Imaammata Eegumsa Daataa fi Dhuunfaa GDPR
kan Jijjiirraa Faayilii Hundaa Tokko Keessatti Jijjiiruuf
Guyyaa Hojiirra Oolmaa: Amajjii 19, 2025
Saffisaan Naanna'uu
Seensa
Imaammanni kun akkaataa Jijjiirraa Faayilii Hundaa Tokko Keessatti Jijjiiri ("Software") Dambii Eegumsa Deetaa Waliigalaa (GDPR) fi seerota eegumsa daataa EU rogummaa qaban biroo eeguun daataa dhuunfaa akka walitti qabu, itti fayyadamu, fi eegu ibsa. Softiweericha fayyadamuudhaan, fayyadamtoonni daataa dhuunfaa isaanii akka as keessatti ibsametti walitti qabuu fi itti fayyadamuuf hayyama ni kennu.
Odeeffannoo Walitti Qabuu
Yeroo hayyama Softiweerichaa hojiirra oolchitu, daataa dhuunfaa armaan gadii walitti qabama:
- Teessoo IP kompiitara keessanii
- ID maashinii keessanii
- Teessoo email keessanii
Odeeffannoon kun kan walitti qabamu hayyama mirkaneessuuf, deeggarsa maamiltootaa, ittisa hanna, fi nageenya waliigalaa guddisuuf qofa.
Bu’uura Seeraa Adeemsa Hojii
Adeemsi daataa dhuunfaa sababoota seeraa armaan gadii irratti hundaa’uun raawwatama:
- Barbaachisummaa waliigaltee raawwachuu (i.e., hayyama Software kee mirkaneessuu fi bulchuuf) .
- Fayyadamaa fi hanna hayyama malee ittisuu keessatti dantaa seera qabeessa keenya
- Dirqama seeraa kabajuu, bakka barbaachisaa ta’etti
Kaayyoo Adeemsa Daataa
Daataan walitti qabame kanneen armaan gadii qofaaf kan ooludha:
- Hayyama kee mirkaneessuu fi hojiitti hiikuu
- Deeggarsa teeknikaa fi email kennuu
- Sochii sobaa fi hayyama malee akka hin seenne ittisuu
- Hojii fi nageenya Softiweerichaa kunuunsuu fi fooyyessuu
Kuusaa fi Kuusaa Deetaa
Daataan dhuunfaa hundinuu sarvaroota dhuunfaa icciitii sadarkaa industirii fi to’annoo qaqqabummaa qaban irratti haala nageenya qabuun kuufamee jira. Hanga maallaqni kee sochiirra jiruuf deetaan ni qabama. Yoo maallaqa galchuu kee haqxe, daataa dhuunfaa kee (teessoo IP, ID maashinii, fi teessoo imeelii kee dabalatee) ni haqama, yoo sababa seeraa ykn nageenyaaf qabachuun dabalataa barbaachisaa ta’e malee.
Nageenya Daataa
Daataa dhuunfaa keessan akka tasaa ykn seeraan ala akka hin balleessine, akka hin badne, akka hin jijjiiramne, hayyama malee akka hin ibsamne ykn akka hin arganne eeguuf tarkaanfiiwwan teeknikaa fi gurmaa’insaa hojiirra oolchina. Gochaalee nageenyaa ciccimoo ta’aniin daataa keessan eeguuf yoo carraaqnullee, mala interneetii ykn kuusaa elektirooniksiitiin dabarsuu kamiyyuu guutummaatti nageenya hin qabu.
Mirga Keessan GDPR Jalatti
Yoo jiraataa Gamtaa Awurooppaa taate, daataa dhuunfaa kee ilaalchisee mirga armaan gadii qabda:
- Mirga argachuu – kooppii daataa dhuunfaa keessanii kan nuti qabnu gaafachuu
- Mirga sirreessuu – daataa sirrii hin taane ykn guutuu hin taane kamiyyuu sirreeffama gaafachuu
- Mirga haquu – haalawwan murtaa’an jalatti daataa dhuunfaa kee akka haqamu gaafachuu
- Mirga adeemsa daangeessuu – akkaataa daataa keessan itti adeemsifnu daangessuu
- Mirga daataa sochoosuu – daataa kee bifa caaseffama qabuun, kan yeroo baay’ee itti fayyadamnu fudhachuu
- Mirga mormuu – fedhii seera qabeessa keenya irratti hundaa’uun adeemsa daataa keessanii mormuu
Mirgoota kana fayyadamuuf ykn daataa dhuunfaa keessan ilaalchisee gaaffii yoo qabaattan, maaloo nu qunnamaa:
Dabarsa Daataa Idil-addunyaa
Yoo daataa keessan Naannoo Diinagdee Awurooppaatiin alatti dabarfamee, eegumsa sadarkaa GDPR jalatti kenname mirkaneessuuf eegumsi barbaachisaan akka jiru ni mirkaneessina.
Komii fi Odeeffannoo Dabalataa
Mirgi eegumsa daataa kee akka sarbame yoo amante, abbaa taayitaa eegumsa daataa naannoo keetii komii dhiyeessuuf mirga qabda. Odeeffannoo dabalataa waa’ee akkaataa daataa dhuunfaa keessan itti qabnu ykn yaaddoo kamiyyuu kaasuuf, maaloo garee deeggarsa keenya qunnamaa.
Fooyya'iinsa Imaammataa
Jijjiirama gochaalee adeemsa daataa keenyaa ykn ulaagaalee seeraa calaqqisiisuuf Imaammata GDPR kana yeroo yeroon haaromsuuf mirga qabna. Jijjiiramni meeshaa kamiyyuu karaa beeksisa Sooftiweerii keessaa ykn karaa imeelii kan beeksifamu yoo ta’u, beeksisni akkasii booda itti fayyadamni Sooftiweerichaa itti fufuun imaammata haaromfame fudhachuu agarsiisa.
Imaammanni kun odeeffannoo qofaaf kan kenname yoo ta’u, eegumsa daataa dhuunfaa wajjin walqabatee barmaatilee keenya ammaa odeeffannoo argachuuf yeroo yeroon ilaalamuu qaba.
