Encyclopedia y’ensengeka ya fayiro mu bujjuvu
Obulagirizi obujjuvu ku nsengeka za fayiro zonna mu biti eby’enjawulo omuli ebiwandiiko, ebifaananyi, amaloboozi, vidiyo, n’ebirala. Tegeera ddi lw’olina okukozesa ensengeka ezenjawulo okusobola okufuna ebivaamu ebisinga obulungi.
Ebika Ebikulu eby’Ensengeka ya Fayiro
Enkola z’Ebiwandiiko
Enkola za fayiro ezikoleddwa ku biwandiiko by’ebiwandiiko, empapula z’ebiwandiiko, ennyanjula, ne fayiro endala ezikwata ku ofiisi ezitereka ebiwandiiko ebisengekeddwa ne data.
- Enkola z’okukola ebigambo (DOCX, DOC, ODT, RTF) .
- Enkola z’empapula (XLSX, XLS, ODS, CSV) .
- Enkola z’okwanjula (PPTX, PPT, ODP) .
- Enkola ezikwatibwako (PDF, XPS, EPUB) .
Enkola z’Ebifaananyi
Enkola za fayiro ezitereka ebifaananyi bya digito, omuli ebifaananyi bya raster (ebisinziira ku pixel) ne vector (ebisinziira ku kkubo) ku mbeera ez’enjawulo ez’okukozesa.
- Enkola za raster (JPEG, PNG, GIF, WebP, TIFF) .
- Enkola za vekita (SVG, AI, EPS, CDR) .
- Enkola za kkamera ezitali nnungi (CR2, NEF, ARW, DNG) .
- Enkola eziriko layeri (PSD, XCF, PSB) .
Enkola za Vidiyo
Enkola za fayiro ezikoleddwa okutereka ebifaananyi ebitambula, amaloboozi, ne metadata ezikwatagana okusobola okuzannya ku byuma n’emikutu egy’enjawulo.
- Enkola za konteyina (MP4, MKV, AVI, WebM) .
- Enkola za vidiyo ku mukutu (MP4, WebM, OGV) .
- Enkola z’ekikugu (ProRes, DNxHD, MXF)
- Enkola ez’edda (WMV, FLV, 3GP) .
Enkola z’amaloboozi
Enkola za fayiro ezitereka data y’amaloboozi ga digito, nga ziwagira emitendera egy’enjawulo egy’omutindo, okunyigiriza, ne metadata ku nkola ez’enjawulo.
- Enkola ezinywezeddwa (MP3, AAC, OGG, WMA) .
- Enkola ezitaliimu kufiirwa (FLAC, ALAC, WAV, AIFF) .
- Enkola z’ekikugu (PCM, DSD, MQA) .
- Enkola z’olukalala lw’okuyimba (M3U, PLS, WPL)
Enkola z’Etterekero
Enkola za fayiro ezigatta fayiro ne folda eziwera mu kibya kimu, emirundi mingi nga zirina okunyigirizibwa okukendeeza ku sayizi ya fayiro n’enkola z’okusiba.
- Ebitabo ebya bulijjo (ZIP, RAR, 7Z, TAR) .
- Ebiwandiiko ebikwata ku musingi (CAB, DMG, PKG) .
- Enkola z’ebifaananyi bya disiki (ISO, IMG, BIN) .
- Ebiwandiiko eby’enjawulo (PAR, SFX, UUE) .
Enkola za Database
Enkola za fayiro ezikozesebwa okutereka data entegeke mu database, okuva ku database ennyangu ku desktop okutuuka ku nkola za database ez’omutendera gw’ekitongole.
- Ebifo eby’okuterekamu amawulire ku mmeeza (MDB, ACCDB, SQLite) .
- Fayiro za database ya seva (MDF, NDF, DBF) .
- Enkola z’okutereka (BAK, DMP, SQL) .
- Enkola z’okuwanyisiganya amawulire (XML, JSON, CSV) .
Enkola za Fayiro z’Ebiwandiiko
Enkola z’okukola ebigambo
Enkola z’okukola ebigambo zikoleddwa okutereka ebiwandiiko by’ebiwandiiko nga biriko ensengeka, ebifaananyi, emmeeza, n’ebintu ebirala. Enkola zino zitera okukozesebwa okukola ebbaluwa, lipoota, emiko, ebitabo, n’ebintu ebirala ebisinziira ku biwandiiko.
.DOCX Microsoft
Microsoft Word Open XML Document format, eyatongozebwa mu Word 2007. Ekozesa ZIP compression ne XML okutereka ebirimu mu biwandiiko, ekivaamu obunene bwa fayiro obutono bw’ogeraageranya n’enkola ya DOC enkadde.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: enkola/vnd.openxmlformats-ekiwandiiko kya ofiisi.okukola ebigamboml.ekiwandiiko
- Okunyigiriza: ZIP
- Enkozesa Ennungi: Okutonda ebiwandiiko ebya mutindo, ebiwandiiko bya bizinensi, okukwatagana ne Microsoft Office
.DOC Ekitiibwa
Enkola ya Microsoft Word Document ey’edda ekozesebwa nga Office 2007 tennabaawo. Ye nkola ya binary ey’obwannannyini etereka ebiwandiiko ebisengekeddwa, ebifaananyi, n’ebintu ebirala eby’ekiwandiiko.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: enkola/msword
- Okunyigiriza: Binary ey’obwannannyini
- Enkozesa Ennungi: Okukwatagana okudda emabega n’enkyusa enkadde eza Word n’ebintu ebirala ebikola ebigambo
.ODT Omutindo oguggule
OpenDocument Text Document format, omutindo omuggule ogw’ebiwandiiko ebikola ebigambo. Ye nkola esookerwako eya LibreOffice Writer ne suite endala eza ofiisi eziggule.
- Omukugu mu kukola: OASIS Open Document Format ey’okukozesa mu ofiisi
- Ekika kya MIME: okusaba/vnd.oasis.ggulawo ekiwandiiko.ekiwandiiko
- Okunyigiriza: ZIP
- Enkozesa Ennungi: Okugabana ebiwandiiko okuyita ku mikutu, okutereka okumala ebbanga eddene, embeera eziggule
.RTF Universal
Rich Text Format, ensengeka ya fayiro y’ebiwandiiko esala emikutu ekuuma ensengeka y’ebiwandiiko. Ewagirwa kumpi abakola ebigambo bonna era ekuuma ebintu ebisinga obungi ebisookerwako eby’okusengeka.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: okusaba/rtf
- Okunyigiriza: Tewali (ebiwandiiko ebya bulijjo nga biriko koodi ezifuga) .
- Enkozesa Ennungi: Ebiwandiiko ebisookerwako ebisengekeddwa nga bikwatagana okusingawo mu mikutu gyonna
Enkola z’Empapula z’Empapula
Enkola za spreadsheet zitereka data ya tabular esengekeddwa mu layini n’ennyiriri, wamu n’ensengekera, emirimu, ne chati. Enkola zino zikozesebwa okwekenneenya ebyensimbi, okusengeka data, okubala, n’okulaba.
.XLSX Microsoft
Microsoft Excel Open XML Spreadsheet format, eyatongozebwa mu Excel 2007. Ekozesa ZIP compression ne XML, ekisobozesa spreadsheets ennene ezirina ennyiriri n’ennyiriri nnyingi okusinga enkola ya XLS enkadde.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: enkola/vnd.openxmlformats-ekiwandiiko kya ofiisi.spreadsheetml.sheet
- Ennyiriri ezisinga obunene: 1,048,576
- Enkozesa Ennungi: Okwekenenya eby’ensimbi, okuddukanya data, okubala okuzibu
.XLS Ekitiibwa
Legacy Microsoft Excel Spreadsheet format ekozesebwa nga Excel 2007 tennabaawo.Nkola ya binary nga erina obuzibu ku sayizi ya spreadsheet n’omuwendo gw’emirimu bw’ogeraageranya n’ensengeka empya.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: okusaba/vnd.ms-excel
- Ennyiriri ezisinga obunene: 65,536
- Enkozesa Ennungi: Okukwatagana n’enkyusa n’enkola za Excel enkadde
.ODS Omutindo oguggule
OpenDocument Spreadsheet format, omutindo omuggule ogw’ebiwandiiko bya spreadsheet. Ye nkola esookerwako eya LibreOffice Calc n’enkola endala ez’empapula eziggule.
- Omukugu mu kukola: OASIS Enkola y’Ekiwandiiko Ekiggule
- Ekika kya MIME: okusaba/vnd.oasis.opendocument.spreadsheet
- Enkula: ZIP archive erimu fayiro za XML
- Enkozesa Ennungi: Cross-platform spreadsheets, embeera eziggule
.CSV Universal
Enkola ya Comma-Separated Values, enkola y’ebiwandiiko ennyangu etereka data ya tabula. Buli layini ekiikirira olunyiriri, era emiwendo gyawulwamu koma oba ebisala ebirala.
- Okuwandiika: Ebiwandiiko Ebitegeerekeka
- Ekika kya MIME: ekiwandiiko/csv
- Ebikoma: Tewali nsengeka, ensengekera, oba empapula eziwera
- Enkozesa Ennungi: Okuwanyisiganya data wakati w’enkola ez’enjawulo, okutereka data okwangu
Enkola z’Ennyanjula
Enkola z’okwanjula zitereka ebifaananyi eby’okulaga ebifaananyi ebirimu ebiwandiiko, ebifaananyi, ebifaananyi ebirina obulamu, n’ebintu eby’emikutu mingi. Enkola zino zikozesebwa okukola ennyanjula z’enkiiko za bizinensi, enkiiko, ebyenjigiriza, n’embeera endala.
.PPTX Microsoft
Microsoft PowerPoint Open XML Presentation format, eyatongozebwa mu PowerPoint 2007. Ekozesa okunyigiriza kwa ZIP ne XML okutereka slides, layouts, animations, n’ebintu ebirala eby’okulaga.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: application/vnd.openxmlformats-ekiwandiiko kya ofiisi.okulagaml.okulaga
- Ebintu eby’enjawulo: Ebifaananyi ebirina obulamu, enkyukakyuka, emikutu mingi
- Enkozesa Ennungi: Enyanjula za bizinensi, ebirimu ebisomesa, slideshows ezigagga ez’emikutu mingi
.PPT Ekitiibwa
Enkola ya Microsoft PowerPoint Enyanjula ey’edda ekozesebwa nga PowerPoint 2007 tennabaawo. Ye nkola ya binary etereka slide, ebifaananyi, n’ebifaananyi ebirina obulamu okusobola okulaga.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: okukozesa/vnd.ms-ekifo ky’amaanyi
- Ebikoma: Sayizi ya fayiro, ebikozesebwa bitono okusinga PPTX
- Enkozesa Ennungi: Okukwatagana n’enkyusa za PowerPoint enkadde
.ODP Omutindo oguggule
Enkola ya OpenDocument Enyanjula, omutindo omuggule ogw’ebiwandiiko by’okwanjula. Ye nkola esookerwako eya LibreOffice Impress n’enkola endala ez’okulaga eziggule.
- Omukugu mu kukola: OASIS Enkola y’Ekiwandiiko Ekiggule
- Ekika kya MIME: okusaba/vnd.oasis.opendocument.okulaga
- Enkula: ZIP archive erimu fayiro za XML
- Enkozesa Ennungi: Enyanjula ezisalako emikutu, embeera eziggule
.EKISUMULUZO Ekibala
Enkola ya Apple Keynote Presentation, enkola enzaaliranwa ey’enkola ya Apple eya Keynote. Ewa ebikozesebwa eby’omulembe eby’okulaga ebifaananyi ebirina obulamu n’okukwatagana okunywevu n’ebintu ebirala ebya Apple.
- Omukugu mu kukola: Apple Inc.
- Ekika kya MIME: okusaba/vnd.apple.ekikulu
- Ekifo: macOS, iOS, enkola ya iCloud
- Enkozesa Ennungi: Ennyanjula ezitunuulidde dizayini, abakozesa enkola y’obutonde bwa Apple
Enkola z’Ebiwandiiko Ebikwatibwako
Enkola z’ebiwandiiko ebikwatibwako zikoleddwa okukuuma endabika ekwatagana mu mikutu n’ebyuma eby’enjawulo. Enkola zino zikuuma ensengeka, efonti, ebifaananyi, n’ebintu ebirala ddala nga omutonzi bwe yagenderera.
.PDF Omutindo
Portable Document Format, eyakolebwa okwanjula ebiwandiiko obutakyukakyuka mu mikutu gyonna. PDF ekuuma ensengeka y’ebiwandiiko, ebifaananyi, n’ensengeka awatali kulowooza ku nkola oba enkola y’emirimu ekozesebwa okugiraba.
- Omukugu mu kukola: Adobe Systems (kati omutindo gwa ISO) .
- Ekika kya MIME: okusaba/pdf
- Ebintu eby’enjawulo: Ffoomu, emikono gya digito, okusiba
- Enkozesa Ennungi: Okugaba ebiwandiiko, okutereka, foomu, ebiwandiiko eby’amateeka
.XPS Microsoft
XML Paper Specification, eky’okuddako ekya Microsoft mu kifo kya PDF. Ye nsonga enzigule ey’olulimi olunnyonnyola olupapula n’ensengeka y’ebiwandiiko ebinywevu, nga byesigamiziddwa ku XML.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: okukozesa/oxps, okukozesa/vnd.ms-xpsdocument
- Enkula: ZIP archive erimu XML, eby’obugagga
- Enkozesa Ennungi: Okugabana ebiwandiiko ebikwata ku Windows, enkola z’okukuba ebitabo
.EPUB eBook
Enkola ya Electronic Publication, omutindo omuggule ogw’ebitabo ku yintaneeti ogwakolebwa ekibiina ky’ensi yonna ekifulumya ebitabo mu ngeri ya digito. Kisobozesa ebirimu ebiddamu okukulukuta okutuukagana ne sayizi za ssirini ez’enjawulo.
- Omukugu mu kukola: Olukungaana lw’ensi yonna olw’okufulumya ebitabo mu ngeri ya digito (IDPF)
- Ekika kya MIME: okukozesa/epub+zip
- Ebintu eby’enjawulo: Ebiwandiiko ebiddamu okukulukuta, efonti eziteekeddwamu, ebifaananyi
- Enkozesa Ennungi: E-books, ebitabo bya digito, ebirimu ebiddamu okukulukuta
.MOBI eBook
Enkola ya MobiPocket eBook, eyakolebwa ku MobiPocket Reader era oluvannyuma n’ekozesebwa aba Amazon Kindle e-readers. Ewagira obubonero, ebiwandiiko, n’okutereeza.
- Omukugu mu kukola: MobiPocket (Amazon) mu ssaza ly’e Mukono.
- Ekika kya MIME: okusaba/x-mobipocket-ebook
- Ebikoma: Enkola entono ez’okusengeka okusinga EPUB
- Enkozesa Ennungi: Amazon Kindle ecosystem, abasomi ba yintaneeti abakadde
Enkola za Fayiro z’Ebifaananyi
Enkola z’Ebifaananyi bya Raster
Enkola z’ebifaananyi ebya raster zitereka data y’ebifaananyi nga giridi ya ppikisi ssekinnoomu. Buli pikseli erimu amawulire agakwata ku langi, era omutindo gw’ebifaananyi bya raster gusinziira ku bunene bwabyo n’obuziba bwa bit.
.JPEG / .JPG Okunyigirizibwa
Enkola ya Joint Photographic Experts Group, enkola y’okunyigiriza okufiirwa ku bifaananyi ebya digito. JPEG enyigiriza data y’ebifaananyi ng’esuula amawulire agamu, ekigifuula ennungi ennyo ku bifaananyi n’ebifaananyi ebizibu.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ky’abakugu mu kukuba ebifaananyi eky’awamu
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/jpeg
- Okunyigiriza: Lossy (omutindo ogutegekebwa) .
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi, ebifaananyi by’omukutu, ebikyukakyuka bya langi ebizibu
.PNG Obutafiirwa
Enkola ya Portable Network Graphics, enkola y’okunyigiriza etali ya kufiirwa ewagira obwerufu. PNG yatondebwawo nga eky’okudda mu kifo kya GIF ekirongooseddwa, ekitali kya patent.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ky’enkulaakulana ekya PNG
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/png
- Ebintu eby’enjawulo: Alpha transparency, okunyigirizibwa okutaliimu kufiirwa
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi ku mukutu, obubonero, ebifaananyi nga biriko obwerufu
.GIF Ebifaananyi ebirina obulamu
Graphics Interchange Format, ensengeka y’ebifaananyi ebya bitmap ewagira ebifaananyi ebirina obulamu era nga ekozesa paleedi ya langi ezituuka ku 256. GIF ekozesa okunyigiriza okutaliimu kufiirwa era ekozesebwa nnyo ku bifaananyi ebyangu.
- Omukugu mu kukola: CompuServe y’okukozesa
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/gif
- Ebikoma: Langi 256 ezisinga obungi buli fuleemu
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi ebyangu, ebifaananyi, ebifaananyi ebirina langi ntono
.WebP Munnakuzino
Enkola ya Web Picture, eyakolebwa Google ng’ekifo kya JPEG, PNG, ne GIF. Ewa okunyigiriza okw’ekika ekya waggulu okutaliimu kufiirwa n’okufiirwa ku bifaananyi by’omukutu era ewagira animation n’obwerufu.
- Omukugu mu kukola: Google
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/webp
- Okunyigiriza: Enkola zombi ezifiirwa n’ezitafiirwa
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi by’omukutu, obunene bwa fayiro obutono ate nga bukuuma omutindo
.TIFF / .TIF Omukugu
Tagged Image File Format, enkola ya raster image format ekyukakyuka etera okukozesebwa mu kufulumya, okukuba ebifaananyi, n’okukuba ebitabo mu ngeri ey’ekikugu. Ewagira ebifo bya langi ebingi n’enkola z’okunyigiriza.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Aldus Corporation (kati Adobe) .
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/tiff
- Ebintu eby’enjawulo: Layers, empapula eziwera, eby’okulonda eby’enjawulo eby’okunyigiriza
- Enkozesa Ennungi: Okukuba ebifaananyi eby’ekikugu, okufulumya ebitabo mu mpapula, okutereka
.BMP Kya bulijjo
Enkola ya Bitmap Image File, enkola ennyangu ey’ebifaananyi bya raster ekozesebwa enkola y’emirimu eya Windows. Etereka data y’ebifaananyi pixel ku pixel awatali kunyigirizibwa mu mbeera ezisinga.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/bmp
- Okunyigiriza: Tewali oba RLE (tetera kukozesebwa) .
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi ebyangu, enkola za Windows, okukwatagana
Ensengeka z’Ebifaananyi bya Vector
Enkola z’ebifaananyi ebya vekita zitereka data y’ebifaananyi nga ensengekera z’okubala okusinga ppikisi. Kino kisobozesa ebifaananyi bya vekita okulinnyisibwa ku sayizi yonna awatali kufiirwa mutindo, ekibifuula ebirungi ennyo ku bubonero, ebifaananyi, n’ebifaananyi.
.SVG Omutindo gwa Web
Enkola ya Scalable Vector Graphics, enkola y’ebifaananyi bya vector eyesigamiziddwa ku XML ku mukutu. SVG etegeeza ebifaananyi mu nkola ya XML, okubisobozesa okunoonyezebwa, okuteekebwa mu index, okuwandiikibwa, n’okunyigirizibwa.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ekigatta emikutu gy’empuliziganya mu nsi yonna (W3C) .
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/svg+xml
- Ebintu eby’enjawulo: Animation, okukwatagana nga oyita mu CSS ne JavaScript
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi ku mukutu, dizayini eddaamu, ebifaananyi, ebifaananyi ebirina obulamu
.AI Adobe
Adobe Illustrator Artwork format, enkola ya fayiro enzaaliranwa ekozesebwa Adobe Illustrator. Ye nkola ya bwannannyini ey’okukola n’okutereka ebifaananyi bya vector nga biriko ebikozesebwa eby’omulembe.
- Omukugu mu kukola: Enkola za Adobe
- Ekika kya MIME: okusaba/okuwandiika oluvannyuma lw’okuwandiika
- Okusinziira ku: PDF (okuva ku Illustrator 9)
- Enkozesa Ennungi: Okukola ebifaananyi okw’ekikugu, obubonero, ebifaananyi
.EPS Okufulumya ebitabo
Encapsulated PostScript format, enkola ya fayiro y’ebifaananyi eyesigamiziddwa ku lulimi lwa PostScript. Ekozesebwa nnyo mu nkola y’emirimu gy’okukuba ebitabo n’okufulumya ebitabo mu ngeri ey’ekikugu.
- Omukugu mu kukola: Enkola za Adobe
- Ekika kya MIME: okusaba/okuwandiika oluvannyuma lw’okuwandiika
- Ebintu eby’enjawulo: Ekifaananyi ekisooka, koodi ya PostScript, okukwatagana okugazi
- Enkozesa Ennungi: Okukuba ebitabo mu ngeri ey’ekikugu, okukwatagana n’okukozesa okusalako
.CDR CorelDRAW
Enkola ya CorelDRAW, enkola ya fayiro enzaaliranwa eya CorelDRAW Graphics Suite. Ye nkola ya vector graphics ey’obwannannyini nga ewagira empapula eziwera ne layers.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Corel Corporation
- Ekika kya MIME: okusaba/x-cdr
- Ebintu eby’enjawulo: Mpapula eziwera, layers, effects
- Enkozesa Ennungi: Dizayini ey’ekikugu mu nkola y’obutonde bw’ensi eya CorelDRAW
Photoshop ne Layered Image Formats
Ensengeka z’ebifaananyi eziriko layeri ziwagira layeri eziwera eza data y’ebifaananyi, okusobozesa ebitontome ebizibu n’okulongoosa okutali kwa kusaanyaawo. Enkola zino okusinga zikozesebwa mu kulongoosa ebifaananyi okw’ekikugu n’okukola ebifaananyi.
.PSD Adobe
Photoshop Document format, enkola ya fayiro enzaaliranwa eya Adobe Photoshop. Ekuuma layers zonna, masiki, ebiwandiiko, n’ebintu ebirala eby’okulongoosa okusobola okugenda mu maaso n’okulongoosa.
- Omukugu mu kukola: Enkola za Adobe
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/vnd.adobe.ekifaananyi
- Ebintu eby’enjawulo: Layers, masks, layers ezitereeza, ebintu ebigezi
- Enkozesa Ennungi: Okulongoosa ebifaananyi mu ngeri ey’ekikugu, okukola ebifaananyi, okugatta ebifaananyi
.XCF GIMP
Enkola ya eXperimental Computing Facility, enkola ya fayiro enzaaliranwa ey’omulongoosa ebifaananyi bya GIMP. Ekuuma layers, emikutu, amakubo, n’amawulire amalala agakwata ku kulongoosa.
- Omukugu mu kukola: Ttiimu ya GIMP
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/x-xcf
- Ebintu eby’enjawulo: Layers, emikutu, amakubo, obwerufu
- Enkozesa Ennungi: Okulongoosa ebifaananyi mu GIMP, enkola z’emirimu eziggule
.KRA Krita
Enkola ya Krita Document, enkola ya fayiro enzaaliranwa ey’enkola ya Krita ey’okusiiga ebifaananyi mu ngeri ya digito. Kikuuma layeri, masiki, ebisengejja, ne elementi za vekita.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Krita
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-krita
- Ebintu eby’enjawulo: Ebibinja bya layeri, layers za vector, masiki z’okusengejja
- Enkozesa Ennungi: Okusiiga ebifaananyi mu ngeri ya digito, okulaga, okutonda obutonde
Enkola za Kkamera Raw
Enkola za kamera embisi zirimu data ezikoleddwa mu ngeri entono okuva mu sensa y’ebifaananyi eya kkamera ya digito. Enkola zino zikuuma data yonna ey’ebifaananyi eby’olubereberye, ne kisobozesa okukyukakyuka okusingawo mu kukola oluvannyuma lw’okukola.
.BISI Generic
Ekigambo ekimanyiddwa ennyo ku nkola ez’enjawulo ez’ebifaananyi ebibisi okuva mu kkamera za digito. Buli kkampuni ekola kkamera etera okuba n’enkola ye ey’obwannannyini (proprietary raw format).
- Omukugu mu kukola: Abakola kkamera ez’enjawulo
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/x-raw
- Ebintu eby’enjawulo: Data ya sensa etalongooseddwa, obuziba bwa bit obujjuvu
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi eby’ekikugu, okukyusakyusa mu kulongoosa okusingawo
.DNG Adobe
Digital Negative format, enkola y’ebifaananyi ebibisi ebiggule eyakolebwa Adobe. Yatondebwawo okusobola okuwa ensengeka eya mutindo ku fayiro za kkamera embisi okuva mu bakola eby’enjawulo.
- Omukugu mu kukola: Enkola za Adobe
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/x-adobe-dng
- Ebintu eby’enjawulo: Metadata etuukiridde, okusooka okuteekebwamu
- Enkozesa Ennungi: Okutereka ebifaananyi ebibisi okumala ebbanga eddene, okukwatagana n’okukozesa okusalako
.CR2/CR3 Canon
Canon Raw version 2/3 formats, ensengeka z’ebifaananyi ebibisi eby’obwannannyini ebikozesebwa kkamera za digito eza Canon. Zirimu ebikwata ku bifaananyi ebitali bikoleddwa butereevu okuva mu sensa ya kkamera.
- Omukugu mu kukola: Kkampuni ya Canon Inc.
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/x-kanoni-cr2, ekifaananyi/x-kanoni-cr3
- Okusinziira ku: TIFF (CR2), Enkola ya Fayiro y’emikutu gya ISO Base (CR3) .
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi eby’ekikugu nga biriko kkamera za Canon
.NEF Nikon
Nikon Electronic Format, enkola y’ebifaananyi ebibisi ey’obwannannyini ekozesebwa kkamera za Nikon eza digito. Kirimu data etalongooseddwa okuva mu sensa y’ebifaananyi ya kkamera.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Nikon
- Ekika kya MIME: ekifaananyi/x-nikon-nef
- Okusinziira ku: Omutindo gwa TIFF/EP
- Enkozesa Ennungi: Okukuba ebifaananyi eby’ekikugu nga olina kkamera za Nikon
Enkola za Fayiro za Vidiyo
Enkola za Konteyina za Vidiyo eza bulijjo
Enkola z’ebintu ebirimu vidiyo zikwata data ya vidiyo, ennyimba z’amaloboozi, ebigambo ebitonotono, ne metadata mu fayiro emu. Konteyina ez’enjawulo ziwagira codecs ez’enjawulo n’ebintu ebikozesebwa mu mbeera ez’enjawulo.
.MP4 Universal
MPEG-4 Part 14 container format, emu ku nkola za vidiyo ezisinga okuwagirwa. Kiyinza okubaamu vidiyo, amaloboozi, ebigambo ebitonotono, ne metadata endala era ekwatagana n’ebyuma ebisinga obungi.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ky’abakugu mu bifaananyi ebitambula (ISO/IEC)
- Ekika kya MIME: vidiyo/mp4
- Codecs eza bulijjo: H.264, H.265 (akatambi), AAC (amaloboozi)
- Enkozesa Ennungi: Vidiyo z’oku mutimbagano, ebyuma ebikozesebwa ku ssimu, okusaasaanyizibwa okwa bulijjo
.MKV Okukyuukakyuuka
Matroska Video container format, omutindo omuggule, enkola ya container ekyukakyuka esobola okukwata omuwendo ogutaliiko kkomo ogw’ennyimba za vidiyo, amaloboozi, ekifaananyi, oba ebigambo ebitonotono mu fayiro emu.
- Omukugu mu kukola: Ttiimu ya pulojekiti ya Matroska
- Ekika kya MIME: vidiyo/x-matroska
- Ebintu eby’enjawulo: Ennyimba z’amaloboozi eziwera, ebigambo ebitonotono, essuula
- Enkozesa Ennungi: Okutereka vidiyo okw’omutindo ogwa waggulu, ennyimba eziwera ez’amaloboozi/ebigambo ebitonotono
.AVI Ekitiibwa
Enkola ya Audio Video Interleave, eyakolebwa Microsoft. Ye nkola ya konteyina esobola okubeeramu data y’amaloboozi ne vidiyo mu konteyina ya fayiro esobozesa okuzannya amaloboozi ne vidiyo mu kiseera kye kimu.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: vidiyo/x-msvideo
- Ebikoma: Obuwagizi bwa metadata obutono, obukwakkulizo ku sayizi
- Enkozesa Ennungi: Okukwatagana n’enkola enkadde, okutereka vidiyo ennyangu
.MOV Ekibala
Enkola ya QuickTime Movie, eyakolebwa kkampuni ya Apple. Ye nkola ya konteyina esobola okubeeramu vidiyo, amaloboozi, ebikolwa, n’ebintu ebikwatagana, okusinga ebikozesebwa mu nkola ya Apple.
- Omukugu mu kukola: Apple Inc.
- Ekika kya MIME: vidiyo/obudde obw’amangu
- Ebintu eby’enjawulo: Essuula, timecode, ebirimu mu 3D
- Enkozesa Ennungi: Apple ecosystem, okulongoosa vidiyo mu ngeri ey’ekikugu
.WebM Omukutu gwa yintaneeti
Web Media format, enkola ya fayiro ya media enzigule, etali ya bwakabaka eyakolebwa ku mukutu. Ye kitundu ekitono eky’ensengeka ya konteyina ya Matroska nga erina vidiyo ya VP8/VP9 ne codecs z’amaloboozi eza Vorbis/Opus.
- Omukugu mu kukola: Google
- Ekika kya MIME: vidiyo/webm
- Codecs: VP8, VP9, ​​AV1 (akatambi), Vorbis, Opus (amaloboozi)
- Enkozesa Ennungi: Vidiyo ya Web, okuzannya vidiyo ya HTML5, okutambuza
.TS Okutongoza
Enkola ya MPEG Transport Stream, eyakolebwa okuweereza vidiyo n’amaloboozi mu ngeri ya digito. Ekozesebwa okutambuza amaloboozi, vidiyo, ne data ku mikutu egyesigika.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ky’abakugu mu bifaananyi ebitambula (ISO/IEC)
- Ekika kya MIME: vidiyo/mp2t
- Ebintu eby’enjawulo: Okutereeza ensobi, obusobozi bw’okutambuza
- Enkozesa Ennungi: Okuweereza ku ttivvi za digito, okutambuza, DVD
Enkola za Vidiyo ez’ekikugu
Enkola za vidiyo ez’ekikugu zikoleddwa okusobola okukola vidiyo ez’omutindo ogwa waggulu, okulongoosa, n’okusaasaanya. Enkola zino zitera okukulembeza omutindo okusinga obunene bwa fayiro era ziwagira ebikozesebwa eby’omulembe.
.MXF Okutongoza
Material Exchange Format, enkola ya konteyina ey’ebintu eby’ekikugu ebya vidiyo n’amaloboozi ebya digito. Ekoleddwa okuwanyisiganya ebintu ebiwulikika n’ebirabika ne data ne metadata ebikwatagana nabyo.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina kya bayinginiya ba firimu ne ttivvi (SMPTE)
- Ekika kya MIME: okukozesa/mxf
- Ebintu eby’enjawulo: Metadata omugagga, enkola z’emirimu eziwera
- Enkozesa Ennungi: Amakolero g’okuweereza ku mpewo, okukola vidiyo ez’ekikugu
.DNxHR/DNxHD nga bwe kiri Avid nnyo
Digital Nonlinear Extensible High Resolution/High Definition, codec ya vidiyo ey’omutindo ogwa waggulu eyakolebwa Avid Technology okukola emirimu gya HD egy’obulungi obw’enjawulo, egy’enyigirizibwa.
- Omukugu mu kukola: Avid Tekinologiya
- Ekintu ekirimu: MXF, MOV, nga bano
- Emitendera gy’omutindo: LB, SQ, HQ, HQX, 444. Enkola y’emirimu mu ggwanga
- Enkozesa Ennungi: Omukugu mu kulongoosa vidiyo, Avid Media Composer
.ProRes Ekibala
Apple ProRes, famire ya codecs za vidiyo ez’omutindo ogwa waggulu, ezitaliimu kufiirwa kulaba ezaakolebwa Apple okukola emirimu egy’oluvannyuma lw’okufulumya. Ewa emitendera egy’enjawulo egy’omutindo ku mbeera ez’enjawulo ez’okukozesa.
- Omukugu mu kukola: Apple Inc.
- Ekintu ekirimu: MOV, MXF, ekika kya MXF
- Enjawulo: 422 Omubaka, 422 LT, 422, 422 HQ, 4444, 4444 XQ
- Enkozesa Ennungi: Okulongoosa vidiyo mu ngeri ey’ekikugu, Apple Final Cut Pro
.BRAW Obulogo obuddugavu
Blackmagic RAW, enkola ya vidiyo embisi enyigiriziddwa eyakolebwa aba Blackmagic Design. Egatta obusobozi bw’okukola emirimu egy’enjawulo (raw processing) n’enkola y’enkola za vidiyo ez’ennono ezinyigirizibwa.
- Omukugu mu kukola: Okukola dizayini ya Blackmagic
- Okunyigiriza: Omutindo gwa bulijjo oba Bitrate eya bulijjo
- Enteekateeka z’omutindo: 3:1, 5:1, 8:1, 12:1, Q0, Q1, Q3, Q5
- Enkozesa Ennungi: Okukola firimu ez’ekikugu, kkamera za Blackmagic
Enkola za Fayiro z’Amaloboozi
Enkola z’amaloboozi ezinyigirizibwa
Enkola z’amaloboozi ezinyigirizibwa zikozesa enkola ez’enjawulo okukendeeza ku sayizi ya fayiro ate nga zikuuma omutindo gw’amaloboozi ogukkirizibwa. Enkola zino zitera okukozesebwa mu kusaasaanya ennyimba, okutambuza, n’ebyuma ebikwatibwako.
.MP3 Kya bulijjo
MPEG-1 Audio Layer III, enkola y’okunyigiriza amaloboozi efiirwa ekoleddwa okukendeeza ku sayizi ya fayiro ate ng’ekuuma omutindo gw’amaloboozi ogusaanira. Yafuuka omutindo gw’okusaasaanya n’okuzannya ennyimba.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ky’abakugu mu bifaananyi ebitambula
- Ekika kya MIME: amaloboozi/mpeg
- Emiwendo gya bit: 8-320 kbps, VBR, CBR
- Enkozesa Ennungi: Okusaasaanya ennyimba, ebyuma ebikwatibwako, okuwuliriza okwa bulijjo
.AAC Munnakuzino
Advanced Audio Coding, enkola y’okunyigiriza amaloboozi efiirwa nga ekoleddwa okubeera edda mu bigere bya MP3. Okutwalira awamu etuuka ku mutindo gw’amaloboozi omulungi okusinga MP3 ku bit rate y’emu.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ky’abakugu mu bifaananyi ebitambula
- Ekika kya MIME: amaloboozi/aac
- Ebintu eby’enjawulo: Obuwagizi bwa multichannel, compression efficiency ennungi
- Enkozesa Ennungi: Okuweereza amaloboozi mu ngeri ya digito, okutambuza, Apple ecosystem
.OGG Okuggula
Ogg Vorbis, enkola n’ekintu ekikwata amaloboozi eky’obwereere era ekiggule. Ewa okunyigiriza kw’amaloboozi okulungi ate ng’esigala nga terina patent era nga nzigule.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Xiph.Org
- Ekika kya MIME: amaloboozi/ogg
- Codecs: Vorbis (eya bulijjo), Opus, FLAC
- Enkozesa Ennungi: Pulojekiti eziggule, emizannyo, amaloboozi ku mukutu
.WMA Microsoft
Windows Media Audio, enkola ya fayiro y’amaloboozi enyigirizibwa eyakolebwa Microsoft. Ejja mu ngeri eziwerako ku nkozesa ez’enjawulo, omuli n’okunyigiriza okutaliimu kufiirwa.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: amaloboozi/x-ms-wma
- Enjawulo: WMA Standard, Pro, Etaliimu kufiirwa, Eddoboozi
- Enkozesa Ennungi: Enkola ya Windows ecosystem, okukwatagana n’ebintu bya Microsoft
Enkola z’amaloboozi ezitaliimu kufiirwa
Enkola z’amaloboozi ezitaliimu kufiirwa zinyiga data y’amaloboozi awatali kufiirwa mutindo gwonna. Enkola zino nnungi nnyo eri abaagazi b’amaloboozi, okutereka ennyimba, n’okufulumya amaloboozi mu ngeri ey’ekikugu.
.FLAC Obutafiirwa
Free Lossless Audio Codec, enkola ey’okunyigiriza amaloboozi agataliiko kufiirwa mu nsibuko enzigule. Ekendeeza ku sayizi ya fayiro ebitundu 40-50% ate nga ekuuma omutindo gw’amaloboozi aga bit-perfect bw’ogeraageranya n’amaloboozi agatali ganyigirizibwa.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Xiph.Org
- Ekika kya MIME: amaloboozi/flac
- Okunyigiriza: Lossless, 30-50% ntono okusinga WAV
- Enkozesa Ennungi: Okuwuliriza audiophile, okutereka ennyimba, amaloboozi ag’omutindo ogwa waggulu
.ALAC Ekibala
Apple Lossless Audio Codec, enkola y’okunyigiriza amaloboozi nga tewali kufiirwa eyakolebwa Apple. Ewa amaloboozi ag’omutindo gwa CD mu kifo nga kimu kya kubiri eky’amaloboozi agatali ganyigirizibwa.
- Omukugu mu kukola: Apple Inc.
- Ekintu ekirimu: M4A
- Okunyigiriza: Lossless, okufaananako ne FLAC
- Enkozesa Ennungi: Enkola ya Apple ecosystem, iTunes, ebyuma bya iOS
.WAV Nga tezinyigirizibwa
Waveform Audio File Format, enkola ya fayiro y’amaloboozi eya bulijjo eyakolebwa Microsoft ne IBM. Kitera okubaamu amaloboozi ga PCM agatali ganyigirizibwa, ekivaamu sayizi za fayiro ennene naye nga zituukiridde.
- Omukugu mu kukola: Microsoft ne IBM
- Ekika kya MIME: amaloboozi/amayengo
- Obunene: 10 MB buli ddakiika (omutindo gwa CD)
- Enkozesa Ennungi: Okukwata amaloboozi, okufulumya, okukozesa okw’ekikugu
.AIFF Ekibala
Audio Interchange File Format, enkola ya fayiro y’amaloboozi etanywezeddwa eyakolebwa Apple. Okufaananako ne WAV, egaba omutindo gw’amaloboozi ogutuukiridde naye nga erina sayizi za fayiro ennene.
- Omukugu mu kukola: Apple Inc.
- Ekika kya MIME: amaloboozi/aiff
- Obunene: Okufaananako ne WAV (10 MB/eddakiika)
- Enkozesa Ennungi: Amaloboozi ag’ekikugu mu mbeera za Mac
Enkola z’amaloboozi ez’ekikugu
Enkola z’amaloboozi ez’ekikugu zikoleddwa okukola amaloboozi ag’omulembe, okukuguka, n’okutereka. Enkola zino ziwa omutindo ogw’awaggulu, obuyambi bw’emikutu mingi, n’ebintu eby’enjawulo.
.DSD Omukwasi w’amaloboozi
Direct Stream Digital, enkola y’amaloboozi ey’obulungi ennyo ekozesebwa ku CD za Super Audio (SACD). Ekozesa enkola ey’enjawulo ku maloboozi ga digito okusinga PCM, nga ekozesa omuwendo gw’okutwala sampuli ogw’amaanyi ennyo ogw’emiwendo gya bit emu.
- Omukugu mu kukola: Sony ne Philips
- Omuwendo gw’ekyokulabirako: 2.8224 MHz, 5.6448 MHz (DSD128) nga zino zigenda mu maaso.
- Obuziba bwa bit: 1-bit (okukyusakyusa density ya pulse) .
- Enkozesa Ennungi: Ebikwata ku by’amaloboozi, SACD mastering
.BWF Okutongoza
Broadcast Wave Format, okugaziya ku nkola ya WAV omuli metadata endala okukozesebwa abakugu mu kuweereza ku mpewo n’okufulumya amaloboozi.
- Omukugu mu kukola: Ekibiina ekigatta abaweereza ku mpewo mu Bulaaya (EBU) .
- Okusinziira ku: Enkola ya WAV
- Ebintu eby’enjawulo: Timecode, ennyonyola, amawulire agakwata ku mutandisi
- Enkozesa Ennungi: Okuweereza ku mpewo, okufulumya amaloboozi mu ngeri ey’ekikugu
.PCM Bisi
Pulse Code Modulation, enkola ekozesebwa okukiikirira mu ngeri ya digito obubonero bwa analog obuweereddwa sampuli. Fayiro za PCM zirimu data y’amaloboozi embisi nga temuli mitwe oba metadata.
- Okuwandiika: Enkola ya data y’amaloboozi embisi
- Ekika kya MIME: amaloboozi/L16 (ku PCM ya bit 16)
- Ebikoma: Tewali metadata, yeetaaga sample rate/bit depth info
- Enkozesa Ennungi: Ebyuma by’amaloboozi eby’ekikugu, enkola ez’enjawulo
Enkola z’okutereka n’okunyigiriza
Enkola z’Etterekero eza bulijjo
Enkola z’okutereka zigatta fayiro n’ebitabo ebingi mu fayiro emu ey’ekintu, emirundi mingi nga zirina okunyigirizibwa okukendeeza ku sayizi ya fayiro. Enkola zino zikozesebwa okusaasaanya fayiro, okutereka, n’okutereka.
.ZIP Universal
Enkola ya ZIP archive, enkola y’okunyigiriza n’okutereka esinga okuwagirwa. Kiyinza okubaamu fayiro eziwera ne folda nga zirina ensirifu ey’okwesalirawo.
- Omukugu mu kukola: PKWARE, Inc., kkampuni ya PKWARE, Inc.
- Ekika kya MIME: okukozesa/zipu
- Ebintu eby’enjawulo: Okukuuma ebigambo by’okuyingira, enkola ey’okunyigiriza ennywevu
- Enkozesa Ennungi: Okutereka eby’ekigendererwa eky’awamu, okukwatagana wakati w’emikutu
.RAR Eky’obwannannyini
Enkola ya Roshal Archive, enkola ya archive ey’obwannannyini erimu okunyigiriza okw’amaanyi, okuddamu ensobi, n’obusobozi bw’okubunyisa fayiro. Mu ngeri entuufu etuuka ku migerageranyo gy’okunyigiriza emirungi okusinga ZIP.
- Omukugu mu kukola: Eugene Roshal, omuwandiisi w’ebitabo
- Ekika kya MIME: okusaba/vnd.rar
- Ebintu eby’enjawulo: Ensirifu ey’amaanyi, ebiwandiiko by’okuzzaawo, okubunyisa eddoboozi
- Enkozesa Ennungi: Ebyetaago by’okunyigiriza eby’oku ntikko, ebifo eby’okuterekamu ebitundu ebingi
.7Z Okweyongerako
Enkola ya 7-Zip, enkola ya archive ey’ensibuko enzigule ng’erina omugerageranyo gw’okunyigiriza ogw’amaanyi. Ewagira enkola z’okunyigiriza eziwera n’okusiba okw’amaanyi okwa AES-256.
- Omukugu mu kukola: Igor Pavlov, omuwandiisi w’ebitabo
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-7z-okunyigirizibwa
- Okunyigiriza: LZMA, LZMA2, PPMd, BZip2
- Enkozesa Ennungi: Maximum compression, ebifo ebinene eby’okutereka
.TAR Unix
Enkola ya Tape Archive, mu kusooka yakolebwa okutereka tape. TAR yennyini tewa kunyigiriza naye etera okugattibwa n’ebikozesebwa mu kunyigiriza nga gzip oba bzip2.
- Ensibuko: Enkola za Unix/Linux
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-tar
- Ebigaziyizibwa ebya bulijjo: .tar.gz, .tar.bz2, .tar.xz
- Enkozesa Ennungi: Enkola za Unix/Linux, okukuuma olukusa lwa fayiro
Enkola z’Ebifaananyi bya Disiki
Enkola z’ebifaananyi bya disiki zitereka kkopi enzijuvu eza disiki oba ebitundu bya disiki, omuli data zonna n’amawulire agakwata ku nsengeka. Enkola zino zikozesebwa mu kukola backups, okusaasaanya software, n’okuzzaawo enkola.
.ISO Omutindo
ISO Image format, ensengeka y’ekifaananyi kya disiki erimu kkopi enzijuvu eya disiki ya CD, DVD, oba Blu-ray. ISO yeesigamiziddwa ku mutindo gw’enkola ya fayiro ISO 9660 ku disiki ez’amaaso.
- Omutindo: ISO 9660
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-iso9660-ekifaananyi
- Ebintu eby’enjawulo: Cross-platform, obuyambi bwa disiki obusobola okutandika
- Enkozesa Ennungi: Okusaasaanya pulogulaamu, okuteeka enkola y’emirimu
.DMG Ekibala
Enkola ya Disk Image, enkola ya Apple eya disiki eya macOS. Kiyinza okusibirwa, okunyigirizibwa, n’okuteekebwa nga disiki ey’omubiri (virtual disk) ku nkola za macOS.
- Omukugu mu kukola: Apple Inc.
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-apple-diskimage
- Ebintu eby’enjawulo: Okunyigiriza, okusiba, okukebera
- Enkozesa Ennungi: Okusaasaanya pulogulaamu za macOS, Mac backups
.VHD/.VHDX Microsoft
Enkola ya Virtual Hard Disk, enkola ya Microsoft eya virtual disk ku Windows. Ekozesebwa tekinologiya wa Microsoft virtualization nga Hyper-V era esobola okutereka enkola z’emirimu enzijuvu.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-ekibokisi ekirabika-vhd
- Ebintu eby’enjawulo: Disiki ezikyukakyuka, disiki eziwukana, sayizi ezitakyukakyuka
- Enkozesa Ennungi: Windows virtualization, okutereka enkola
.IMG Generic
Disk Image format, ekigambo ekimanyiddwa ennyo ku fayiro z’ebifaananyi bya disiki ebibisi. Fayiro za IMG zitera okubaamu kkopi ya sector-by-sector eya disiki oba ekitundu kya disiki.
- Okuwandiika: Ekifaananyi kya disiki ekya generic
- Ekika kya MIME: okukozesa/octet-omugga
- Enkula: Kopi embisi mu kitundu ku kitongole
- Enkozesa Ennungi: Ebifaananyi bya disiki ya floppy, okutereka disiki ennyangu
Enkola za Fayiro za Database
Enkola za Database ku Desktop
Enkola za database ya Desktop zikoleddwa okutereka mu kitundu n’okuddukanya data entegeke. Enkola zino zitera okukozesebwa mu nkola entonotono n’eza wakati ne pulojekiti ez’obuntu.
.MDB Microsoft
Enkola ya Microsoft Access Database, enkola ya fayiro enzaaliranwa eya database za Microsoft Access nga Access 2007 tennabaawo.Nkola ya bwannannyini ku database ez’enkolagana ya desktop.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: enkola/x-msaccess
- Ekkomo ku sayizi: 2 GB
- Enkozesa Ennungi: Database za bizinensi entonotono, enkola za desktop
.ACCDB Microsoft
Enkola ya Microsoft Access Database eyatongozebwa mu Access 2007. Ewa obukuumi obulongooseddwa, ebika bya data, n’ebintu ebikozesebwa bw’ogeraageranya n’enkola ya MDB enkadde.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: enkola/msaccess
- Ekkomo ku sayizi: 2 GB
- Enkozesa Ennungi: Enkola za Access ez’omulembe, database entonotono
.SQLite nga bwe kiri Embedded
SQLite Database format, yingini ya database eyeetongodde, etalina seva, etaliiko nsengeka ya zero. Database za SQLite ziterekebwa nga fayiro emu ezirimu ensengeka ya database enzijuvu ne data.
- Omukugu mu kukola: D. Richard Hipp, omuwandiisi w’ebitabo
- Ekika kya MIME: okukozesa/vnd.sqlite3
- Ekkomo ku sayizi: 140 TB (eby’enjigiriza) .
- Enkozesa Ennungi: Enkola eziteekeddwamu, apps ku ssimu, okutereka mu kitundu
.FDB Ekinyonyi ekiyitibwa Firebird
Enkola ya Firebird Database, enkola ya fayiro ya database ya Firebird SQL. Ye database y’enkolagana ey’ensibuko enzigule esobola okutambulira ku fayiro emu era ewagira ebikozesebwa bya SQL ebisinga obungi.
- Omukugu mu kukola: Pulojekiti ya Firebird
- Ekika kya MIME: okukozesa/x-ekinyonyi eky’omuliro
- Ebintu eby’enjawulo: Enkolagana, enkola eziterekeddwa, ebiziyiza
- Enkozesa Ennungi: Okukozesa bizinensi entonotono n’eza wakati
Fayiro za Database ya Server
Fayiro za database ya seva zikozesebwa enkola z’okuddukanya database y’ebitongole okutereka data, index, n’amawulire agakwata ku nsengeka. Enkola zino zikoleddwa okusobola okuyingira kw’abakozesa abangi n’okukola obulungi.
.MDF/.LDF SQL Server ya SQL Server
Microsoft SQL Server Database ne fayiro za Log. MDF erimu data enkulu ate LDF erimu ebiwandiiko by’okutunda okusobola okuzzaawo database.
- Omukugu mu kukola: Ekitongole kya Microsoft Corporation
- Ekika kya MIME: okukozesa/octet-omugga
- Ekkomo ku sayizi: 524,272 TB (eby’enjigiriza) .
- Enkozesa Ennungi: Enkola z’ebitongole, Microsoft ecosystem
.DBF dBase
Enkola ya Fayiro ya Database, yasibuka mu nkola y’okuddukanya database ya dBase. Wadde nga nkadde, ekyakozesebwa mu nkola ez’enjawulo era nga kiwagirwa ebikozesebwa bingi eby’okutereka amawulire.
- Ensibuko: dBase (Ekitongole kya Ashton-Tate) .
- Ekika kya MIME: enkola/dbase
- Ebikoma: Sayizi ya 2GB, ennimiro 255 buli likodi
- Enkozesa Ennungi: Enkola ez’edda, okutereka data ennyangu
.IBD MySQL
InnoDB Database file, fayiro z’okutereka ezikozesebwa yingini y’okutereka InnoDB mu MySQL. Buli fayiro ya IBD erimu data, index, n’amawulire amalala ag’emmeeza za MySQL.
- Ekozesebwa: MySQL/MariaDB nga erina yingini ya InnoDB
- Ebintu eby’enjawulo: Okugoberera ACID, okusiba ku ddaala ly’ennyiriri
- Fayiro buli: Emmeeza oba ekifo ky’emmeeza
- Enkozesa Ennungi: Enkola za Web, okuteeka mu nkola MySQL mu bitongole
Enkola z’Okuwanyisiganya Data
Enkola z’okuwanyisiganya data zikozesebwa okutambuza data entegeke wakati w’enkola n’enkola ez’enjawulo. Enkola zino zitera okuba ezesigamiziddwa ku biwandiiko era nga zisomebwa abantu, ekizifuula ennungi ennyo mu kugatta ne API.
.CSV Universal
Enkola ya Comma-Separated Values, enkola y’ebiwandiiko ennyangu ey’okukiikirira data ya tabula. Buli layini ekiikirira olunyiriri, era emiwendo gyawulwamu koma oba ebisala ebirala.
- Okuwandiika: Okusinziira ku biwandiiko
- Ekika kya MIME: ekiwandiiko/csv
- Ebikoma: Tewali bika bya data, tewali nkolagana
- Enkozesa Ennungi: Okuwanyisiganya data okwangu, okuyingiza/okufulumya spreadsheet
.XML Ebisengekeddwa
Extensible Markup Language format, olulimi lw’okussaako obubonero olutegeeza amateeka g’okuwandiika ebiwandiiko mu nkola esobola okusoma abantu n’okusomebwa ekyuma.
- Omutindo: W3C XML
- Ekika kya MIME: okukozesa/xml
- Ebintu eby’enjawulo: Okukakasa skema, ebifo by’amannya, enkyukakyuka
- Enkozesa Ennungi: Okuwanyisiganya data okuzibu, fayiro z’okusengeka
.JSON Munnakuzino
Enkola ya JavaScript Object Notation, enkola ennyangu ey’okuwanyisiganya data eyesigamiziddwa ku nsengeka y’ebintu bya JavaScript. Kyangu abantu okusoma n’okuwandiika n’ebyuma okusengejja n’okukola.
- Ekika kya MIME: okukozesa/json
- Enkula: Ebintu, ensengekera, ebisumuluzo-omuwendo ebibiri
- Ebintu eby’enjawulo: Olulimi lwetongodde, lwangu okusengekebwa
- Enkozesa Ennungi: Web APIs, okusengeka, okuwanyisiganya data
.YAML Omukwano gw’abantu
YAML Ain’t Markup Language, omutindo gw’okusengeka data ogukwatagana n’abantu. Kitera okukozesebwa ku fayiro z’okusengeka ne mu nkola nga data eterekebwa oba eweerezeddwa.
- Ekika kya MIME: okukozesa/yaml
- Ebintu eby’enjawulo: Ebiteeso, ebijuliziddwa, ensengeka enzibu
- Okuyingira mu kifo: Ekikulu (akozesa ebifo ku nsengeka) .
- Enkozesa Ennungi: Fayiro z’okusengeka, ensengeka ya data
Ekitabo ky’okugeraageranya enkola
Okugeraageranya Enkola y’Ebiwandiiko
Okugeraageranya ebikozesebwa ebikulu n’obusobozi bw’ensengeka z’ebiwandiiko eza bulijjo okukuyamba okulonda enkola entuufu ku byetaago byo.
| Ekintu eky’enjawulo | DOCX | ODT | RTF | HTML | |
|---|---|---|---|---|---|
| Akuuma Ensengeka Entuufu | |||||
| Kyangu okulongoosa | |||||
| Ffoomu & Ebintu Ebikwatagana | |||||
| Emikono gya Digital | |||||
| Okukwatagana wakati wa Cross-Platform | |||||
| Omutindo oguggule | |||||
| Okulaba Omukutu |
Okugeraageranya Enkola y’Ekifaananyi
Okugerageranya ebikozesebwa ebikulu n’obusobozi bw’ensengeka z’ebifaananyi eza bulijjo okukuyamba okulonda ensengeka entuufu ku nkozesa yo entongole.
| Ekintu eky’enjawulo | JPEG | PNG | GIF | WebP | SVG | TIFF |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Obuwagizi mu bwerufu | ||||||
| Obuwagizi bw’ebifaananyi ebirina obulamu | ||||||
| Okunyigirizibwa okutaliimu kufiirwa | ||||||
| Kirungi ku Ebifaananyi | ||||||
| Kirungi ku Graphics | ||||||
| Sayizi ya Fayiro Entono | ||||||
| Obuwagizi bwa Web Browser | ||||||
| Scalable Nga Tewali Kufiirwa |
Okugeraageranya Enkola ya Vidiyo
Okugeraageranya ebintu ebikulu n’obusobozi bw’enkola za vidiyo eza bulijjo okukuyamba okulonda enkola entuufu ey’ebirimu vidiyo yo.
| Ekintu eky’enjawulo | MP4 | MKV | AVI | MOV | WebM |
|---|---|---|---|---|---|
| Okukwatagana kw’Omukutu | |||||
| Ennyimba z’amaloboozi eziwera | |||||
| Obuwagizi mu Subtitle | |||||
| Obuwagizi bw’Essuula | |||||
| Obuwagizi bw’Ekyuma Obugazi | |||||
| Ggulawo Format | |||||
| Streaming-Eky’omukwano |
Engeri y’okulondamu Enkola ya Fayiro Entuufu
Okulonda ensengeka ya fayiro entuufu kikulu nnyo okukakasa okukwatagana, omutindo, n’obulungi. Goberera ekitabo kino ekikwata ku mutendera ku mutendera okusobola okulonda okutuufu okusinziira ku byetaago byo ebitongole.
Laba Ensonga Yo Esookerwako ey’Okukozesa
Tandika ng’osalawo ekigendererwa ekikulu ekya fayiro yo. Okola ebirimu ku mukutu, okukuba ebitabo, okulongoosa okw’ekikugu, okutereka, oba okugabana? Enkozesa ez’enjawulo zirina ebyetaago by’ensengeka eby’enjawulo. Ku birimu ku mukutu, kulembeza ensengeka ezirina obuwagizi bwa browser obugazi n’obunene bwa fayiro obutono. Ku ky’okukuba, londa ensengeka ezikuuma obulungi obw’amaanyi n’obutuufu bwa langi. Okulongoosa mu ngeri ey’ekikugu, londa ensengeka ezikuuma omutindo n’okuwagira ebikozesebwa by’olina.
Lowooza ku Byetaago by’Omutindo
Weekenneenye engeri omutindo gye guli omukulu eri enkozesa yo entongole. Bw’oba ​​weetaaga omutindo ogusingako nga tewali kufiirwa data, londa ensengeka ezitaliimu kufiirwa nga PNG ku bifaananyi, FLAC ku maloboozi, oba ProRes ku vidiyo. Singa sayizi ya fayiro esinga obukulu era ng’okufiirwa kw’omutindo okumu kukkirizibwa, ensengeka ezinyigirizibwa nga JPEG, MP3, oba MP4 ziyinza okuba nga zituukira ddala. Jjukira nti ebyetaago by’omutindo byawukana okusinziira ku kika ky’ebirimu —ebifaananyi biganyulwa mu nkola ez’enjawulo okusinga line art oba ebiwandiiko.
Okukebera Ebyetaago by’Okukwatagana
Salawo enkola, enkola, oba ebyuma ebigenda okwetaaga okuyingira mu fayiro zo. Bwe kiba nti okukwatagana okugazi kikulu nnyo, londa ensengeka ez’ensi yonna ezirina obuwagizi obugazi mu mikutu n’enkola. Ku nkola z’emirimu ez’enjawulo ennyo, oyinza okwetaaga okukozesa ensengeka ezituukagana n’omutindo gw’amakolero ne bwe ziba nga zirina obuwagizi obutono obw’awamu. Bulijjo gezesa enkola gy’olonze ku nkola z’ogenderera nga tonnaba kwewaayo ku nkola ya kukyusa oba kutondawo ku mutendera munene.
Weekenneenye Ebyetaago by’Ebifaananyi
Laba ebintu ebitongole by’olina mu nkola ya fayiro yo. Oyagala obuwagizi bwa layers, obwerufu, oba animation? Oyagala ennyimba z’amaloboozi oba ebigambo ebitonotono? Onoonya okukyusakyusa mu kulongoosa oba ebikozesebwa mu by’okwerinda nga encryption oba digital signatures? Kola olukalala lw’ebintu by’olina okuba nabyo okusobola okukendeeza ku nkola yo ey’ensengeka. Enkola ez’enjawulo mu kiti kye kimu zitera okuwagira ensengeka z’ebintu ez’enjawulo.
Lowooza ku Kuziyiza Sayizi ya Fayiro
Kebera obukwakkulizo bwonna ku sayizi ya fayiro ku nsonga yo ey’okukozesa. Bw’oba ​​ogabana fayiro ku yintaneeti, ng’oteeka ku mikutu egy’enjawulo, oba ng’otereka data nnyingi, obunene bwa fayiro bufuuka ensonga enkulu. Enkola ez’enjawulo ziwa obukodyo obw’enjawulo obw’okunyigiriza, okuva ku kunyigiriza okutaliimu kufiirwa okukuuma data yonna okutuuka ku kunyigiriza okufiirwa okukendeeza ku sayizi ya fayiro nga osuula amawulire agamu. Okuzuula enzikiriziganya entuufu wakati w’omutindo n’obunene kitera okuba ekisumuluzo ky’okulonda enkola esinga obulungi.
Lowooza Ku Byetaago By’Omu maaso
Lowooza oba ensengeka gy’olonze yeetaaga okusikiriza okulongoosa, okukyusa, oba okutereka mu biseera eby’omu maaso. Ku fayiro z’ensibuko ezigenda okwongera okulongoosebwa, londa ensengeka ezikuuma omutindo n’okukyukakyuka. Ku lw’ebigendererwa by’okutereka, londa ensengeka ezirina obuwangaazi obuwanvu n’obuwagizi obugazi. Oluusi okulabirira enkyusa eziwera —fayiro enkulu mu nkola ey’omutindo ogwa waggulu n’ebivaamu mu nkola ezisinga okutuukirirwa —ye nkola esinga obulungi ey’okutebenkeza ebyetaago ebiriwo kati n’eby’omu maaso.
Ebibuuzo Ebitera Okubuuzibwa Ku Nsengeka za Fayiro
Njawulo ki eriwo wakati w’okunyigiriza okufiirwa n’okufiirwa?
Okunyigiriza okutaliimu kufiirwa kukendeeza ku sayizi ya fayiro ate nga kukuuma data yonna eyasooka. Bwe kikendeezebwa, fayiro efaanagana n’eyasooka nga tebannaba kunyigirizibwa. Eby’okulabirako mulimu PNG ku bifaananyi, FLAC ku maloboozi, ne ZIP ku fayiro ez’awamu. Okunyigiriza okufiirwa kuggyawo data ezimu enkalakkalira okutuuka ku sayizi za fayiro entono. Diguli y’okufiirwa omutindo esinziira ku ddaala ly’okunyigirizibwa. Eby’okulabirako mulimu JPEG ku bifaananyi, MP3 ku maloboozi, ne MP4 ne H.264 ku vidiyo. Enkola ezifiirwa zitera okuba entono nnyo naye nga zisaddaaka omutindo ogumu, ate ensengeka ezitafiirwa zikuuma omutindo naye nga zivaamu fayiro ennene.
Lwaki fayiro yange tegguka mu nkola emu?
Fayiro ziyinza obutagguka mu nkola ezimu olw’ensonga eziwerako: enkola eyinza obutawagira nkola ya fayiro eyo; fayiro eyinza okuba nga eyonoonese oba nga tetuukiridde; fayiro eyinza okuba ng’ekozesa enkyusa empya ey’ensengeka okusinga enkola gy’ewagira; oba ekyongereza fayiro kiyinza obutakwatagana na nkola yennyini eya fayiro. Okugonjoola ensonga eno, gezaako okukozesa ekintu ekikyusa fayiro okukyusa okudda mu nkola ekwatagana, okulongoosa enkola yo okudda ku nkyusa eyasembyeyo, oba kozesa enkola endala ewagira ensengeka. Ku nsengeka ez’obwannannyini, oyinza okwetaaga pulogulaamu ezenjawulo okuva eri omukozi w’ensengeka.
Enkola ya fayiro ki gye nsaanidde okukozesa okutereka eby’ekiseera ekiwanvu?
Ku kutereka okumala ebbanga eddene, londa ensengeka eziwagirwa ennyo, ezituukagana n’omutindo, era ezitatera kuggwaawo. Ku biwandiiko, lowooza ku PDF/A, enkyusa ey’enjawulo eya PDF eyakolebwa naddala okutereka. Ku bifaananyi, TIFF oba DNG (ku negativu za digito) bye bisinga okulondebwa. Ku maloboozi, WAV oba FLAC ezitanyigirizibwa ziwa omutindo ogutaliimu kufiirwa. Ku vidiyo, lowooza ku bikozesebwa bya MKV ebirina codecs eziwagirwa mu bugazi oba ensengeka ezikwata ku tterekero nga FFV1. Bulijjo kukulembeza enkola eziggule, eziwandiikiddwa okusinga ez’obwannannyini, era lowooza ku kukola kkopi eziwera mu nkola ez’enjawulo ku data enkulu. Bulijjo kyusakyusa ebifo byo eby’okuterekamu ebiwandiiko mu nkola empya ng’omutindo bwe gugenda gweyongera.
Nkyusa ntya wakati w’ensengeka za fayiro ez’enjawulo?
Osobola okukyusa wakati w’ensengeka za fayiro ng’okozesa pulogulaamu ez’enjawulo ez’okukyusa, empeereza z’okukyusa ku yintaneeti, oba ebikozesebwa ebizimbibwa mu nkola ez’enjawulo. Ku nsengeka z’ebiwandiiko, Microsoft Office, LibreOffice, ne Google Docs zonna ziwa eby’okulonda okufulumya ebweru mu nsengeka ez’enjawulo. Ku bifaananyi, ebikozesebwa nga Adobe Photoshop, GIMP, ne IrfanView biwa obusobozi bw’okukyusa. Ku maloboozi ne vidiyo, enkola nga HandBrake, FFmpeg, ne Audacity nkola za maanyi. Empeereza nnyingi ez’obwereere ku yintaneeti nazo ziriwo ku nkyukakyuka ennyangu, wadde nga weegendereze okuteeka amawulire amakulu ku mukutu. Bw’oba ​​okyusa, kimanye nti okukyusa okumu kuyinza okuvaamu okufiirwa omutindo oba okufiirwa ebintu naddala ng’okyusa okuva ku nkola esinga obusobozi okudda ku nnyangu.
Kiki ekivaako okuvunda mu fayiro era nnyinza ntya okukiziyiza?
Okwonooneka kwa fayiro kuyinza okubaawo olw’ensonga ez’enjawulo omuli okuggalawo mu ngeri etasaana, okulemererwa kwa Hardware, obuzibu bwa software, okukwatibwa akawuka, okutambuza okutaataaganyizibwa, oba okuvunda kw’emikutu gy’okutereka. Okuziyiza okwonooneka kwa fayiro, kwata enkola zino: bulijjo kozesa eky’okulonda “okuggyawo mu ngeri ey’obukuumi” ku ddiivu ez’ebweru; okukuuma enkola yo ey’emirimu n’enkola yo nga biteredde; kozesa pulogulaamu ezilwanyisa akawuka; weewale okutaataaganya emirimu gya fayiro nga okutereka oba okukoppa; okussa mu nkola enkola ya bulijjo ey’okutereka nga erina kkopi eziwera; kozesa ebikozesebwa mu kukakasa fayiro ebikebera obulungi bwa data; era olowooze ku kukozesa enkola za fayiro ezirimu okutereeza ensobi ezimbiddwamu. Bw’oba ​​olina fayiro enkulu, bulijjo kakasa obulungi bwazo era ozisenguke ku mikutu emipya egy’okutereka buli luvannyuma lwa myaka mitono.
Ensengeka za konteyina kye ki era zaawukana zitya ku codecs?
Enkola za konteyina (nga MP4, MKV, AVI) ze zizinga ezikwata emikutu gya data mingi nga vidiyo, amaloboozi, ebigambo ebitonotono, ne metadata mu fayiro emu. Zitegeeza engeri ebintu bino gye bitegekeddwamu naye si ngeri ebirimu ebituufu gye biwandiikiddwamu enkodi. Codecs (nga H.264, VP9, ​​AAC, MP3) ze tekinologiya ezikola enkodi n’okuggya enkoodi z’amaloboozi oba vidiyo data streams entuufu, okusalawo enkola y’okunyigiriza n’omutindo. Enkola ya konteyina emu esobola okuwagira codecs eziwera ez’enjawulo, era codec y’emu esobola okukozesebwa mu nkola za container ez’enjawulo. Okutegeera enjawulo eno kiyamba nga ogonjoola ensonga z’okukwatagana, kubanga byombi konteyina ne codec birina okuwagirwa ekyuma kyo eky’okuzannya oba pulogulaamu yo.
Yeekenneenya Ebikozesebwa Ebisingawo mu Nsengeka ya Fayiro
Yongera okutegeera kwo ku nsengeka za fayiro n’ebiragiro byaffe ebijjuvu, ebikozesebwa mu kukyusa, n’okutegeera kw’abakugu. Oba oli mukugu, muyizi, oba mukozi, okulonda ensengeka ya fayiro entuufu kyetaagisa nnyo ku bintu byo ebya digito.