Volledige bestandsformaatencyclopedie

Lossless compressie verkleint de bestandsgrootte terwijl alle originele gegevens behouden blijven. Wanneer het wordt gedecomprimeerd, is het bestand identiek aan het origineel vóór de compressie. Voorbeelden zijn PNG voor afbeeldingen, FLAC voor audio en ZIP voor algemene bestanden. Bij compressie met verlies worden bepaalde gegevens permanent verwijderd om kleinere bestandsgroottes te verkrijgen. De mate van kwaliteitsverlies is afhankelijk van het compressieniveau. Voorbeelden hiervan zijn JPEG voor afbeeldingen, MP3 voor audio en MP4 met H.264 voor video. Formaten met verlies zijn doorgaans veel kleiner, maar leveren wat kwaliteit op, terwijl formaten zonder verlies de kwaliteit behouden, maar resulteren in grotere bestanden.

Bestanden worden om verschillende redenen mogelijk niet geopend in bepaalde toepassingen: de toepassing ondersteunt dat bestandsformaat mogelijk niet; het bestand kan beschadigd of onvolledig zijn; het bestand gebruikt mogelijk een nieuwere versie van het formaat dan de applicatie ondersteunt; of de bestandsextensie komt mogelijk niet overeen met de werkelijke indeling van het bestand. Om dit probleem op te lossen, probeert u een bestandsconversietool te gebruiken om te converteren naar een compatibele indeling, uw toepassing bij te werken naar de nieuwste versie of een alternatieve toepassing te gebruiken die de indeling ondersteunt. Voor bedrijfseigen formaten heeft u mogelijk specifieke software van de ontwikkelaar van het formaat nodig.

Voor archivering op de lange termijn kiest u formaten die breed worden ondersteund, gestandaardiseerd zijn en minder snel verouderd raken. Voor documenten kunt u PDF/A overwegen, een gespecialiseerde versie van PDF die speciaal voor archivering is ontworpen. Voor afbeeldingen zijn TIFF of DNG (voor digitale negatieven) goede keuzes. Voor audio bieden ongecomprimeerde WAV of FLAC verliesvrije kwaliteit. Overweeg voor video MKV-containers met breed ondersteunde codecs of archiefspecifieke formaten zoals FFV1. Geef altijd voorrang aan open, gedocumenteerde formaten boven propriëtaire formaten, en overweeg om meerdere kopieën in verschillende formaten te maken voor kritieke gegevens. Migreer uw archieven regelmatig naar nieuwe formaten naarmate de standaarden evolueren.

U kunt tussen bestandsformaten converteren met behulp van gespecialiseerde conversiesoftware, online conversieservices of ingebouwde functies in verschillende toepassingen. Voor documentformaten bieden Microsoft Office, LibreOffice en Google Docs allemaal exportopties naar verschillende formaten. Voor afbeeldingen bieden tools als Adobe Photoshop, GIMP en IrfanView conversiemogelijkheden. Voor audio en video zijn applicaties als HandBrake, FFmpeg en Audacity krachtige opties. Er bestaan ​​ook veel gratis onlinediensten voor eenvoudige conversies, maar wees voorzichtig met het uploaden van gevoelige informatie. Houd er bij het converteren rekening mee dat sommige conversies kunnen resulteren in kwaliteitsverlies of verlies van functies, vooral bij het converteren van een geschikter formaat naar een eenvoudiger formaat.

Bestandsbeschadiging kan om verschillende redenen voorkomen, waaronder onjuist afsluiten, hardwarestoringen, softwarefouten, virusinfecties, onderbroken overdrachten of verslechtering van opslagmedia. Om bestandsbeschadiging te voorkomen, kunt u het volgende doen: gebruik altijd de optie “veilig verwijderen” voor externe schijven; houd uw besturingssysteem en applicaties up-to-date; gebruik antivirussoftware; vermijd het onderbreken van bestandsbewerkingen zoals opslaan of kopiëren; implementeer een regelmatige back-upstrategie met meerdere kopieën; gebruik hulpmiddelen voor bestandsverificatie die de gegevensintegriteit controleren; en overweeg het gebruik van bestandssystemen met ingebouwde foutcorrectie. Als u belangrijke bestanden heeft, controleer dan regelmatig de integriteit ervan en migreer ze om de paar jaar naar nieuwe opslagmedia.

Containerformaten (zoals MP4, MKV, AVI) zijn wrappers die meerdere gegevensstromen, zoals video, audio, ondertitels en metadata, in één bestand bevatten. Ze definiëren hoe deze elementen zijn georganiseerd, maar niet hoe de daadwerkelijke inhoud wordt gecodeerd. Codecs (zoals H.264, VP9, ​​AAC, MP3) zijn de technologieën die de daadwerkelijke audio- of videogegevensstromen coderen en decoderen en de compressiemethode en -kwaliteit bepalen. Eén containerformaat kan meerdere verschillende codecs ondersteunen, en dezelfde codec kan in verschillende containerformaten worden gebruikt. Het begrijpen van dit onderscheid helpt bij het oplossen van compatibiliteitsproblemen, omdat zowel de container als de codec moeten worden ondersteund door uw afspeelapparaat of software.