Amadedewo ƒe Teƒewo Gɔmesese le Digitál Nɔnɔmetatawo Me
Dzro mɔfiame bliboa si ku ɖe amadede ƒe kpɔɖeŋuwo, amadede ƒe teƒewo, kple wo zazã le fotoɖeɖe, aɖaŋuwɔwɔ, kple dijitaal nɔnɔmetatawo ɖeɖe me ŋu. Bi ɖe amadedewo dzikpɔkpɔ me hena emetsonu deblibowo le mɔ̃wo katã dzi.
Mɔfiame Blibo si Ku Ðe Amadedewo ƒe Teƒewo Ŋu
Amadede ƒe teƒewo nye akɔntabubu ƒe kpɔɖeŋu siwo na míete ŋu tsi tre ɖi na amadedewo heɖɔ wo pɛpɛpɛ le ɖoɖo nu. Amadede ƒe teƒewo gɔmesese le vevie na fotoɖelawo, aɖaŋuwɔlawo, videowo ɖɔlilawo, kple amesiame si le dɔ wɔm kple dijitaal nɔnɔmetatawo. Mɔfiame sia si me nyawo de to la ƒo nu tso nusianu ŋu tso nukpɔsusu veviwo dzi va ɖo amadedewo dzi kpɔkpɔ ƒe mɔnu deŋgɔwo dzi.
Nusita Amadedewo ƒe Teƒewo Le Vevie
Amadede ƒe teƒewo ɖea alesi wogbugbɔa amadedewo wɔa le mɔ̃ kple nyadzɔdzɔgblɔmɔ̃ vovovowo dzi. Woawoe afia amadede vovovo (gamut) siwo woate ŋu aɖe afia alo ata, si kpɔa ŋusẽ ɖe wò nɔnɔmetatawo ƒe nyateƒetoto kple woƒe keklẽ dzi. Ne womewɔ ɖoɖo ɖe amadede ƒe teƒe ŋu nyuie o la, wò nukpɔkpɔ siwo nèwɔ nyuie ate ŋu adze le mɔ bubu nu wu alesi nèdi ne wokpɔ wo le screen vovovowo alo nu siwo wota dzi.
Digitál xexeame ɖoa ŋu ɖe amadedewo ƒe kadodo si sɔ pɛpɛpɛ ŋu. Ne èɖe foto, trɔ asi le nɔnɔmetata aɖe ŋu, alo wɔ nyatakakadzraɖoƒe aɖe la, ke èle dɔ wɔm le amadede ƒe teƒe tɔxɛ aɖewo siwo ɖea amadede siwo li na wò kple alesi woɖe wo fia le akɔntabubu me la me. Amadede ƒe teƒe siawo wɔa dɔ abe xexeame katã ƒe gbegbɔgblɔ ene si kpɔa egbɔ be wò dzodzroa nye dzĩ ma ke le ame bubu ƒe screen dzi alo le agbalẽtata me.
- Ekpɔa egbɔ be amadedewo gbugbɔgawɔ ɖekae le mɔ̃wo katã me
- Enaa amadede siwo li na wò medium la dzina ɖe edzi
- Exea mɔ na amadede ƒe tɔtrɔ le nɔnɔme ƒe tɔtrɔ me
- Ele vevie na dɔnyala ƒe nyonyome ƒe dɔwɔwɔ
- Vevietɔ na adzɔnu ƒe dzeside ƒe ɖekawɔwɔ le dijitaal kple agbalẽtata nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo katã me
Amadede ƒe Kpɔɖeŋuwo Kple Teƒewo Gɔmesese
Amadede ƒe Kpɔɖeŋuwo vs. Amadede ƒe Teƒewo
Togbɔ be wozãa wo zi geɖe ɖe wo nɔewo teƒe hã la, amadede ƒe kpɔɖeŋuwo kple amadede ƒe teƒewo nye nukpɔsusu siwo to vovo. Amadede ƒe kpɔɖeŋu nye nukpɔsusu ƒe ɖoɖo si wotsɔ ɖea amadedewo fiana (abe RGB alo CMYK ene), esime amadede ƒe teƒe nye amadede ƒe kpɔɖeŋu si ƒe nɔnɔmewo woɖe fia (abe sRGB alo Adobe RGB ene) ƒe dɔwɔwɔ tɔxɛ.
Bu amadede ƒe kpɔɖeŋu be enye mɔnu si wozãna tsɔ ɖɔa amadedewo le mɔ gbadza nu, abe gbɔgblɔ be “tsaka kekeli dzĩ, amadede dzẽ, kple blɔ tsɔ wɔa amadedewo ene.” Amadede ƒe teƒe aɖe naa se tɔxɛawo: dzodzro, amadede dzẽ, kple blɔ ƒe vɔvɔli si tututu woazã, kple alesi tututu woatsaka wo be woakpɔ emetsonu siwo mewɔa tɔtrɔ o.
- Amadede ƒe kpɔɖeŋuwo ɖea ɖoɖo si dzi woawɔ amadedewo ƒe nɔnɔmetatawo le la me
- Amadede ƒe teƒewo gblɔa nɔnɔme siwo sɔ pɛpɛpɛ le kpɔɖeŋu aɖe me
- Amadede ƒe teƒe vovovowo ate ŋu anɔ kpɔɖeŋu ɖeka me
- Amadede ƒe teƒewo ɖe liƒowo kple tɔtrɔ ƒe sɔsɔŋuɖoɖowo gɔme
Amadede si Wotsɔ Kpe Ðe Eŋu vs. Amadede Si Wotsɔ Ðea Nu
Woma amadede ƒe kpɔɖeŋuwo ɖe hatsotsowo me be wonye nusiwo wotsɔ kpe ɖe wo nɔewo ŋu alo esiwo ɖea wo ɖa, le alesi wowɔa amadedewoe nu. Additive models (abe RGB ene) ƒoa kekeli nu ƒu tsɔ wɔa amadedewo, gake subtractive models (abe CMYK ene) ya wɔa dɔ to kekeli ƒe ƒutsotsoe ƒe didimewo xɔxɔ me.
Vovototo vevitɔ le woƒe gɔmedzeƒewo: amadede si wotsɔ kpe ɖe eŋu dzea egɔme tso viviti me (kekeli aɖeke mele eme o) eye wòtsɔa amadede ƒe kekeli kpena ɖe eŋu be wòana keklẽ, eye wòɖoa ɣie ne wotsɔ amadedeawo katã ƒo ƒu le ŋusẽ blibo me. Amadede si woɖena le eme dzea egɔme kple ɣi (abe axa ƒuƒlu ene) eye wòtsɔa nuŋlɔtsi siwo ɖea (xɔa) ƒutsotsoe aɖewo ƒe didime kpena ɖe eŋu, eye wòɖoa yevu ne woƒo amadedeawo katã nu ƒu le ŋusẽ blibo me.
- Nusi wotsɔ kpe ɖe eŋu: RGB (screens, digital displays) .
- Nusi woɖe le eme: CMYK (agbalẽtata, nyadzɔdzɔgblɔmɔ̃ ŋutɔŋutɔwo) .
- Dɔwɔwɔ vovovowo bia mɔnu vovovowo
- Amadede ƒe tɔtrɔ le nusiwo wotsɔ kpe ɖe nu ŋu kple esiwo woɖena le eme ƒe ɖoɖowo dome bia be woawɔ tɔtrɔ sesẽwo
Amadede ƒe Gamut kple Bit ƒe Goglome
Amadede ƒe teƒe ƒe vovototo fia amadede vovovo siwo wòate ŋu atsi tre ɖi na. Bit ƒe goglome ye afia amadede vovovo agbɔsɔsɔme si woate ŋu atsi tre ɖi na le gamut ma me. Ne wotsɔ nu siawo ƒo ƒui la, woɖea amadede ƒe teƒe aɖe ƒe ŋutetewo fiana.
Bu gamut be enye amadede vovovo siwo li, eye bit depth be enye alesi woate ŋu atsaka amadede mawo nyuie. Gamut si seɖoƒe li na ate ŋu anye be amadede aɖewo siwo le dzo dam la bu keŋkeŋ, evɔ bit ƒe goglome si mesɔ gbɔ o naa banding si woate ŋu akpɔ le gradients me le esi teƒe be wòawɔ tɔtrɔ bɔbɔewo. Zi geɖe la, dɔnyala ƒe dɔwɔwɔ bia be woawɔ nu vovovowo kple bit ƒe goglome gã siaa hafi woate ŋu alé nyatakaka siwo wokpɔna la katã ahaɖe wo afia.
- Amadede siwo keke wu ate ŋu atsi tre ɖi na amadede siwo me dzo le wu
- Bit ƒe goglome si kɔ wu ɖea mɔ na gradients siwo le bɔbɔe wu
- 8-bit = 256 ƒe dzidzenuwo le mɔ̃ ɖeka dzi (amadede miliɔn 16.7) .
- 16-bit = 65,536 ƒe dzidzenuwo le mɔ̃ ɖeka dzi (amadede biliɔn geɖe) .
- Zi geɖe la, dɔnyala ƒe dɔwɔwɔ bia teƒe siwo keke ta eye bit ƒe goglome lolo
Woɖe RGB Amadede ƒe Teƒewo Me
RGB ƒe Amadede ƒe Kpɔɖeŋu
RGB (Dzĩ, Amadede Dzĩ, Blu) nye amadede ƒe kpɔɖeŋu si wotsɔ kpe ɖe eŋu si me wotsɔa kekeli dzĩ, amadede dzẽ, kple blɔ ƒoa ƒu le mɔ vovovowo nu tsɔ wɔa amadede vovovowo. Enye gɔmeɖoanyi na dijitaal nukpɔkpɔwo, tso asitelefonwo dzi va ɖo kɔmpiuta dzi ŋkuléleɖenuŋu kple television dzi.
Le RGB ƒe kpɔɖeŋu me la, amadede ƒe mɔ̃ ɖesiaɖe zãa bit 8 zi geɖe, si wɔnɛ be woate ŋu akpɔ dzidzenu 256 le mɔ̃ ɖesiaɖe me. Esia naa amadede ƒe goglome si nye bit 24 si wozãna ɖaa (bit 8 × mɔ̃ 3), si te ŋu tsi tre ɖi na amadede siwo ade miliɔn 16.7. Zi geɖe la, dɔnyala bibiwo zãa 10-bit (amadede siwo wu biliɔn 1) alo 16-bit (amadede siwo wu triliɔn 281) hena amadede ƒe ɖoɖo si sɔ pɛpɛpɛ wu.
Wotu RGB ɖe alesi amegbetɔ ƒe nukpɔkpɔ ƒe ŋutete wɔa nui ɖe kekeli ŋu dzi, eye amadede vevi etɔ̃awo sɔ kple amadedexɔla (cones) ƒomevi etɔ̃ siwo le míaƒe ŋkuwo me teti. Esia na wòsɔ le dzɔdzɔme nu na dijitaal nyatakakawo ɖeɖefia, gake efia hã be RGB amadede ƒe teƒe vovovowo ateŋu ato vovo ŋutɔ le woƒe didime kple nɔnɔmewo me.
sRGB (RGB si woɖo ɖi) .
HP kple Microsoft ye to sRGB vɛ le ƒe 1996 me, eye eyae nye amadede ƒe teƒe si wozãna wu le dijitaal nɔnɔmetatawo ɖeɖe, ŋkuléleɖenuŋumɔ̃wo, kple nyatakakadzraɖoƒe. Exɔa amadede siwo wokpɔna ƒe 35% lɔƒo eye wowɔe be wòasɔ kple aƒeme kple ɔfis ɖeɖefiamɔ̃ siwo wozãna ɖaa.
Togbɔ be eƒe akpa aɖewo mesɔ gbɔ o hã la, sRGB gakpɔtɔ nye dzidzenu na nyatakakadzraɖoƒe me nyatakakawo kple nuƒlelawo ƒe fotoɖeɖe le esi wòsɔ ɖe xexeame katã ta. Woɖɔa mɔ̃ akpa gãtɔ be woaɖe sRGB afia nyuie le gɔmedzedzea me, si wɔe be wònye tiatia si le dedie wu ne èdi amadede siwo sɔ le screen vovovowo dzi amadedewo dzikpɔkpɔ manɔmee.
Woɖoe koŋ wɔ sRGB ƒe amadede ƒe teƒea kple vovototo sue aɖe be wòasɔ kple CRT-kpɔmɔ̃wo ƒe ŋutete tso ƒe 1990-awo me. Seɖoƒe sia gakpɔtɔ li le egbegbe nyatakakadzraɖoƒe ƒe lãwo ƒe agbenɔnɔ ƒe ɖoɖoa me, togbɔ be wole dzidzenu yeyewo zãm vivivi kpe ɖe eŋu hã.
- Amadede ƒe teƒe si woɖo ɖi na dijitaal nyatakaka akpa gãtɔ
- Ekpɔa egbɔ be eƒe dzedzeme sɔ le mɔ̃ akpa gãtɔ me
- Enyo ŋutɔ na nyatakaka siwo wotu ɖe nyatakakadzraɖoƒewo kple fotoɖeɖe le mɔ gbadza nu
- Wozãnɛ le gɔmedzedzea me le nuƒlelawo ƒe fotoɖemɔ̃ kple asitelefon akpa gãtɔ me
- Eƒe gamma ƒe asixɔxɔ anɔ abe 2.2 ene
Adobe RGB (ƒe 1998) .
Adobe Systems ye to Adobe RGB vɛ, eye wònaa vovototo si keke ta wu sRGB, si xɔa amadede siwo wokpɔna ƒe 50% lɔƒo. Wotrɔ asi le eŋu koŋ be wòaxɔ amadede akpa gãtɔ siwo woate ŋu awɔ le CMYK amadedegbalẽtamɔ̃wo dzi, si wɔe be wòxɔ asi na agbalẽtata ƒe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowo.
Adobe RGB ƒe gamut si keke ta la dzena vevietɔ le cyan-green amadedewo me, siwo wotsona zi geɖe le sRGB me. Esia na wòxɔ ŋkɔ le fotoɖela kple atsyãwɔla bibi siwo hiã be woakpɔ amadede siwo le dzo dam ta, vevietɔ na agbalẽ siwo wota la dome.
Viɖe vevi siwo le Adobe RGB ŋu dometɔ ɖekae nye ŋutete si le esi be wòaɖe amadede vovovo siwo me yɔ fũu afia le nuto si me amadede dzẽ le, si le vevie na anyigbatata kple dzɔdzɔmenuwo. Gake ne dɔwɔwɔ bliboa (lé, ɖɔɖɔɖo, kple eɖeɖe) do alɔ Adobe RGB ƒe amadede ƒe teƒea ko hafi viɖe sia dzena.
- Gamut si keke wu sRGB, vevietɔ le greens kple cyans me
- Enyo wu na agbalẽtata ƒe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowo
- Fotoɖela bibi geɖe lɔ̃a esia
- Woate ŋu akpɔe abe fotoɖeɖe ƒe tiatia ene le fotoɖemɔ̃ deŋgɔwo me
- Ebia be amadedewo dzi kpɔkpɔ nate ŋu aɖee afia nyuie
ProPhoto RGB ƒe nɔnɔmetata
Kodak ye to ProPhoto RGB (si woyɔna hã be ROMM RGB) nye RGB amadede ƒe teƒe gãtɔwo dometɔ ɖeka, si lɔ amadede siwo wokpɔna ƒe 90% lɔƒo ɖe eme. Ekeke ta wu amegbetɔ ƒe nukpɔkpɔ le nuto aɖewo me, si wɔnɛ be wòte ŋu kpɔa amadede siwo katã kloe fotoɖemɔ̃ ate ŋu alé la ta.
Le eƒe gamut gã ta la, ProPhoto RGB hiã bit ƒe goglome si lolo wu (16-bit le mɔ ɖeka dzi tsɔ wu 8-bit) be woaƒo asa na banding le gradients me. Wozãnɛ koŋ le fotoɖeɖedɔ siwo me dɔnyala bibiwo ƒe dɔwɔwɔ me, vevietɔ le nudzraɖoƒewo kple agbalẽtata deŋgɔwo ta.
ProPhoto RGB nye dɔwɔƒe si wozãna ɖaa le Adobe Lightroom me eye wokafunɛ zi geɖe hena amadede ŋuti nyatakaka gbogbotɔ kekeake takpɔkpɔ le ŋgɔyiyi xoxoa me. Elolo ale gbegbe be eƒe amadede aɖewo nye “susu me” (amegbetɔ ƒe ŋkumekpɔkpɔ godo), gake esia kpɔa egbɔ be womeɖe amadede siwo fotoɖemɔ̃ lé la le asitɔtrɔ me o.
- Gamut si keke ŋutɔ si tsyɔ amadede siwo wokpɔna ƒe akpa gãtɔ dzi
- Ekpɔa amadede siwo fotoɖemɔ̃ deŋgɔwo lé la ta
- Ebia 16-bit dɔwɔwɔ be woaxe mɔ ɖe banding nu
- Dɔwɔƒe si woɖo ɖi le Adobe Lightroom me
- Mesɔ na nudɔdɔ mamlɛawo ƒe nɔnɔmewo tɔtrɔ manɔmee o
Fia P3
Apple ye to Display P3 vɛ, eye wotu ɖe DCI-P3 amadede ƒe teƒe si wozãna le dijitaal sinima me dzi. Enaa amadedewo ƒe nutsyɔtsyɔ abe 25% ene wu sRGB, vevietɔ le amadede dzĩwo kple amadede dzẽwo me, si wɔnɛ be nɔnɔmetatawo dzena abe ɖe wole dzo dam eye wole agbe ene.
Display P3 xɔ ŋkɔ ŋutɔ elabena Apple ƒe mɔ̃wo doa alɔe, siwo dometɔ aɖewoe nye iPhone, iPad, kple Mac siwo ƒe ɖeɖefiawo keke ta. Etsi tre ɖi na titina si le sRGB kple teƒe siwo keke abe Adobe RGB ene dome, si naa amadede siwo wodo ɖe ŋgɔ esime wòléa ɖekawɔwɔ si sɔ me ɖe asi.
Wowɔ P3 amadede ƒe teƒea gbã na dijitaal sinima ƒe ɖeɖefia (DCI-P3), gake Apple trɔ asi le eŋu na nukpɔkpɔ mɔ̃ɖaŋununya to D65 ɣi ƒe teƒe (si sɔ kple sRGB) zazã ɖe DCI ɣi teƒe zazã me. Esia na wòsɔ na nyatakakadzraɖoƒe siwo wotsaka esime wògakpɔtɔ naa amadede siwo me dzo le ŋutɔ wu sRGB.
- Wide gamut kple nutsyɔtsyɔ nyuitɔ kekeake le dzodzrowo kple amadede dzẽwo
- Apple ƒe Retina-nukpɔkpɔwo kple asitelefonwo mee wòtso
- Kpekpeɖeŋu si le dzidzim ɖe edzi le dijitaal mɔnuwo katã dzi
- Zãa teƒe ɣi ma ke (D65) abe sRGB ene
- Va le vevie wu na egbegbe nyatakakadzraɖoƒe kple dɔwɔɖoɖowo wɔwɔ
Rec.2020 (BT.2020) ƒe ɣeyiɣia me.
Wotrɔ asi le Rec.2020 ŋu na television si ƒe nɔnɔme deŋgɔ ŋutɔ (UHDTV), eye wòlɔ amadede siwo wokpɔna ƒe 75% kple edzivɔ ɖe eme. Elolo ŋutɔ wu sRGB kple Adobe RGB siaa, si naa amadede ƒe gbugbɔgawɔ tɔxɛ na 4K kple 8K me nyawo.
Togbɔ be ɖeɖefia ʋɛ aɖewo koe ate ŋu agbugbɔ Rec.2020 ƒe hatsotso bliboa awɔ fifia hã la, ewɔa dɔ abe dzidzenu si kpɔa ŋgɔ na video deŋgɔwo wɔwɔ kple wo wɔwɔ nyuie. Esi nukpɔkpɔ ƒe mɔ̃ɖaŋununya le ŋgɔ yim la, mɔ̃ geɖe wu le tetem ɖe amadede ƒe teƒe gã sia ŋu.
Rec.2020 nye dukɔwo dome dzidzenu ƒe akpa aɖe na Ultra HDTV eye wozãnɛ kpe ɖe High Dynamic Range (HDR) mɔ̃ɖaŋunuwo abe HDR10 kple Dolby Vision ene ŋu. Eƒe vovototo si keke ŋutɔ la zãa amadede gbãtɔ siwo ƒe amadede nye ɖeka (467nm blɔ, 532nm amadede dzẽ, kple 630nm dzĩ) siwo te ɖe amadede si wokpɔna ƒe nugbɔ ŋu, si wɔnɛ be wòxɔa amadede siwo katã kloe amegbetɔwo ate ŋu ade dzesii.
- Gamut keke ŋutɔ na ultra-high-definition content
- Etsɔme-kpeɖodzi dzidzenu na ɖeɖefia mɔ̃ɖaŋununya yeyewo
- Wozãnɛ le videowɔwɔ ƒe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowo me
- HDR lãwo ƒe agbenɔnɔ ƒe ɖoɖo ƒe akpa aɖe na dzidzime si gbɔna ƒe video
- Fifia la, ɖeɖefia aɖeke mate ŋu agbugbɔ Rec.2020 ƒe gamut bliboa awɔ o
CMYK Amadedewo ƒe Teƒewo kple Agbalẽtata
CMYK ƒe Amadede ƒe Kpɔɖeŋu
CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Key/Black) nye amadede si woɖena le eme ƒe kpɔɖeŋu si wozãna le agbalẽtata me koŋ. To vovo na RGB, si naa kekeli kpena ɖe amadedewo ŋu la, CMYK wɔa dɔ to ƒutsotsoe ƒe didime aɖewo xɔxɔ (ɖe) tso kekeli ɣi me, eye wòzãa nuŋlɔtsi siwo le pepa dzi alo nu bubuwo dzi.
Zi geɖe la, CMYK ƒe gamut nɔa sue wu RGB amadede ƒe teƒewo, si tae dijitaal nɔnɔmetata siwo le dzo dam la dzena vivivi ɣeaɖewoɣi ne wota wo ɖo. Ƒomedodo si le RGB kple CMYK dome gɔmesese le vevie ŋutɔ na aɖaŋuwɔlawo kple fotoɖela siwo wɔa nyatakakawo na dijitaal kple agbalẽtata siaa.
Le susu nu la, ele be ne wotsɔ cyan, magenta, kple yellow ƒo ƒu le ŋusẽ blibo me la, nawɔ yevu, gake le ɖiƒoƒo siwo le xexeame ŋutɔŋutɔ ƒe nuŋlɔtsiwo me ta la, zi geɖe la, esia wɔnɛ be woƒe amadede nyea aŋutiɖiɖi vivi si me ʋuʋudedi le. Esia tae wotsɔa nuŋlɔtsi yibɔ (K) si woɖe ɖe vovo kpena ɖe eŋu, si naa ameyibɔ vavãwo eye wònaa vɔvɔli ƒe nyatakakawo nyona ɖe edzi. “K” tsi tre ɖi na “Safui” elabena agbalẽvi yibɔa naa safui ŋuti nyatakakawo kple woƒe ɖoɖowɔwɔ ɖe amadede bubu siwo le agbalẽtata deŋgɔ me ŋu.
Pepa ƒomevi vovovowo, agbalẽtatamɔnu, kple nuŋlɔtsi ƒe wɔwɔme ate ŋu akpɔ ŋusẽ gã aɖe ɖe alesi CMYK ƒe amadedewo dzena le nu mamlɛtɔ si woɖena me dzi. Esia tae dɔnyala bibiwo ƒe agbalẽtata ƒe dɔwɔwɔwo ɖoa ŋu ɖe amadedewo dzikpɔkpɔ kple CMYK ƒe nɔnɔme siwo woɖo ɖe ɖoɖo nu siwo wowɔ ɖe ewɔwɔ ƒe nɔnɔme tɔxɛwo nu ŋu vevie ɖo.
Standard CMYK Amadede ƒe Teƒewo
To vovo na RGB, si me amadede ƒe teƒe siwo woɖe nyuie abe sRGB kple Adobe RGB ene la, CMYK ƒe amadede ƒe teƒewo toa vovo ŋutɔ le agbalẽtata ƒe nɔnɔmewo, pepa ƒomeviwo, kple ink ƒe wɔwɔme nu. CMYK ƒe dzidzenu siwo bɔ dometɔ aɖewoe nye:
- U.S. Nyatakakadzraɖoƒe si Wofa (SWOP) v2 – Dzidzenu na web offset tata le Dziehe Amerika
- FOGRA39 si wofa ɖe eŋu (ISO 12647-2:2004) – Europatɔwo ƒe dzidzenu na pepa si wofa ɖe nu ŋu
- Japan Amadede 2001 Wofae – Dzidzenu na offset tata le Japan
- GRACoL 2006 Wotsyɔ nu edzi – Nyatakaka siwo ku ɖe asitsatsa ƒe agbalẽtata deŋgɔ ŋu
- FOGRA27 – Dzidzenu na pepa si wofa ɖe nu ŋu le Europa (xoxotɔ) .
- U.S. Sheetfed si Wofa v2 – Na agbalẽtata-fed offset tata ɖe pepa si wofa dzi
- U.S. Nusi womefa o v2 – Na agbalẽtata ɖe pepa siwo ŋu womefa nu ɖo o dzi
- FOGRA47 – Na pepa si womefa o le Europa
RGB yi CMYK ƒe Tɔtrɔ
Trɔtrɔ tso RGB yi CMYK lɔ akɔntabubu ƒe amadede ƒe tɔtrɔ kple gamut ƒe nɔnɔmetata siaa ɖe eme, elabena CMYK mateŋu agbugbɔ RGB amadedewo katã awɔ o. Dɔ sia si woyɔna be amadede ƒe tɔtrɔ nye nu vevi aɖe le agbalẽtata ƒe dɔwɔwɔ siwo nye dɔnyala bibiwo me.
RGB ƒe tɔtrɔ yi CMYK me sesẽ elabena etrɔna tso amadede ƒe kpɔɖeŋu si wotsɔ kpe ɖe eŋu yia amadede si woɖena le eme ƒe kpɔɖeŋu me esime wòle amadedewo ƒe nɔnɔmetata wɔm tso gamut si lolo wu dzi yi esi le sue wu dzi le ɣeyiɣi ɖeka me. Ne womekpɔ amadedewo dzi nyuie o la, blɔ kple amadede dzẽ siwo le dzo dam le RGB me ate ŋu azu blukɔ kple ʋuʋudedi le CMYK me, dzĩwo ate ŋu atrɔ ayi aŋutiɖiɖi gbɔ, eye amadede ƒe tɔtrɔ siwo menya kpɔna dzea sii bɔbɔe o ate ŋu abu.
- Ebia be woawɔ amadedewo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo hafi woate ŋu awɔe wòade pɛpɛpɛ
- Ele be woawɔe to ICC ƒe nɔnɔmetatawo zazã me hena emetsonu nyuitɔwo
- Zi geɖe la, etrɔa amadede siwo le dzo dam ƒe dzedzeme
- Wowɔe nyuie wu le ewɔwɔ ƒe dɔwɔwɔ ƒe nuwuwu megbe
- Soft proofing ateŋu akpɔ CMYK ƒe dzedzeme do ŋgɔ le RGB ɖeɖefiawo dzi
- Gɔmeɖeɖe ƒe tameɖoɖo vovovowo hea emetsonu vovovowo vɛ
Spot Amadedewo Kple Gamut Si Wokeke Ðe Edzi
Be woaɖu CMYK ƒe seɖoƒewo dzi la, zi geɖe la, wotsɔa amadede siwo le teƒeteƒewo (abe Pantone ene) alo gamut system siwo keke ta siwo tsɔa nuŋlɔtsi siwo ƒe amadede nye aŋutiɖiɖi, amadede dzẽ, kple violet (CMYK+OGV) kpena ɖe eŋu be woakeke amadede siwo woate ŋu agbugbɔ awɔ ɖe enu la dea agbalẽtata me.
Spot amadedewo nye nuŋlɔtsi siwo wotsaka etɔxɛe siwo wozãna hena amadede ƒe sɔsɔ pɛpɛpɛ, vevietɔ na dzesidenu siwo le abe dzesidenuwo ene. To vovo na CMYK dɔwɔwɔ ƒe amadede siwo wowɔna to dometsotso siwo le ink ene siwo wozãna ɖaa la ƒoƒo ƒu me la, wotsakaa amadede siwo le teƒeteƒewo do ŋgɔ wòzua mɔfiame si sɔ pɛpɛpɛ, si wɔnɛ be wowɔa ɖeka bliboe le nusiwo katã wota me.
- Pantone Matching System naa teƒeteƒewo ƒe amadede siwo sɔ
- Extended gamut tata gogo RGB amadede ƒe didime
- Hexachrome kple ɖoɖo bubuwo tsɔa nuŋlɔtsi gbãtɔ bubuwo kpena ɖe eŋu
- Vevietɔ na adzɔnu ƒe dzesi ƒe amadede ƒe nyateƒetoto le nubablɛwo kple asitsatsa me
- CMYK + Orange, Green, Violet (amadede 7) ɖoɖowo ateŋu agbugbɔ Pantone ƒe amadede siwo ade 90% awɔ
- Zi geɖe la, egbegbe dijitaal agbalẽtamɔ̃wo doa alɔ agbalẽtata si keke ta
Lab kple Device-Independent Amadede ƒe Teƒewo
Amadede ƒe Kpɔɖeŋu Siwo Mewɔa Wo Nɔewo Le Mɔ̃a Me O
To vovo na RGB kple CMYK, siwo nɔa te ɖe mɔ̃ dzi (woƒe dzedzeme toa vovo le xɔtunuwo nu), amadede ƒe teƒe siwo mele mɔ̃ dzi o abe CIE L*a*b* (Lab) kple CIE XYZ ene ƒe taɖodzinue nye be yewoaɖɔ amadedewo abe alesi amegbetɔ ƒe ŋku kpɔe ene, eɖanye alesi woɖe wo fia alo wogbugbɔ wɔ o.
Amadede ƒe teƒe siawo nyea gɔmeɖoanyi na egbegbe amadededzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo, wowɔa dɔ abe “xexeame katã ƒe gbegɔmeɖela” ene le mɔ̃ vovovowo kple amadede ƒe kpɔɖeŋuwo dome. Wotu wo ɖe dzɔdzɔmeŋutinunya me gɔmesese si le amegbetɔ ƒe amadede ƒe dzedzeme ŋu dzi tsɔ wu be woatu mɔ̃wo ƒe ŋutetewo dzi.
Amadede ƒe teƒe siwo mewɔ ɖeka kple mɔ̃ o le vevie elabena wonaa nufiame si li ke le amadede dzikpɔkpɔ ƒe dɔwɔwɔwo me. Togbɔ be RGB ƒe asixɔxɔ ɖeka ma ke ate ŋu ato vovo le ŋkuléleɖenuŋumɔ̃ vovovowo dzi hã la, Lab ƒe amadede ƒe asixɔxɔ tsi tre ɖi na amadede ɖeka si wosusu metsɔ le mɔ̃a me o. Esia tae Lab wɔa dɔ abe Profile Connection Space (PCS) le ICC ƒe amadedewo dzikpɔkpɔ me, si naa tɔtrɔ pɛpɛpɛ le amadede vovovowo dome nɔa bɔbɔe.
CIE XYZ Amadede ƒe Teƒe
Dukɔwo Dome Kekeli ƒe Dɔwɔha (CIE) ye wɔ XYZ amadede ƒe teƒea le ƒe 1931 me, eye eyae nye amadede ƒe teƒe gbãtɔ si woɖe le akɔntabubu me. Elɔ amadede siwo katã amegbetɔ ƒe ŋku mamã dedie kpɔna la ɖe eme eye wònye gɔmeɖoanyi na amadede ƒe teƒe bubuwo.
Le XYZ me la, Y tsi tre ɖi na keklẽ, gake X kple Z nye asixɔxɔ siwo me susu mele o siwo do ƒome kple amadede ƒe amadede ƒe akpa siwo le amadede vovovowo me. Wozãa teƒe sia koŋ abe nufiame dzidzenu ene eye ƒã hafi wozãa nɔnɔmetatawo ƒe nuŋɔŋlɔ tẽ. Egakpɔtɔ nye nu vevi aɖe le amadedeŋutinunya me eye wònye nusi dzi wotu amadedewo ƒe tɔtrɔ ɖo.
Wokpɔ CIE XYZ amadede ƒe teƒea tso dodokpɔ siwo kplɔ wo nɔewo ɖo le amegbetɔ ƒe amadede ƒe nukpɔsusu ŋu me. Numekulawo wɔ alesi ame mamã dedie kpɔa kekeli ƒe ƒutsotsoe vovovowo ƒe didime ƒe nɔnɔmetata, si wɔ nusi woyɔna be CIE 1931 amadede ƒe teƒe, si me amadede ƒe nɔnɔmetata xɔŋkɔ si nye “sɔ ƒe afɔkpa ƒe nɔnɔme” si wɔa amadede siwo katã ate ŋu anɔ anyi siwo amegbetɔwo akpɔ la ƒe nɔnɔmetata le.
- Dzɔdzɔmeŋutinunya me amadede dzidzedze ƒe gɔmeɖoanyi
- Elɔ amadede siwo katã amegbetɔ kpɔna ɖe eme
- Wozãnɛ abe nusi dzi woanɔ te ɖo akpɔ amadede ƒe tɔtrɔ ene
- Wotue ɖe amegbetɔ ƒe amadede ƒe dzidzeme dzi
- Woto ŋkuléla ƒe kpɔɖeŋu si wozãna ɖaa zazã me
CIE L*a*b* (Lab) Amadede ƒe Teƒe
Woto CIE L*a*b* (si woyɔna zi geɖe be “Lab”) vɛ le ƒe 1976 me be wòawɔ ɖeka le nukpɔsusu nu, si fia be didime siwo sɔ le amadede ƒe teƒea sɔ kple vovototo siwo wosusu be wosɔ kloe le amadede me. Esia na wòsɔ nyuie na amadede ƒe vovototo dzidzedze kple amadede ɖɔɖɔɖowo wɔwɔ.
Le Lab me la, L* tsi tre ɖi na kekeli (0-100), a* tsi tre ɖi na axa dama-dzẽ, eye b* tsi tre ɖi na axa blɔ-yibɔ. Kekeli kple amadede ŋuti nyatakakawo ƒe mama sia na Lab ɖea vi ŋutɔ na nɔnɔmetatawo ɖɔɖɔɖodɔwo abe asitɔtrɔ le vovototodedeameme ŋu evɔ makpɔ ŋusẽ ɖe amadedewo dzi o.
Lab ƒe nukpɔsusu ƒe ɖekawɔwɔ na wòxɔ asi ŋutɔ na amadede ɖɔɖɔɖo kple eƒe nyonyome dzi kpɔkpɔ. Ne vovototo sue aɖe le amadede eve ƒe xexlẽdzesiwo me le Lab ƒe asixɔxɔwo me la, ke woadze abe ɖe woto vovo vie ko na amegbetɔ eteƒekpɔlawo. Nɔnɔme sia menye nyateƒe na RGB alo CMYK o, afisi xexlẽdzesiwo ƒe vovototo ɖeka ateŋu ahe tɔtrɔ siwo wosusu be to vovo kura vɛ le afisi amadedeawo le le amadede ƒe teƒea nu.
- Nusi sɔ le nukpɔsusu nu hena amadede dzidzedze pɛpɛpɛ
- Emaa kekeli kple amadede ŋuti nyatakakawo dome
- Wozãnɛ le nɔnɔmetatawo ɖɔɖɔɖo deŋgɔ kple amadedewo ɖɔɖɔɖo me
- ICC ƒe amadede dzikpɔkpɔ ƒe dɔwɔwɔ ƒe akpa vevitɔ
- Ate ŋu aɖe amadede siwo mele RGB kple CMYK ƒe gamut godo afia
- Wozãnɛ na Delta-E amadede ƒe vovototo ƒe akɔntabubuwo
CIE L*u*v* Amadede ƒe Teƒe
Woto CIE L*u*v* vɛ kpe ɖe L*a*b* ŋu abe amadede ƒe teƒe bubu si sɔ le nukpɔsusu nu ene. Eɖea vi ŋutɔ na dɔwɔwɔ siwo me amadede ƒe tsakatsaka kple nukpɔkpɔwo le, esime wolɔ̃a L * a * b * zi geɖe na amadede ƒe ɖoɖo siwo woɖena le eme abe agbalẽtata ene.
Abe Lab ene la, L*u*v* zãa L* hena kekeli, gake u* kple v* ya nye chromaticity coordinates. Wozãa amadede ƒe teƒe sia zi geɖe le television dzi nyadzɔdzɔwo kaka ƒe ɖoɖowo kple amadede ƒe vovototo ƒe akɔntabubuwo me na nukpɔkpɔ ƒe mɔ̃ɖaŋunuwo.
Vovototo vevi ɖeka si le L*a*b* kple L*u*v* domee nye be wotrɔ asi le L*u*v* ŋu koŋ be wòakpɔ amadede siwo dona le eme kple akaɖiwo gbɔ nyuie wu. Elɔ ŋutete si le ame si be wòaɖe amadedewo afia le amadede ƒe nɔnɔmetata siwo woate ŋu atsɔ asɔ kple amadede ƒe nɔnɔmetata siwo wozãna le amadededzidzenu kple akaɖi ƒe ɖoɖowɔwɔ me bɔbɔe la ɖe eme.
- Esɔ nyuie na amadede siwo wotsɔ kpe ɖe eŋu ƒe dɔwɔwɔ
- Wozãnɛ le television kple nyadzɔdzɔwo kaka dɔwɔƒewo
- Enaa amadede ƒe vovototo dzidzenu siwo sɔ
- Enyo wu na amadede siwo me woɖea nu le kple akaɖi ƒe nɔnɔme
- Amadede ƒe dzoxɔxɔ ƒe nɔnɔmetata si do ƒome kple wo nɔewo hã le eme
HSL, HSV, kple Sidzedze ƒe Amadede ƒe Teƒewo
Amadedewo ƒe Nɔnɔmetata si Wokpɔna le Nukpɔsusu Me
Togbɔ be RGB kple CMYK ɖɔ amadedewo le amadede ƒe tsakatsaka gbãtɔ gome hã la, HSL (Hue, Saturation, Lightness) kple HSV/HSB (Hue, Saturation, Value/Brightness) tsi tre ɖi na amadedewo le mɔ si me kɔ wu le alesi amegbetɔwo bua amadede ŋui nu.
Teƒe siawo ma amadede ƒe akpawo (hue) tso sesẽme ƒe nɔnɔmewo (saturation kple lightness/brightness) gbɔ, si wɔe be woɖea vi ŋutɔ na amadede tiatia, UI ƒe wɔwɔme, kple aɖaŋudɔwo le afisi amadede ƒe asitɔtrɔ siwo woate ŋu akpɔ le susu me le vevie le.
Viɖe vevitɔ si le HSL kple HSV ŋue nye be wowɔa ɖeka kple alesi amewo bua amadedewo ŋu le dzɔdzɔme nu heɖɔa woe wu. Ne ame aɖe di be yeawɔ “blɔ si do viviti wu” alo “dzẽ si le dzo dam wu” la, ke ele tame bum le amadede, saturation, kple keklẽ gome—menye le RGB ƒe asixɔxɔwo gome o. Esia tae amadede tiatia siwo le aɖaŋuwɔɖoɖowo me ɖea RGB slider kple HSL/HSV tiatia siaa fiana zi geɖe.
HSL Amadede ƒe Teƒe
HSL tsi tre ɖi na amadedewo le cylindrical coordinate system me, eye Hue nye dzogoe (0-360°) si tsi tre ɖi na amadede ƒomevi, Saturation (0-100%) si fia amadede ƒe sesẽ, eye Lightness (0-100%) si ɖɔ alesi amadedea le keklẽm alo do vivitie.
HSL ɖea vi ŋutɔ na aɖaŋudɔwɔwɔwo elabena eƒe nɔnɔmewo wɔa nɔnɔmetata le alesi míeɖɔa amadedewoe nu le mɔ si me kɔ nu. Wozãnɛ geɖe le web ŋgɔyiyi me to CSS dzi, afisi woateŋu agblɔ amadedewo to hsl() dɔwɔwɔ zazã me. Esia na be amadede ƒe ɖoɖowo wɔwɔ kple amadedewo ƒe asitɔtrɔ na ŋgɔdonya ƒe nɔnɔme vovovowo (hover, active, kple bubuawo) le bɔbɔe wu.
- Hue: Amadede si le ete (dzẽ, ɣi, amadede dzẽ, kple bubuawo) .
- Saturation: Amadede ƒe sesẽme tso amadede ɣi (0%) va ɖo amadede dzadzɛ (100%) .
- Kekeli: Kekeli tso yevu (0%) dzi va ɖo amadede ɣi dzi (100%) .
- Ebɔ ɖe web design kple CSS ƒe amadede ƒe nɔnɔmewo me
- Kekeli si sɔ gbɔ wu (100%) naa ɣi dona ɣesiaɣi metsɔ le amadede ka kee me o
- Symmetrical model kple titina kekeli (50%) na amadede dzadzɛwo
HSV/HSB Amadede ƒe Teƒe
HSV (si woyɔna hã be HSB) sɔ kple HSL gake ezãa Asixɔxɔ/Kekeli ɖe Kekeli teƒe. Le HSV me la, keklẽ si sɔ gbɔ wu (100%) naa amadede bliboa metsɔ le eme be eƒe amadede sɔ o, gake le HSL me la, kekeli si sɔ gbɔ wu la naa amadede ɣia dona ɣesiaɣi.
Zi geɖe la, wolɔ̃a HSV ƒe kpɔɖeŋua le amadede tiatia ƒe mɔnuwo me elabena ewɔa nɔnɔmetata si me kɔ wu le alesi nutalawo tsɔa amadedewo tsakana kple amadede ŋu—edzea egɔme tso yevu dzi (kekeli/asixɔxɔ aɖeke mele eme o) eye wòtsɔa amadede kpena ɖe eŋu be wòawɔ amadede siwo ƒe keklẽ le dzidzim ɖe edzi. Enye nusi me kɔ ŋutɔ na amadede aɖe ƒe vɔvɔliwo kple gbeɖiɖiwo wɔwɔ esime wòlé eƒe amadede si wosusu me ɖe asi.
- Hue: Amadede si le ete (dzẽ, ɣi, amadede dzẽ, kple bubuawo) .
- Saturation: Amadede ƒe sesẽme tso ɣi/aŋutiɖiɖi (0%) va ɖo amadede dzadzɛ (100%) .
- Asixɔxɔ/Klẽna: Eƒe sesẽme tso yevu (0%) va ɖo amadede blibo (100%) .
- Wozãnɛ zi geɖe le nɔnɔmetatawo wɔwɔ ƒe kɔmpiutadziɖoɖowo ƒe amadede tiatia me
- Asixɔxɔ si sɔ gbɔ wu (100%) naa amadede bliboa le eƒe sesẽtɔ kekeake me
- Nusi me kɔ wu na vɔvɔliwo kple gbeɖiɖiwo wɔwɔ
Munsell ƒe Amadede ƒe Ðoɖo
Munsell ƒe ɖoɖoa nye ŋutinya me nukpɔsusu ƒe amadede ƒe teƒe si ɖoa amadedewo ɖe ɖoɖo etɔ̃ nu: amadede, asixɔxɔ (kekeli), kple chroma (amadede ƒe dzadzɛnyenye). Wowɔe be wòana mɔnu si ŋu ɖoɖo le si dzi woato aɖɔ amadedewo si wotu ɖe amegbetɔ ƒe nukpɔsusu dzi.
Nufialagã Albert H. Munsell ye to ɖoɖo sia vɛ le ƒe alafa 20 lia ƒe gɔmedzedze, eye wònye tɔtrɔ gã aɖe elabena enye gbãtɔ siwo ɖo amadedewo ɖe ɖoɖo nu ɖe nukpɔsusu ƒe ɖekawɔwɔ nu tsɔ wu be woanɔ te ɖe dzɔdzɔmenunɔamesiwo dzi la dometɔ ɖeka. To vovo na egbegbe dijitaal amadede teƒewo la, enye dzɔdzɔmenuɖoɖo si zãa amadede ƒe akpa siwo wota siwo woɖo ɖe teƒe si le akpa etɔ̃ me.
- Do ŋgɔ na dijitaal amadede ƒe kpɔɖeŋuwo gake wogazãnɛ kokoko le go aɖewo me
- Ekpɔ ŋusẽ ɖe egbegbe amadede ŋuti nufiafia ƒe ŋgɔyiyi dzi
- Wogazãnɛ le anyigba ƒe hatsotsowo me toto, aɖaŋudɔwo ŋuti nufiafia, kple amadedewo me dzodzro me
- Wotue ɖe nukpɔsusu ƒe dometsotso dzi tsɔ wu akɔntabubu ƒe mɔfiamewo
- Eɖoa amadedewo ɖe ɖoɖo nu le xɔ si le abe ati ene me eye amadede si klẽna tso titina ƒe axadzi
HCL Amadede ƒe Teƒe
HCL (Hue, Chroma, Luminance) nye amadede ƒe teƒe si sɔ le nukpɔsusu me si ƒoa HSL ƒe nukpɔsusu ƒe nɔnɔme kple Lab ƒe nukpɔsusu ƒe ɖekawɔwɔ nu ƒu ɖekae. Eɖea vi ŋutɔ na amadede ƒe vovototowo kple ʋuʋudedi siwo dzena abe ɖe wosɔ le keklẽ kple yɔyɔ si wosusu me ene.
Togbɔ be womewɔa dɔ geɖe le kɔmpiutadziɖoɖowo me abe HSL alo HSV ene o hã la, HCL (si woyɔna hã be LCh ne woɖo nɔnɔmeawo ɖe ɖoɖo bubu nu) le amewo xɔm le nukpɔkpɔ kple nyatakakawo ƒe ɖoɖowɔwɔ me elabena ewɔa amadede ƒe dzidzenu siwo sɔ le nukpɔsusu nu wu. Esia le vevie ŋutɔ na nyatakakawo ƒe nukpɔkpɔ le afisi wozãa amadede tsɔ tsi tre ɖi na asixɔxɔwo le.
- Nukpɔsusu ƒe ɖekawɔwɔ to vovo na HSL/HSV
- Enyo ŋutɔ na amadede ƒe dzidzenu siwo mewɔa tɔtrɔ o wɔwɔ
- Wotue ɖe Lab ƒe amadede ƒe teƒea dzi gake kple polar coordinates
- Wozãnɛ geɖe wu le nyatakakawo ɖeɖefia kple nyatakakawo ƒe ɖoɖowɔwɔ me
- Ewɔa amadede siwo wɔ ɖeka wu eye woda sɔ wu
YCbCr kple Video ƒe Amadede ƒe Teƒewo
Kekeli-Chrominance ƒe Mamã
Zi geɖe la, video kple nɔnɔmetatawo ƒe nutete ƒe mɔ̃wo zãa amadede ƒe teƒe siwo ma keklẽ (klẽ) kple amadede (amadede) ŋuti nyatakakawo dome. Mɔnu sia wɔa amegbetɔ ƒe nukpɔkpɔ ƒe ŋutete ƒe seselelãme si lolo wu ɖe keklẽ ŋuti nyatakakawo ŋu wu amadede ƒe tɔtrɔwo ŋudɔ.
To kekeli ƒe nuŋɔŋlɔ le nɔnɔme si lolo wu chrominance ƒe akpawo me la, teƒe siawo wɔnɛ be woate ŋu aƒo nyatakakawo nu ƒu vevie esime woléa nɔnɔmetata ƒe nyonyome si wosusu me ɖe asi. Esiae nye gɔmeɖoanyi na video ƒe nɔnɔme kple nutete ƒe mɔ̃ɖaŋununya akpa gãtɔ.
Amegbetɔ ƒe nukpɔkpɔ ƒe ɖoɖoa sea nu gɔme na keklẽ ƒe tɔtrɔ wu amadede ƒe tɔtrɔ. Wowɔa nugbagbeŋutinunya me nyateƒenya sia ŋudɔ le video ƒe nutete me to elektrikŋusẽ ƒe didime geɖe tsɔtsɔ na kekeli ŋuti nyatakakawo wu amadede me. Mɔnu sia si woyɔna be chroma subsampling ate ŋu aɖe faɛl ƒe lolome dzi akpɔtɔ 50% alo esi wu nenema esime wòle nukpɔkpɔ ƒe nyonyome si dze abe ɖe wòsɔ kple dzɔtsoƒe si womeƒo ƒu o kloe la me ɖe asi.
YCbCr Amadede ƒe Teƒe
YCbCr ye nye amadede ƒe teƒe si wozãna wu le dijitaal video kple nɔnɔmetatawo ƒe nutete me. Y tsi tre ɖi na keklẽ, gake Cb kple Cr nye blɔ-vovototo kple dzĩ-vovototo chrominance ƒe akpawo. Teƒe sia do ƒome kplikplikpli kple YUV gake wotrɔ asi le eŋu na dijitaal ɖoɖowo.
JPEG nɔnɔmetatawo, MPEG videowo, kple dijitaal video ƒe nɔnɔme akpa gãtɔ zãa YCbCr ƒe nuŋɔŋlɔ. Nuwɔna si wozãna ɖaa si nye “chroma subsampling” (Cb kple Cr mɔ̃wo ƒe ɖeɖefia dzi ɖeɖe kpɔtɔ) le nɔnɔme siawo me ateŋu adzɔ le kekeli-chrominance ƒe mama ta.
Zi geɖe la, woɖea chroma subsampling fiana abe xexlẽdzesi etɔ̃ ƒe sɔsɔme ene, abe 4:2:0 alo 4:2:2 ene. Le 4:2:0 subsampling (si bɔ ɖe video si woɖena ɖe go me) me la, le keklẽ ƒe kpɔɖeŋu ene ɖesiaɖe me la, chrominance kpɔɖeŋu eve koe nɔa tsia dzi eye ɖeke mele tsitrenu o. Esia ɖea amadede ƒe vovototo dzi kpɔtɔna va ɖoa keklẽ ƒe vovototo ƒe akpa enelia, si ɖea faɛl ƒe lolome dzi kpɔtɔna ŋutɔ esime wòléa nyonyome nyuitɔ kekeake si wosusu me ɖe asi.
- Wozãnɛ le dijitaal video ƒe nɔnɔmewo katã kloe me
- JPEG nɔnɔmetatawo ƒe nutete ƒe gɔmeɖoanyi
- Enaa woate ŋu awɔ chroma subsampling nyuie (4:2:0, 4:2:2, 4:4:4) .
- Vovototo vovovowo li na video ƒe dzidzenu vovovowo
- Wozãe le H.264, H.265, VP9, kple AV1 codecs me
YUV Amadede ƒe Teƒe
Woto YUV vɛ na analog television-mɔ̃wo be wòana amadede kple yevu kple blɔ ƒe nyadzɔdzɔwo nasɔ ɖe megbe. Abe YCbCr ene la, emaa kekeli (Y) kple chrominance (U kple V) ƒe akpawo dome.
Togbɔ be wozãa YUV zi geɖe le gbegbɔgblɔ me tsɔ fiaa kekeli-kɔkɔe ƒe nɔnɔme ɖesiaɖe hã la, YUV vavãtɔ nyea television si wotsɔ wɔa analog ƒe dzidzenuwo koŋ. Zi geɖe la, egbegbe dijitaal-mɔ̃wo zãa YCbCr, togbɔ be wotɔtɔa nyawo alo zãa wo zi geɖe hã.
YUV ƒe ŋgɔyiyi gbãtɔ nye mɔ̃ɖaŋununya ƒe dzidzedzekpɔkpɔ ɖedzesi aɖe si kpɔ kuxi si nye be woaɖe amadede me TV ƒe dzesiwo afia esime wole ɖekawɔwɔ me kple television siwo li siwo nye yevu kple blɔ la gbɔ. Esi mɔ̃ɖaŋudɔwɔlawo ŋlɔ amadede ŋuti nyatakakawo ɖe kɔpi me le mɔ si dzi television yibɔ kple blɔ aŋe aɖaba aƒui nu la, wowɔ ɖoɖo aɖe si me woate ŋu akpɔ nyadzɔdzɔ ɖeka si woɖena ɖe go le television ƒomevi eveawo siaa dzi.
- Ŋutinya me vevienyenye le television dzi nyadzɔdzɔwo kaka ƒe ŋgɔyiyi me
- Zi geɖe la, wozãnɛ vodadatɔe abe nya si wozãna na YCbCr ene
- Vovototo vovovowo li na analog TV ƒe dzidzenu vovovowo
- PAL, NTSC, kple SECAM ɖoɖowo zã YUV ƒe dɔwɔwɔ vovovowo
- Wona megbenyawo ƒe sɔsɔ kple television si wotsɔ yevu kple blɔ wɔ dɔe
Rec.709 kple HD Video
Rec.709 (ITU-R Recommendation BT.709) ɖe amadede ƒe teƒe kple nuŋɔŋlɔ ƒe nɔnɔmewo gɔme na television si ƒe nɔnɔme deŋgɔ. Egblɔ RGB gbãtɔwo kple YCbCr ƒe nuŋɔŋlɔ siaa na HD me nyawo, kple gamut si sɔ kple sRGB.
Dzidzenu sia kpɔa egbɔ be wowɔ ɖeka le HD video wɔwɔ kple eɖeɖefia me le mɔ̃ vovovowo kple nyadzɔdzɔgblɔmɔ̃wo dzi. Elɔ amadede gbãtɔwo, asitɔtrɔ ƒe dɔwɔwɔwo (gamma), kple matrix ƒe xexlẽdzesiwo na RGB yi YCbCr ƒe tɔtrɔ ƒe nɔnɔmewo ɖe eme.
Woɖo Rec.709 le ƒe 1990-awo me abe HDTV ƒe dzidzenu ene, eye menye amadede ƒe teƒe koe wògblɔ o ke boŋ eƒe nɔnɔmetata ƒe tsɔtsɔme, eƒe lolome, kple eƒe akpa ƒe sɔsɔme hã. Eƒe gamma curve to vovo vie tso sRGB gbɔ, togbɔ be woƒe amadede gbãtɔwo sɔ hã. Togbɔ be Rec.709 nye tɔtrɔ gã aɖe le eƒe ɣeyiɣia me hã la, dzidzenu yeyewo abe Rec.2020 kple HDR ƒe nɔnɔmewo naa amadede ƒe vovototo siwo keke ta ŋutɔ kple ŋusẽ ƒe didime.
- Amadede ƒe teƒe si woɖo ɖi na HD television
- Gamut si sɔ kple sRGB gake eƒe encoding to vovo
- Wozãnɛ le Blu-ray diskwo kple HD nyadzɔdzɔwo me
- Eɖea dɔwɔwɔ tɔxɛ aɖe si menye flidzidzedze o ƒe asitɔtrɔ (gamma) gɔme .
- Be woatsɔ HDR dzidzenuwo abe PQ kple HLG akpe ɖe eŋu
Video si ƒe ŋusẽ de ŋgɔ
High Dynamic Range (HDR) video kekea amadede vovovowo kple keklẽ ƒe didime siaa ɖe enu le video xoxoa me. Dzidzenuwo abe HDR10, Dolby Vision, kple HLG (Hybrid Log-Gamma) ɖe alesi woŋlɔa kɔpi sia si keke ta eye woɖenɛ fianae me.
Zi geɖe la, HDR video zãa asitɔtrɔ ƒe dɔwɔwɔ yeyewo (EOTF) abe PQ (Perceptual Quantizer, standardized as SMPTE ST 2084) si ate ŋu atsi tre ɖi na keklẽ ƒe agbɔsɔsɔme si keke ta wu gamma curve xoxowo. Ne wotsɔ amadede vovovowo abe P3 alo Rec.2020 ene kpe ɖe eŋu la, esia naa nukpɔkpɔ ƒe nuteƒekpɔkpɔ si nye nu ŋutɔŋutɔ wu eye wònyrɔa ame ɖe eme wu.
Vovototo si le SDR kple HDR me nyawo dome la wɔ nuku ŋutɔ – HDR ateŋu atsi tre ɖi na nusianu tso vɔvɔli goglowo dzi va ɖo nu vevi siwo le keklẽm dzi le nɔnɔmetata ɖeka me, abe alesi amegbetɔ ƒe ŋku kpɔa nukpɔkpɔ ŋutɔŋutɔwoe ene. Esia ɖea alesi wòhiã be woaɖe asi le nusiwo woɖena fiana kple ŋusẽ ƒe didime ŋu si hiã le sinima kple video ƒe ŋutinya katã me la ɖa.
- Kekea amadede ƒe didime kple keklẽ ƒe didime siaa ɖe enu
- Zãa transfer function yeyewo abe PQ kple HLG ene
- HDR10 naa amadede 10-bit kple metadata si meʋãna o
- Dolby Vision naa amadede 12-bit kple nukpɔkpɔ ɖesiaɖe ƒe metadata
- Wotrɔ asi le HLG ŋu be wòawɔ ɖeka kple nyadzɔdzɔwo kaka
Amadedewo ƒe Teƒe Siwo Bɔ Sɔ Kple Wo Nɔewo
Amadedewo ƒe Teƒewo le Kplɔ̃ɖoɖo Me
Tsɔtsɔ sɔ kple wo nɔewo sia te gbe ɖe nɔnɔme veviwo kple zazã ƒe nɔnɔmewo dzi na amadede ƒe teƒe siwo bɔ wu. Vovototo siawo gɔmesese le vevie ŋutɔ be nàtia amadede ƒe teƒe si sɔ na wò nuhiahiã tɔxɛwo.
RGB Amadedewo ƒe Teƒewo Tsɔtsɔ Sɔ Kple Wo Nɔewo
- sRGB: 1.1. Gamut suetɔ kekeake, dzidzenu na web, xexeame katã ƒe ɖekawɔwɔ
- Adobe RGB: Gamut si keke wu, enyo wu na agbalẽtata, vevietɔ le teƒe siwo ƒe amadede nye green-cyan
- Fia P3: Dzĩ kple amadede dzẽ siwo wodo ɖe ŋgɔ, siwo Apple ƒe mɔ̃wo zãna
- ProPhoto RGB: Ƒe 1999 me. Gamut si keke ŋutɔ, bia 16-bit goglome, si sɔ nyuie na fotoɖeɖe
- Rec.2020 ƒe ɣeyiɣia: Ultra-keke gamut na 4K / 8K video, etsɔme-siwo ŋu wotsia dzi ɖo ƒe dzidzenu
Amadede ƒe Teƒe ƒe Nɔnɔmewo
- CMYK: . Subtractive, print-oriented, gamut si le sue wu RGB
- Lab: Mɔ̃ si le eɖokui si, si ƒe nukpɔsusu sɔ, gamut gãtɔ kekeake
- HSL/HSV: Amadede tiatia si woate ŋu akpɔ le susu me, ke menye esi sɔ le nukpɔsusu nu o
- YCbCr: 1.1. Ma kekeli kple amadede, si wowɔ wònyo wu na nutete
- XYZ: 1.1. Nufiaƒe si woatsɔ awɔ amadedeŋutinunya, si womezãna tẽ na nɔnɔmetatawo o
Zã Nyawo Ŋuti Kafukafunyawo
- Nyatakakadzraɖoƒe Kple Digitál Nyatakakawo: sRGB alo Fia P3 (kple sRGB ƒe megbedede) .
- Fotoɖeɖefia Dɔwɔla: Adobe RGB alo ProPhoto RGB le 16-bit me
- Agbalẽtata ƒe Dɔwɔwɔ: Adobe RGB na dɔwɔwɔ ƒe teƒe, CMYK profile na emetsonu
- Videowo Wɔwɔ: Rec.709 na HD, Rec.2020 na UHD/HDR
- Digitál Art kple Design: Adobe RGB alo Fiafia P3
- Amadedewo ƒe Ðɔɖɔɖo: Lab na asitɔtrɔ siwo mewɔ ɖeka kple mɔ̃a o
- UI/UX ƒe Aɖaŋuɖoɖo: HSL/HSV na amadede tiatia si me kɔ
- Video ƒe Nutete: YCbCr kple chroma subsampling si sɔ
Amadedewo ƒe Teƒe Dzikpɔkpɔ Ŋudɔ Nyuie
Amadedewo Dzikpɔkpɔ ƒe Ðoɖowo
Amadedewo dzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo (CMS) kpɔa egbɔ be amadedewo gbugbɔgawɔ ɖekae le mɔ̃ vovovowo dzi to mɔ̃wo ƒe nɔnɔmetatawo kple amadede ƒe teƒe ƒe tɔtrɔwo zazã me. Wole vevie na dɔnyala bibiwo ƒe dɔwɔwɔ le fotoɖeɖe, aɖaŋuwɔwɔ, kple agbalẽtata me.
Egbegbe amadedewo dzikpɔkpɔ ƒe gɔmeɖoanyie nye ICC (Dukɔwo Dome Amadede Habɔbɔ) ƒe nɔnɔmetata ƒe ɖoɖo. Nɔnɔmetata siawo ɖɔa amadede ƒe nɔnɔme siwo le mɔ̃ aɖewo koŋ alo amadede ƒe teƒe aɖewo ŋu, si wɔnɛ be woate ŋu aɖe gbegɔmeɖeɖe siwo de pɛpɛpɛ le wo dome. Ne womekpɔ amadedewo dzi nyuie o la, RGB ƒe asixɔxɔ ɖeka mawo ke ate ŋu ato vovo kura le mɔ̃ vovovowo dzi.
- Wotue ɖe ICC ƒe nɔnɔmetata siwo dea dzesi mɔ̃a ƒe amadede ƒe nuwɔna dzi
- Zãa mɔ̃ siwo mewɔ ɖeka kple mɔ̃ o ƒe nɔnɔmetatawo (abe Lab ene) abe asitɔtrɔ ƒe teƒe ene
- Ekpɔa gamut mapping gbɔ na teƒe vovovowo
- Enaa gɔmeɖeɖe ƒe tameɖoɖowo na dzimetɔtrɔ ƒe taɖodzinu vovovowo
- Doa alɔ mɔ̃a ƒe kadodo kple afɔɖeɖe geɖe ƒe tɔtrɔwo siaa
Fia Dzidzedzekpɔkpɔ
Monitor calibration nye amadedewo dzikpɔkpɔ ƒe gɔmeɖoanyi, si kpɔa egbɔ be wò nukpɔkpɔa tsi tre ɖi na amadedewo pɛpɛpɛ. Ne wometsɔ ŋkuléleɖenuŋu si wodo kpɔ o la, woate ŋu agblẽ agbagba bubu siwo katã wodzena le amadedewo dzi kpɔkpɔ me.
Calibration bia be nàtrɔ asi le wò monitor ƒe ɖoɖowo ŋu eye nàwɔ ICC profile si aɖɔ nusianu si to vovo tso amadede ƒe nuwɔna si sɔ gbɔ ɖo. Zi geɖe la, dɔ sia bia be woatsɔ xɔtunu ƒe amadededzidzenu alo spektrofotodzidzenu awɔ dɔe hafi woate ŋu akpɔ emetsonu siwo de pɛpɛpɛ, togbɔ be kɔmpiutadziɖoɖo veviwo ƒe dzidzedzekpɔkpɔ nyo wu ɖeke kura hã.
- Hardware calibration devices naa emetsonu siwo de pɛpɛpɛ wu
- Trɔ asi le ɣi ƒe teƒe, gamma, kple amadede ƒe ŋuɖoɖo ŋu
- Wɔ ICC ƒe nɔnɔmetata si amadede dzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo zãna
- Ele be woawɔe edziedzi esime nusiwo woɖena fiana le tɔtrɔm le ɣeyiɣi aɖe megbe
- Zi geɖe la, dɔwɔnu siwo wotsɔna dzidzea xɔtunuwoe nɔa dɔnyala bibiwo ƒe nukpɔkpɔwo me
Dɔwɔwɔ kple Fotoɖemɔ̃ ƒe Amadede Teƒewo
Digitál fotoɖemɔ̃wo léa nɔnɔmetatawo le woawo ŋutɔ ƒe amadede teƒewo, eye emegbe wotrɔa wo wozua teƒe siwo wozãna ɖaa abe sRGB alo Adobe RGB ene. Dɔwɔwɔ sia gɔmesese le vevie ŋutɔ na fotoɖeɖe ƒe dɔwɔwɔ si sɔ pɛpɛpɛ.
Sensor tɔxɛ aɖe le fotoɖemɔ̃ ɖesiaɖe si si ƒe amadede ƒe ŋuɖoɖo ƒe nɔnɔmewo le. Fotoɖemɔ̃wɔlawo toa mɔ̃ɖaŋununya siwo nye wo tɔ vɛ be woatsɔ awɔ dɔ tso sensor ƒe nyatakaka xoxowo ŋu woazu amadede ƒe teƒe siwo woɖo ɖe ɖoɖo nu. Ne èle foto ɖem le RAW ƒe nɔnɔme me la, èkpɔa ŋusẽ ɖe tɔtrɔ sia dzi geɖe wu, si wɔnɛ be nàte ŋu akpɔ amadedewo dzi pɛpɛpɛ.
- Amadede ŋuti nyatakaka siwo katã sensor la lé la le RAW faɛlwo me
- Wotrɔa JPEG faɛlwo ɖe sRGB alo Adobe RGB le fotoɖemɔ̃ me
- Fotoɖemɔ̃ ƒe nɔnɔmetatawo ate ŋu ade dzesi fotoɖemɔ̃ ƒe amadede ƒe ŋuɖoɖo tɔxɛwo
- Dɔwɔƒe siwo keke ta lae kpɔa fotoɖemɔ̃ ƒe nyatakaka gbogbotɔ kekeake ta
- DNG Color Profiles (DCP) naa fotoɖemɔ̃ ƒe amadede ŋuti nyatakaka siwo de pɛpɛpɛ
Amadede Siwo Le Dedie le Nyatakakadzraɖoƒewo Ŋu Bubu
Togbɔ be egbegbe nyatakakadzraɖoƒewo doa alɔ amadedewo dzi kpɔkpɔ hã la, nukpɔkpɔ kple mɔ̃ geɖe mewɔa esia o. Nyatakakadzraɖoƒe ƒe nyatakaka siwo adze abe ɖe wosɔ le mɔ̃awo katã dzi wɔwɔ bia be woase seɖoƒe siawo gɔme.
Web platform la le ŋgɔ yim ɖo ta amadedewo dzikpɔkpɔ nyuie wu, kple CSS Color Module Level 4 tsɔ kpe ɖe kpekpeɖeŋunana amadede ƒe teƒe ƒe nɔnɔmewo ŋu. Ke hã, be woawɔ ɖeka nyuie wu la, egahiã kokoko be woabu sRGB ƒe seɖoƒewo ŋu eye woana megbedede siwo sɔ na nyatakaka siwo le vovovo.
- sRGB gakpɔtɔ nye tiatia si le dedie wu na xexeame katã ƒe ɖekawɔwɔ
- De amadede ƒe nɔnɔmetatawo nɔnɔmetatawo me na web-browser siwo doa alɔe
- CSS Amadede Module Level 4 tsɔ amadede ƒe teƒe ƒe nɔnɔmewo kpee
- Woate ŋu awɔ ŋgɔyiyi vivivi na nusiwo woɖena fiana le mɔ vovovowo nu
- Bu @media biabia zazã ŋu be nàde dzesi nusiwo woɖena fiana le mɔ gbadza nu
Agbalẽtata ƒe Dɔwɔɖoɖo
Dɔnyala bibiwo ƒe agbalẽtata ƒe dɔwɔwɔwo bia amadede ƒe teƒewo dzikpɔkpɔ nyuie tso wo léle dzi vaseɖe eɖeɖe mamlɛtɔ dzi. Trɔtrɔ tso RGB yi CMYK nye afɔɖeɖe vevi aɖe si gbɔ wòle be woakpɔ nyuie.
Asitsatsa ƒe agbalẽtata zãa CMYK ƒe amadede ƒe teƒe siwo woɖo ɖe ɖoɖo nu si wotu ɖe agbalẽtata ƒe nɔnɔme tɔxɛwo dzi. Dzidzenu siawo kpɔa egbɔ be emetsonuwo nɔa anyi ɖaa le agbalẽtaƒe kple agbalẽtamɔ̃ vovovowo me. Ele be aɖaŋuwɔlawo nase CMYK amadede ƒe teƒe si woƒe agbalẽtamɔ̃ zãna gɔme eye woatsɔ sidzedze ma ade woƒe dɔwɔwɔ me.
- Soft proofing wɔa nusi wota ɖe screen dzi ƒe kpɔɖeŋu
- Agbalẽtamɔ̃ ƒe nɔnɔmetatawo ɖea mɔ̃ tɔxɛ aɖewo kple pepa ƒe ƒuƒoƒo ƒe dzesiwo fiana
- Gɔmeɖeɖe ƒe tameɖoɖowoe ɖoa gamut mapping mɔnu
- Black point compensation kpɔa vɔvɔli ƒe nyatakakawo ta
- Proofing prints ɖoa kpe amadede ƒe nyateƒenyenye dzi hafi wowɔa wo mamlɛtɔ
Video ƒe Amadedewo ƒe Dzesidede
Videowɔwɔ bia be woabu amadedewo ƒe teƒe si sesẽ, vevietɔ esi HDR kple amadede vovovowo ƒe nɔnɔmewo va le dzidzim ɖe edzi. Mɔ̃a ƒe mɔ̃ bliboa gɔmesese tso esime wolé wo vaseɖe esime wotsɔe yi na amewo le vevie ŋutɔ.
Zi geɖe la, egbegbe videowɔwɔ zãa Academy Color Encoding System (ACES) abe amadededzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖo si sɔ ene. ACES naa dɔwɔwɔ ƒe teƒe ɖeka na nutatawo katã metsɔ le fotoɖemɔ̃ si wozã me o, si wɔnɛ be foto siwo woɖe tso teƒe vovovowo ƒe sɔsɔ kple wo nɔewo ƒe ɖoɖoa nɔa bɔbɔe eye wòdzraa nyatakakawo ɖo hena nudɔdɔ ƒe ɖoɖo vovovowo.
- Log formats kpɔa ŋusẽ si sɔ gbɔ wu tso fotoɖemɔ̃wo gbɔ ta
- Dɔwɔƒewo abe ACES ene naa amadedewo dzikpɔkpɔ si sɔ
- HDR dzidzenuwo dometɔ aɖewoe nye PQ kple HLG ƒe asitɔtrɔdɔwo
- Ate ŋu abia be woatsɔ amadede vovovowo aɖoe ƒe nɔnɔmewo
- LUTs (Look-Up Tables) kpena ɖe ame ŋu be woawɔ amadede ƒe tɔtrɔ ɖe ɖoɖo nu
Nya Siwo Wobiaa Enuenu Ku Ðe Amadedewo Ƒe Teƒewo Ŋu
Vovototo kae le amadede ƒe kpɔɖeŋu kple amadede ƒe teƒe dome?
Amadede ƒe kpɔɖeŋu nye nukpɔsusu ƒe ɖoɖo si wotsɔ ɖea amadedewo fiana to xexlẽdzesiwo ƒe asixɔxɔwo zazã me (abe RGB alo CMYK ene), esime amadede ƒe teƒe nye amadede ƒe kpɔɖeŋu ƒe dɔwɔwɔ tɔxɛ si me woɖe nɔnɔmetatawo le. Le kpɔɖeŋu me, RGB nye amadede ƒe kpɔɖeŋu, gake sRGB kple Adobe RGB nye amadede ƒe teƒe tɔxɛ siwo wotu ɖe RGB ƒe kpɔɖeŋu dzi, eye wo dometɔ ɖesiaɖe ƒe vovototo kple nɔnɔme vovovowo. Bu amadede ƒe kpɔɖeŋu be enye ɖoɖo bliboa (abe teƒewo ɖɔɖɔ to latitude/longitude zazã me ene) kple amadede ƒe teƒe be enye ɖoɖo ma ƒe nɔnɔmetata tɔxɛ aɖe (abe nuto aɖe koŋ ƒe anyigbatata tsitotsito si ƒe nɔnɔmetatawo sɔ pɛpɛpɛ ene).
Nukatae nye agbalẽ si meta la ƒe dzedzeme to vovo na esi mekpɔna le screen dzi?
Nu geɖee hea vovototo sia vɛ: ŋkuléleɖenuŋumɔ̃wo zãa RGB (additive) amadede esime agbalẽtamɔ̃wo zãa CMYK (subtractive) amadede; zi geɖe la, nukpɔkpɔwo ƒe didime kekena wu esiwo wota; screenwo naa kekeli dona esime agbalẽtatawo ɖenɛ fiana; eye ne womekpɔ amadedewo dzi nyuie o la, gɔmeɖeɖe aɖeke mele amadede ƒe teƒe vovovo siawo dome o. Tsɔ kpe ɖe eŋu la, pepa ƒomevi kpɔa ŋusẽ ɖe alesi amadedewo dzena le agbalẽtata me dzi vevie, eye zi geɖe la, pepa siwo ŋu womefa nu ɖo o la mewɔa amadede siwo me wodea nuɖuɖui fũu o wu pepa siwo le keklẽm. Wò ŋkuléleɖenuŋu ƒe dzidzedzekpɔkpɔ kple ICC ƒe nɔnɔmetatawo zazã na wò agbalẽtamɔ̃ kple pepa ƒe ƒuƒoƒo tɔxɛ ate ŋu aɖe vovototo siawo dzi akpɔtɔ ŋutɔ, togbɔ be vovototo aɖewo anɔ anyi ɣesiaɣi le dzɔdzɔmeŋusẽ ƒe vovototo vevi siwo le kekeli ƒe ɖeɖefiawo kple kekeli ƒe nɔnɔmetatawo dome ta.
Ðe wòle be mazã sRGB, Adobe RGB, alo ProPhoto RGB hena fotoɖeɖea?
Enɔ te ɖe wò dɔwɔwɔ kple nusiwo nàwɔ ƒe hiahiãwo dzi. sRGB nyo wu na nɔnɔmetata siwo woɖo ɖe web alo kpɔkpɔ le screenwo dzi le afisiafi. Adobe RGB nyo ŋutɔ na agbalẽtatadɔwo, enaa agbalẽtatadɔ si keke ta wu si sɔ kple agbalẽtata ƒe ŋutetewo nyuie wu. ProPhoto RGB nyo ŋutɔ na dɔnyala ƒe dɔwɔwɔ siwo me amadede ŋuti nyatakakawo takpɔkpɔ si sɔ gbɔ wu le vevie, vevietɔ ne wole dɔ wɔm kple RAW faɛlwo le 16-bit nɔnɔme me. Fotoɖela geɖe zãa mɔnu si wotsɔ tsaka: wotrɔa asi le wo ŋu le ProPhoto RGB alo Adobe RGB me, emegbe wotrɔa wo ɖe sRGB me hena web mamã. Ne èle foto ɖem le JPEG nɔnɔme me le fotoɖemɔ̃ me la, zi geɖe la, Adobe RGB nye tiatia nyuitɔ wu sRGB ne wò fotoɖemɔ̃a do alɔe, elabena edzraa amadede ŋuti nyatakaka geɖe ɖo hena asitɔtrɔ le eŋu emegbe. Gake ne èda RAW (wokafui be wòanyo wu) la, fotoɖemɔ̃a ƒe amadede ƒe teƒe ƒe ɖoɖoa kpɔa ŋusẽ ɖe JPEG ƒe ŋgɔdonya dzi ko ke menye RAW nyatakaka ŋutɔŋutɔ o.
Nukae dzɔna ne amadedewo mele amadede ƒe teƒe aɖe ƒe vovototo o?
Ne wole tɔtrɔm le amadede ƒe teƒewo dome la, ele be woagbugbɔ awɔ amadede siwo dze le teƒe si woɖo tae ƒe gamut godo to mɔnu aɖe si woyɔna be gamut mapping zazã me. Wokpɔa esia dzi to tameɖoɖowo gɔmeɖeɖe me: Nugɔmesese ƒe gɔmeɖeɖe kpɔa nukpɔkpɔ ƒe ƒomedodo siwo le amadedewo dome ta to vovototo bliboa tete ɖe edzi me; Relative Colorimetric léa amadede siwo le gamuts siaa me ɖe te eye wòɖea amadede siwo mele gamut o me ɖe amadede si te ɖe eŋu wu si woate ŋu agbugbɔ awɔ ŋu; Absolute Colorimetric hã sɔ gake etrɔna ɖe pepa ɣi hã ŋu; eye Saturation tsɔa amadede siwo le dzo dam la me léle ɖe asi ɖoa nɔƒe gbãtɔ wu alesi woawɔe wòade pɛpɛpɛ. Tiatia si nàwɔ be nàɖe tameɖoɖo gɔme la nɔ te ɖe emenyawo kple nusiwo nètsɔ ɖo nɔƒe gbãtɔ dzi. Le fotowo gome la, zi geɖe la, Perceptual ye naa nusiwo dzena abe dzɔdzɔmenuwo ene wu. Le nɔnɔmetata siwo ŋu adzɔnu ƒe amadede tɔxɛwo le gome la, zi geɖe la, Relative Colorimetric wɔa dɔ nyuie wu be wòakpɔ amadedeawo tututu ta le afisi wòanya wɔ le. Egbegbe amadededzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo ate ŋu afia amadede siwo mesɔ o hafi atrɔ wo, si ana nàte ŋu awɔ asitɔtrɔ le amadede veviwo ŋu.
Aleke gbegbee monitor calibration le vevie na amadedewo dzikpɔkpɔ?
Monitor calibration nye gɔmeɖoanyi na amadededzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖo ɖesiaɖe. Ne womekpɔ nukpɔkpɔ si woɖɔli o la, ke èle nyametsotso siwo ku ɖe ɖɔɖɔɖo ŋu wɔm le amadede ŋuti nyatakaka siwo mesɔ o dzi. Dodokpɔ trɔa wò ŋkuléleɖenuŋu ɖe nɔnɔme si wonya, si sɔ to ɖoɖo ɣi ƒe teƒe (zi geɖe la, D65/6500K), gamma (zi geɖe la, 2.2), kple keklẽ (zi geɖe la, 80-120 cd/m2), eye wòwɔa ICC ƒe nɔnɔmetata si dɔwɔɖoɖo siwo kpɔa amadede dzi zãna tsɔ ɖea amadedewo fiana pɛpɛpɛ. Le dɔnyala ƒe dɔwɔwɔ gome la, hardware calibration device le vevie eye ele be woawɔ recalibration ɣleti sia ɣleti. Amadededzidzenu siwo wozãna na nuƒlelawo gɔ̃ hã ate ŋu ana amadede ƒe nyateƒetoto nanyo ɖe edzi ŋutɔ ne wotsɔe sɔ kple nusiwo woɖena fiana siwo womeɖɔli o. Le dzidzedzekpɔkpɔ godo la, wò dɔwɔƒe hã le vevie—gli ɣi siwo medea akpa aɖeke dzi o, akaɖi si dzi wokpɔna, kple asaƒoƒo na kekeli tẽ le screen la dzi katã kpena ɖe ame ŋu wòkpɔa amadedewo nyuie wu. Le amadededɔ veviwo gome la, bu gadede ŋkuléleɖenuŋu si ƒe nyonyome de ŋgɔ si ƒe lolome keke ta, xɔtunuwo ƒe dzidzedzekpɔkpɔ ƒe ŋutetewo, kple ʋuƒo si xea mɔ na kekeli si ƒo xlãe ŋu kpɔ.
Amadede ƒe teƒe kae wòle be mazã hena nyatakakadzraɖoƒe ƒe ɖoɖowɔwɔ kple ewɔwɔ?
sRGB gakpɔtɔ nye dzidzenu na nyatakakadzraɖoƒe me nyatakakawo elabena ekpɔa egbɔ be nuteƒekpɔkpɔ si sɔ wu le mɔ̃ vovovowo kple web-browser vovovowo me. Togbɔ be egbegbe web-browserwo le asi kpem ɖe amadedewo dzi kpɔkpɔ kple vovototo siwo keke ta wu ŋu geɖe wu hã la, mɔ̃ kple web-browser geɖe mewɔe nenema haɖe o. Le dɔ siwo le ŋgɔ yim gome la, àteŋu awɔ ŋgɔyiyi vivivi to sRGB zazã abe gɔmedzedze ene esime nèle nunɔamesi siwo keke ta (zã CSS Color Module Level 4 ƒe nɔnɔmewo alo nɔnɔmetata siwo wode dzesii) na mɔ̃ siwo doa alɔ wo. CSS Color Module Level 4 to kpekpeɖeŋu nana display-p3, prophoto-rgb, kple amadede ƒe teƒe bubuwo to dɔwɔwɔwo abe color(display-p3 1 0.5 0) dzi, si na be nyatakakadzraɖoƒe dɔwɔlawo te ŋu ɖoa taɖodzinu na ɖeɖefia siwo keke ta wu evɔ womatsɔ woƒe sɔsɔ asa vɔe o. Be nàte ŋu awɔ ɖeka kple web-browser xoxowo nyuie wu la, lé nunɔamesiwo katã ƒe sRGB tɔ ɖe te eye nàzã feature detection atsɔ asubɔ nyatakaka gbogbo aɖewo na mɔ̃ siwo sɔ ko. Do wò aɖaŋuwo kpɔ ɣesiaɣi le mɔ̃ kple nyatakakadzraɖoƒe geɖe dzi be nàkpɔ egbɔ be woƒe dzedzeme sɔ na ezãlawo katã.
Aleke amadede ƒe teƒewo kpɔa ŋusẽ ɖe nɔnɔmetatawo ƒe nutete kple faɛl ƒe lolome dzii?
Amadede ƒe teƒewo kpɔa ŋusẽ ɖe nɔnɔmetatawo ƒe nutete kple faɛl ƒe lolome dzi vevie. Trɔtrɔ tso RGB yi YCbCr (le JPEG ƒe nutete me) ɖea mɔ na chroma subsampling, si ɖea faɛl ƒe lolome dzi kpɔtɔna to amadede ŋuti nyatakakawo dzraɖo ɖe nɔnɔme si bɔbɔ wu keklẽ ŋuti nyatakakawo me, eye wòwɔa amegbetɔ ƒe ŋku ƒe seselelãme geɖe wu ɖe kekeli ƒe nyatakakawo ŋu ŋudɔ. Teƒe siwo keke ta abe ProPhoto RGB ene hiã bit ƒe goglome si lolo wu (16-bit vs. 8-bit) be woaƒo asa na banding, si wɔnɛ be faɛl gãwo dona. Ne wole dzram ɖo ɖe nɔnɔmewo abe PNG siwo mezãa chroma subsampling o me la, amadede ƒe teƒea ŋutɔ mekpɔa ŋusẽ ɖe faɛl ƒe lolome dzi boo o, gake bit ƒe goglome siwo kɔkɔ wu ya kpɔa ŋusẽ ɖe edzi. JPEG faɛl siwo wodzra ɖo ɖe Adobe RGB alo ProPhoto RGB me mezãa nudzraɖoƒe geɖe wu sRGB tɔ le dzɔdzɔme nu le nyonyome ƒe ɖoɖo ɖeka ma ke me o, gake ele be amadede ƒe nɔnɔmetata si wotsɔ de eme nanɔ wo me hafi woaɖee afia nyuie, atsɔ akpe ɖe faɛl ƒe lolome ŋu vie. Be woateŋu awɔ nutete nyuie wu le dɔdɔ ƒe nɔnɔmewo me la, tɔtrɔ ɖe 8-bit sRGB alo YCbCr ŋu kple subsampling si sɔ zi geɖe naa faɛl ƒe lolome kple nyonyome si wokpɔna ƒe dadasɔ nyuitɔ kekeake.
Nukae nye ƒomedodo si le amadede ƒe teƒewo kple bit ƒe goglome dome?
Bit ƒe goglome kple amadede ƒe teƒe nye nukpɔsusu siwo do ƒome kple wo nɔewo siwo kpɔa ŋusẽ ɖe nɔnɔmetata ƒe nyonyome dzi. Bit ƒe goglome fia bit ƒe xexlẽme si wozãna tsɔ tsi tre ɖi na amadede ƒe mɔnu ɖesiaɖe, si fiaa amadede ƒe asixɔxɔ vovovo agbɔsɔsɔme si woate ŋu atsi tre ɖi na. Togbɔ be amadede ƒe teƒe ɖea amadedewo ƒe didime (gamut) gɔme hã la, bit ƒe goglome ye afia alesi woama dometsotso ma nyuie. Zi geɖe la, amadede ƒe teƒe siwo keke wu abe ProPhoto RGB ene hiãa bit ƒe goglome si kɔkɔ wu be woaƒo asa na banding kple posterization. Esia le alea elabena ele be asixɔxɔ vovovoawo ƒe xexlẽme ma ke nakeke ɖe amadede ƒe didime si lolo wu me, si awɔ “afɔɖeɖe” gãwo le amadede siwo te ɖe wo nɔewo ŋu dome. Le kpɔɖeŋu me, 8-bit encoding naa dzidzenu 256 le mɔ̃ ɖesiaɖe dzi, si zi geɖe la, esɔ gbɔ na sRGB gake mesɔ gbɔ na ProPhoto RGB o. Esia tae dɔnyala bibiwo ƒe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowo zãa 16-bit le mɔ̃ ɖesiaɖe dzi (65,536 dzidzenuwo) zi geɖe ne wole dɔ wɔm le teƒe siwo keke ta. Nenema ke HDR me nyawo hiã bit ƒe goglome si lolo wu (10-bit alo 12-bit) be woatsɔ atsi tre ɖi na eƒe keklẽ ƒe didime si keke ta la nyuie. Amadede ƒe teƒe kple bit ƒe goglome ƒe ƒuƒoƒoe afia amadede vovovo siwo woate ŋu aɖe afia le nɔnɔmetata me ƒe xexlẽme bliboa.
Bibi Amadedewo Dzikpɔkpɔ le Wò Dɔwɔnawo Me
Eɖanye fotoɖela, atsyãwɔla, alo aɖaŋuwɔlae nènye o, amadede ƒe teƒewo gɔmesese le vevie ŋutɔ hafi nàte ŋu awɔ dɔ si sɔ na dɔnyala bibiwo. Zã nukpɔsusu siawo be nàkpɔ egbɔ be wò amadedewo nasɔ le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo katã me.
