjiirraa yaali. Jijjiirraa bilisaa, daangaa hin qabne kan herrega hin barbaachifne.