ڕێنمایی تەواو بۆ بەراوردکردنی ڤیدیۆ کۆدێک
شیکاری گشتگیر بۆ کۆدێکی ڤیدیۆیی مۆدێرن لەوانە H.264/AVC، H.265/HEVC، VP9، AV1، و زۆر شتی تر. کۆدێکی تەواو بدۆزەرەوە بۆ پێداویستییەکانی ستریمکردن، بەرهەمهێنان، یان ئەرشیفکردنت.
خشتەی ناوەڕۆک
- پێشەکییەک بۆ ڤیدیۆ کۆدێک
بزانە بنەماکانی پاڵپێوەنانی ڤیدیۆ و بۆچی کۆدێکەکان بۆ ستریمکردن و هەڵگرتن زۆر گرنگن.
- تێڕوانینێکی گشتی بۆ کۆدێکی ڤیدیۆیی سەرەکی
شیکاری وردی H.264/AVC، H.265/HEVC، VP9، AV1، و کۆدێکە ڤیدیۆییە گرنگەکانی تر.
- خشتەی بەراوردکردنی کۆدێک
بەراوردکردنی تەکنیکی شان بە شانی کارایی پاڵەپەستۆ، کوالیتی و گونجان.
- پەرەسەندنی ڤیدیۆ کۆدێکەکان
گەشەسەندنی مێژوویی و پێشکەوتنە تەکنەلۆژییەکان لە تەکنەلۆژیای پاڵەپەستۆی ڤیدیۆ.
- کەیس و پێشنیارەکان بەکاربهێنە
کام کۆدێک باشترین کاردەکات بۆ ستریمکردن، بەرهەمهێنان، ئەرشیفکردن و سیناریۆی تایبەت.
- تەکنیکی دیپ دایڤ
شیکاری تەکنیکی پێشکەوتووی ناوخۆیی کۆدێک، کارایی ڕێژەی بیت، و شێوازەکانی کۆدکردن.
- پرسیارە زۆرەکان
وەڵامی پرسیارە باوەکان سەبارەت بە هەڵبژاردنی کۆدێکی ڤیدیۆیی، گونجان و کارایی.
پێشەکییەک بۆ ڤیدیۆ کۆدێک
کۆدێکی ڤیدیۆیی بەردی بناغەی تەکنەلۆژیای ڤیدیۆی دیجیتاڵییە، کە ڕێگە بە هەڵگرتن و گواستنەوەی کارامەی ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی لە سەرانسەری پلاتفۆرم و ئامێرە جیاوازەکاندا دەدات. لەم ڕێنماییە گشتگیرەدا، ئێمە بەدواداچوون بۆ گرنگترین کۆدێکەکانی ڤیدیۆ دەکەین کە ئەمڕۆ بەردەستن، خاڵە بەهێز و لاوازەکانیان بەراورد دەکەین، و یارمەتیت دەدەین کۆدێکی گونجاو بۆ پێداویستییە تایبەتەکانت هەڵبژێریت.
جا تۆ دروستکەری ناوەڕۆک بیت، دابینکەری خزمەتگوزاری ستریمینگ بیت، یان تەنها کنجکاو بیت کە چۆن ڤیدیۆ دڵخوازەکانت دەگەنە شاشەکەت، تێگەیشتن لە کۆدێکەکانی ڤیدیۆ لە ئیکۆسیستەمی دیجیتاڵی ئەمڕۆدا زۆر گرنگە.
بۆچی ڤیدیۆ کۆدێک گرنگە
کۆدێکی ڤیدیۆیی (ئەلگۆریتمەکانی پاڵەپەستۆ/پاراستن) وەک بڕبڕەی پشتی دابەشکردنی ڤیدیۆی دیجیتاڵی کاردەکەن، ئەمەش ڕێگە دەدات ڤیدیۆی کوالیتی بەرز بە شێوەیەکی کارا هەڵبگیرێت و بگوازرێتەوە لە سەرانسەری تۆڕەکاندا بە باندڤیدی سنووردار. هەڵبژاردنی دروستی کۆدێک دەتوانێت کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ئەمانە هەبێت:
قەبارەی فایل
کۆدێکە مۆدێرنەکان دەتوانن قەبارەی فایلە ڤیدیۆییەکان تا ٥٠-٨٠% کەم بکەنەوە بە بەراورد بە فۆرماتە کۆنەکان لە هەمان کاتدا کوالیتی بینین دەپارێزن.
گونجان
ئامێر و پلاتفۆرمە جیاوازەکان پشتگیری لە کۆدێکی جیاواز دەکەن، ئەمەش کاریگەری لەسەر لە کوێ و چۆن ڤیدیۆکانت هەیە.
کوالیتی ستریمینگ
کۆدێکی کارا ڕێگە بە ڕوونی بەرزتر و کوالیتی باشتری ستریمینگ دەدات تەنانەت لەسەر پەیوەندییە سنووردارەکانی باند ویت.
بەکارهێنانی کارەبا
هەندێک لە کۆدێکەکان پێویستیان بە هێزی پرۆسێسکردنی زیاترە بۆ کۆدکردنەوە، ئەمەش ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر تەمەنی پاتری لەسەر ئامێرە مۆبایلەکان دەبێت.
پاڵەپەستۆی ڤیدیۆ بە نەهێشتنی زانیارییە بینراوەکانی زیادە بە شێوەیەک کاردەکات کە بە شێوەیەکی ئایدیاڵ لەلایەن چاوی مرۆڤەوە هەست پێناکرێت. ئەم پرۆسەیە تەکنیکە جۆراوجۆرەکان لەخۆدەگرێت لەوانە:
- پاڵەپەستۆی فەزایی: کەمکردنەوەی زیادەڕۆیی لە چوارچێوەی تاکەکەسیدا
- پاڵەپەستۆی کاتی: هەڵگرتنی تەنها جیاوازی نێوان چوارچێوە یەک لە دوای یەکەکان
- کۆدکردنی ئەنترۆپی: بەکارهێنانی شێوازی ئاماری بۆ نوێنەرایەتیکردنی نەخشە باوەکان بە شێوەیەکی کاراتر
- نمونەگرتنی لاوەکی کرۆم: کەمکردنەوەی زانیاری ڕەنگەکان کە چاوی مرۆڤ کەمتر هەستیارە پێی
لەگەڵ بەراوردکردنی کۆدێکی جیاواز لە سەرانسەری ئەم ڕێنماییەدا، ئێمە لێکۆڵینەوە دەکەین کە چۆن هەریەکەیان ئەم تەکنیکانە جێبەجێ دەکەن و ئاڵوگۆڕەکانی دەرئەنجامی نێوان کوالیتی بینین، کارایی پاڵەپەستۆ و پێداویستییەکانی حیساباتی.
تێڕوانینێکی گشتی بۆ کۆدێکی ڤیدیۆیی سەرەکی
H.264 / AVC
H.264 (کۆدکردنی ڤیدیۆی پێشکەوتوو) وەک بەربڵاوترین کۆدێکی ڤیدیۆیی پشتگیریکراو دەمێنێتەوە لە سەرانسەری بە شێوەیەکی بنەڕەتی هەموو ئامێر و پلاتفۆرمەکاندا. لەلایەن گروپی پسپۆڕانی کۆدکردنی ڤیدیۆیی ITU-T و ISO/IEC MPEG پەرەی پێدراوە، هاوسەنگییەکی نایاب لە نێوان کارایی پاڵەپەستۆ و ئاڵۆزی کۆدکردنەوە پێشکەش دەکات.
- بە شێوەیەکی بنەڕەتی لەلایەن هەموو ئامێر و وێبگەڕەکانەوە پشتگیری دەکرێت
- خێراکردنی ڕەقەکاڵا بە شێوەیەکی بەرفراوان بەردەستە
- هاوسەنگی باشی کوالیتی و پاڵەپەستۆ
- پێویستی حیساباتی کەم
H.265 / HEVC
H.265 (High Efficiency Video Coding) جێنشینی H.264 ە، کە نزیکەی 50% پاڵەپەستۆی باشتر پێشکەش دەکات لە هەمان ئاستی کوالیتی. بە تایبەتی کاریگەرە بۆ ناوەڕۆکی 4K و HDR، هەرچەندە پێویستی بە هێزی پرۆسێسکردنی زیاترە بۆ کۆدکردن و کۆدکردنەوە.
- 50% پاڵەپەستۆ باشترە لە H.264
- نایاب بۆ ناوەڕۆکی 4K و HDR
- گەشەسەندنی پشتگیری ڕەقەکاڵا لە ئامێرە نوێیەکاندا
- پشتگیری بۆ ڕوونی 8K
VP9
VP9 لەلایەن گووگڵەوە پەرەی پێدراوە و بەدیلێکی بێ ڕۆیاڵیتە بۆ H.265 کە کارایی پاڵەپەستۆی هاوشێوەی هەیە. لە وێبگەڕەکاندا پشتگیرییەکی بەرفراوانی دەکرێت و بووەتە کۆدێکی ستاندارد بۆ یوتیوب، پاڵپێوەنانییەکی بەرچاو باشتر لە H.264 پێشکەش دەکات.
- ستانداردی کراوەی بێ ڕۆیاڵیتی
- پشتگیرییەکی نایابی وێبگەڕ
- کارایی هاوشێوەی H.265/HEVC
- لەلایەن یوتیوب و وێب پلاتفۆرمەکانی ترەوە بەکاردەهێنرێت
AV1
AV1 کۆدێکێکی ڤیدیۆیی کراوەی پێشکەوتووە کە لەلایەن هاوپەیمانی بۆ میدیای کراوە (AOMedia) پەرەی پێدراوە، کە بۆ سەرکەوتنی VP9 و ڕکابەریکردنی HEVC دیزاین کراوە. نزیکەی 30% پاڵەپەستۆیەکی باشتر پێشکەش دەکات لە چاو VP9 و H.265/HEVC بە تێچووی ئاڵۆزی کۆدکردنی بەرچاو زیاتر.
- باشترین کارایی پاڵەپەستۆ لە ئێستادا بەردەستە
- بێ ڕۆیاڵیتی لەگەڵ پشتگیری پیشەسازی فراوان
- گەشەسەندنی پشتگیری وێبگەڕ و پلاتفۆرم
- زیاتر لەلایەن خزمەتگوزارییە سەرەکییەکانی ستریمینگەوە وەرگیراوە
خشتەی بەراوردکردنی کۆدێک
| تایبەتمەندی | H.264 (AVC) | H.265 (HEVC) | VP9 | AV1 |
|---|---|---|---|---|
| کارایی پاڵەپەستۆ | هێڵی بنەڕەتی | ~50% باشترە لە H.264 | ~50% باشترە لە H.264 | ~30% باشترە لە HEVC/VP9 |
| خێرایی کۆدکردن | خێرا | هێواش | زۆر خاو | لەڕادەبەدەر خاو |
| ئاڵۆزی دیکۆدکردن | نزم | ناوەند | ناوەند | بەرز |
| پشتگیری ڕەقەکاڵا | یونێڤێرساڵ | باشە (ئامێری نوێتر) | سنووردار | سەرهەڵدەدات |
| پشتگیری وێبگەڕ | هەموو وێبگەڕەکان | سنووردار (سەفاری، ئێدج) | وێبگەڕە سەرەکییەکان | گەشەکردن (کرۆم، فایەرفۆکس، ئێدج) |
| پشتگیری مۆبایل | هەموو ئامێرەکان | زۆربەی ئامێرە نوێیەکان | سەرنجی لەسەر ئەندرۆید | سنووردار، باشتربوون |
| زۆرترین ڕوونی | 8K (بە دەگمەن بەکاردێت) | 8K | 8K | 8K+ |
| پشتگیری HDR | سنووردار | نایاب | باش | نایاب |
| مۆڵەتدان | ڕۆیاڵیتی پاتێنت | ڕۆیاڵیتی پاتێنت (بەرزتر) | بێ ڕۆیاڵیتی | بێ ڕۆیاڵیتی |
| ساڵی بڵاوبوونەوەی | 2003 | 2013 | 2013 | 2018 |
| پەرەپێدان | MPEG/ITU | MPEG/ITU | گوگڵ | هاوپەیمانی بۆ میدیای کراوە |
تێبینی: بەراوردکردنی کارایی پاڵەپەستۆ نزیکە و دەتوانێت بگۆڕێت بە پشتبەستن بە جۆری ناوەڕۆک، ڕێکخستنەکانی کۆدکردن و جێبەجێکردن. دەستکەوتە بەرچاوەکانی کارایی AV1 بە شێوەیەکی گشتی لەگەڵ ئاڵۆزی کۆدکردنی بەرزتردا دێت، ئەمەش وای لێدەکات گونجاوتر بێت بۆ ناوەڕۆک کە جارێک کۆد دەکرێت و چەندین جار یاری پێدەکرێت.
پەرەسەندنی ڤیدیۆ کۆدێکەکان
تەکنەلۆژیای ڤیدیۆ کۆدێک لە ماوەی دەیان ساڵدا گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، هەر نەوەیەک پێشکەوتنی بەرچاوی لە کارایی پاڵەپەستۆ و کوالیتی بینین هێناوە. تێگەیشتن لەم پەرەسەندنە زەمینەیەکی بەنرخ بۆ هەڵسەنگاندنی بژاردەکانی ئەمڕۆ و پێشبینیکردنی پێشهاتەکانی داهاتوو دەڕەخسێنێت.
MPEG-1 و MPEG-2
یەکەم ستانداردی سەرەکی ڤیدیۆی دیجیتاڵی، MPEG-2 بوو بە بناغە بۆ پەخشی ڤیدیۆی دیڤیدی و تەلەفزیۆنی دیجیتاڵی. ئەم کۆدێکە سەرەتاییانە تەکنیکە بنەڕەتییەکانی پاڵپێوەنانی ڤیدیۆی مۆدێرنیان دامەزراند.
H.264/AVC
هێمایەکی گرینگ بوو لە پاڵەپەستۆی ڤیدیۆدا، H.264 کارایییەکی بەرچاوی باشتری پێشکەش کرد بە بەراورد بە MPEG-2، کە پەخشی ڤیدیۆی HD و دیسکەکانی بلوڕەی چالاک دەکرد. دوای نزیکەی دوو دەیە وەک کۆدێکی پشتگیریکراوی گشتگیر دەمێنێتەوە.
VP8
گووگڵ VP8 ی بەدەستهێنا و بڵاویکردەوە وەک بەدیلێکی کراوە بۆ H.264. لە کاتێکدا هەرگیز هەمان وەرگرتنی بەدەست نەهێنا، بەڵام بنەمای پەرەپێدانی کۆدێکی دواتری گووگڵ و بزووتنەوەی کۆدێکی بێ ڕۆیاڵیتی دانا.
H.265/HEVC و VP9
ئەم کۆدێکە کێبڕکێکارانە لە یەک کاتدا سەریان هەڵدا، هەردووکیان نزیکەی 50% پاڵەپەستۆیەکی باشتریان پێشکەش کرد لە چاو H.264. HEVC سەرنجی لەسەر پەخش و بەرنامە پیشەییەکان بوو لە کاتێکدا VP9 شوێنی خۆی لە وێب ڤیدیۆدا دۆزیەوە.
AV1
AV1 لەلایەن هاوپەیمانی بۆ میدیای کراوە (لەوانەش گووگڵ، مۆزیلا، نێتفلێکس، ئەمازۆن) پەرەی پێدراوە، باشترین توخمەکانی VP9 و کۆدێکی تاقیکاری دیکە تێکەڵ دەکات بۆ دروستکردنی ستانداردێکی بێ ڕۆیاڵیتی بە کارایی پاڵەپەستۆی بەرز.
H.266/VVC
کۆدی ڤیدیۆیی گشتگیر (VVC) جێنشینی HEVC یە، کە نزیکەی 50% پاڵەپەستۆیەکی باشتر پێشکەش دەکات لە چاو HEVC/H.265. بە پلەی یەکەم ڕوونی 8K و ناوەڕۆکی HDR و بەرنامەکانی ڤیدیۆی کوالیتی بەرز دەکاتە ئامانج.
کۆدێکەکانی بنەمای AV2 & AI
نەوەی داهاتووی کۆدێکەکان بە ئەگەرێکی زۆرەوە فێربوونی ئامێر و تۆڕە دەمارییەکان لەخۆدەگرێت بۆ بەدەستهێنانی کارایی پاڵەپەستۆی زیاتر، لەگەڵ پەرەپێدان کە پێشتر لەسەر جێنشینی AV1 بەردەوامە.
ڕەوتە سەرەکییەکان لە پەرەسەندنی کۆدێک
چەندین نەخشی ڕوون سەریان هەڵداوە لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای ڤیدیۆ کۆدێک:
دەستکەوتی کارایی
هەر نەوەی نوێ بە شێوەیەکی گشتی کەمکردنەوەی ڕێژەی بیت بە ڕێژەی 30-50% پێشکەش دەکات بۆ هەمان کوالیتی بە بەراورد بە نەوەی پێشووی.
گەشەی ئاڵۆزییەکان
ئاڵۆزی کۆدکردن لەگەڵ هەر نەوەیەکدا بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش زیاد دەکات، ئەمەش پێویستی بە سەرچاوەی حیساباتی زیاترە.
کراوە vs. خاوەندارێتی
گرژی لە نێوان ستانداردە بارگرانییەکانی پاتێنت (H.264/H.265) و بەدیلەکانی بێ ڕۆیاڵیتی (VP9/AV1) دیمەنەکەی لە قاڵب داوە.
یەکخستنی AI
فێربوونی ئامێر لە کۆدێکی نوێتردا جێگیر دەکرێت بۆ بڕیاری پاڵەپەستۆی زیرەکتر.
کەیس و پێشنیارەکان بەکاربهێنە
بەرنامە ڤیدیۆییە جیاوازەکان پێویستییەکی ناوازەیان هەیە، و باشترین هەڵبژاردنی کۆدێک بەندە بە کەیسی بەکارهێنانی تایبەتی خۆتەوە. لێرەدا شیکارییەکانمان بۆ ئەوە دەخەینەڕوو کە کام کۆدێک لە سیناریۆ جیاوازەکاندا سەرکەوتووە، بە لەبەرچاوگرتنی گونجان و کوالیتی و کارایی.
وێب ڤیدیۆ ستریمینگ
بۆ پلاتفۆرمی ڤیدیۆیی بنەمادار بە وێب، هەڵبژاردنی کۆدێک دەبێت هاوسەنگی لە نێوان کارایی پاڵەپەستۆکردن لەگەڵ گونجاوی وێبگەڕی فراواندا هەبێت. بڵاوکردنەوەی چەندین بژاردەی کۆدێک لە ڕێگەی ستریمینگی گونجاوەوە ڕێگەی پێشنیار کراوە.
H.264 VP9 AV1ڤیدیۆی مۆبایل
ئامێرە مۆبایلەکان باند ویت و هێزی پرۆسێسکردنیان سنووردارە. کۆدکردنەوە خێراکراوی ڕەقەکاڵا بۆ تەمەنی پاتری زۆر گرنگە، ئەمەش وایکردووە کۆدێکەکانی پشتگیری بەرفراوان باشتر بن سەرەڕای مامەڵەکردنی پاڵەپەستۆ.
H.264 H.265ناوەڕۆکی 4K/HDR
ناوەڕۆکی وردبینی بەرز و مەودای داینامیکی بەرز داوای کۆدێک دەکات کە کارایی پاڵەپەستۆی بەرزتریان هەبێت بۆ ئەوەی قەبارەی پەڕگە و پێداویستییەکانی باند ویت بە بەڕێوەبردن بمێنێتەوە لە هەمان کاتدا کوالیتی بینین بپارێزێت.
H.265 VP9 AV1بەرهەمهێنانی ڤیدیۆ
بۆ کاری دەستکاریکردنی ڤیدیۆ و بەرهەمهێنان، کۆدێکەکان پێویستیان بە هاوسەنگکردنی کوالیتی، دۆستایەتی دەستکاریکردن و کارایی حیساباتی هەیە. زۆرێک لە پیشەگەرەکان پێش گەیاندنی کۆتایی کۆدێکی بەرهەمهێنانی تایبەتمەند بەکاردەهێنن.
ProRes DNxHD H.264 (رێژەی بیت بەرز)تەلەفزیۆنی پەخش
پەخش پێویستی تایبەتی هەیە بۆ متمانەپێکردن و کوالیتی و گونجان لەگەڵ ژێرخانی هەبوو. زۆرجار ستاندارد و ڕێساکانی پیشەسازی هەڵبژاردنی کۆدێک دیاری دەکەن.
MPEG-2 H.264 H.265یاری ستریمینگ
خزمەتگوزارییەکانی یاریکردن و یارییەکانی هەور پێویستیان بە کۆدێک هەیە کە کاتێکی کەم و کۆدکردنی خێرا و خۆڕاگری پێشکەش بە ناوەڕۆکی ئاڵۆز و خێرا دەگۆڕێت بە کەمترین شتە دەستکردەکان.
H.264 H.265 AV1باند ویتێکی کەم
بۆ ئەو سیناریۆیانەی کە سنووردارکردنی توندی باند ویتیان هەیە، وەک تۆڕەکانی مۆبایل لە ناوچە گوندنشینەکان، کارامەترین کۆدێکەکان باشترین ڕێژەی کوالیتی بۆ بیترات دابین دەکەن سەرەڕای ئاڵۆزی کۆدکردنی بەرزتر.
AV1 H.265کامێرای ئاسایش
سیستەمی چاودێری پێویستی بە هاوسەنگی تۆمارکردنی بەردەوام لەگەڵ سنووردارکردنی هەڵگرتن هەیە، زۆرجار هەڵگرتنی درێژخایەنی کارامە لە پێشینەی کوالیتی بینینی ڕەها.
H.264 H.265هەڵگرتنی ئەرشیف
بۆ پاراستنی درێژخایەن، کۆدێکەکان دەبێت هاوسەنگی لە نێوان کارایی پاڵەپەستۆکردن لەگەڵ پاراستنی داهاتوو و بەردەستبوونی دیکۆدەردا دروست بکەن. هەندێک لە بەرنامەکان کۆدێکی بێ زیان بەکاردەهێنن بۆ ئەوەی کوالیتی تێک نەچێت.
H.265 FFV1 (بێ زیان) ProResکەی کۆدێکی نوێتر بەکاربهێنرێت
- کاتێک کە شوێنی هەڵگرتن یان باند ویت بە شێوەیەکی بەرچاو سنووردارە
- بۆ ناوەڕۆکێک کە جارێک کۆد دەکرێت بەڵام چەندین جار یاری پێدەکرێت
- لەکاتی ئامانجکردنی پلاتفۆرمە تایبەتەکان بە پشتگیری کۆدێکی ناسراو
- بۆ ڕوونی بەرز (4K/8K) و ناوەڕۆکی مەودای داینامیکی بەرز
- کاتێک کۆدکردنی کات فاکتەری گرینگ نییە
کەی لەگەڵ H.264 بمێنیتەوە
- کاتێک زۆرترین گونجانی ئامێر و پلاتفۆرم پێویستە
- بۆ سیناریۆی کۆدکردنی ڕاستەوخۆ کە سەرچاوەی کۆمپیوتەریان سنووردارە
- کاتێک خێرایی کۆدکردن گرنگترە لە قەبارەی فایل
- بۆ ناوەڕۆک کە دابەشکردنی سنووردار یان تەمەنی کورت
- لەکاتی ئامانجکردنی ئامێرە کۆنەکان بەبێ خێراکردنی ڕەقەکاڵا بۆ کۆدێکی نوێتر
تەکنیکی دیپ دایڤ
بۆ ئەوانەی ئارەزووی میکانیزمە بنەڕەتییەکانی کۆدێکی ڤیدیۆیی مۆدێرن دەکەن، ئەم بەشە بەدواداچوون بۆ بنەما تەکنیکییەکان و داهێنانەکان دەکات کە پاڵەپەستۆی کارا چالاک دەکەن لە هەمان کاتدا کوالیتی بینین دەپارێزن.
تەکنیکەکانی پاڵەپەستۆی سەرەکی لە کۆدێکەکانی مۆدێرن
پاڵەپەستۆی ڤیدیۆ پشت بە چەند تەکنیکێکی بنەڕەتی دەبەستێت کە بە شێوەیەکی بەرچاو لە سەرانسەری نەوەکانی کۆدێکدا پەرەیان سەندووە. تێگەیشتن لەم بنەما سەرەکیانە یارمەتیدەرە بۆ ڕوونکردنەوەی جیاوازییەکانی کارایی نێوان کۆدێکەکان:
پاڵەپەستۆی فەزایی (Intra-frame)
هەموو کۆدێکەکانی مۆدێرن بە بەکارهێنانی کۆدکردنی گۆڕانکاری چوارچێوەی تاکەکەسی پاڵدەنێن، بە شێوەیەکی گشتی لەگەڵ جۆرەکانی گۆڕینی کۆساینی جیاکراوە (DCT). ئەم پرۆسەیە داتای پێکسڵی فەزایی دەگۆڕێت بۆ ڕێژەی فرێکوێنسی، ڕێگە دەدات زانیاری کەمتر بینراو بە بیتی کەمتر هەڵبگیرێت.
- H.264 گۆڕینی DCT 4×4 و 8×8 بەکاردەهێنێت
- H.265 فراوان دەبێت بۆ گۆڕانکاری گەورەتر (تا 32×32) بۆ پاڵەپەستۆکردنی کاراتری ناوچە وردەکان
- VP9 گۆڕانکاری لە 4×4 تا 32×32 بەکاردەهێنێت
- AV1 گۆڕینی ناچوارگۆشە زیاد دەکات و دەتوانێت گۆڕانکاری تا 64×64 بەکاربهێنێت، ڕێگە بە گونجانی باشتر دەدات لەگەڵ ناوەڕۆک
پاڵەپەستۆی کاتی (Inter-frame)
گەورەترین قازانجی پاڵەپەستۆ لە ئیستغلالکردنی لێکچوونەکانی نێوان چوارچێوە یەک لە دوای یەکەکانەوە دێت. لەبری ئەوەی هەر چوارچێوەیەک بە تەواوی هەڵبگرن، کۆدێکەکان ڤێکتەرەکانی جووڵە و جیاوازییە پاشماوەییەکان هەڵدەگرن:
- H.264 قەبارەی بلۆکی گۆڕاو لە 16×16 بۆ خوارەوە بۆ 4×4 بەکاردەهێنێت بۆ قەرەبووکردنەوەی جووڵە
- H.265 دابەشکردنی نەرمتر بە یەکەکانی دار کۆدکردن (CTUs) تا 64×64 دەناسێنێت، کە دەتوانرێت بە شێوەیەکی دووبارەبووەوە لە پێکهاتەی چوارداردا دابەش بکرێت
- VP9 پشتگیری لە پلانێکی هاوشێوەی دابەشکردنی بلۆکی پلەبەندی دەکات لەگەڵ “سوپەربلۆک” تا 64×64
- AV1 بژاردەی دابەشکردنی زیاتر زیاد دەکات لەوانە دابەشکردنی ناهاوسەنگ و شێوازەکانی پێشبینیکردنی ئاوێتە
شێوازەکانی پێشبینیکردن
شێوازە پێشکەوتووەکانی پێشبینیکردن یارمەتی کۆدێکەکان دەدەن کە پێشبینی ناوەڕۆک بکەن بەبێ ئەوەی بە ڕوونی هەڵیبگرن:
- پێشبینیکردنی ناوەوە: پێشبینی بلۆکەکان دەکات لە پێکسڵەکانی دراوسێی پێشتر کۆدکراوەوە لە هەمان چوارچێوەدا
- پێشبینی نێوان یەکتر: پێشبینی بلۆکەکان دەکات لە چوارچێوە پێشتر کۆدکراوەکانەوە
- پێشبینی دوو ئاراستەیی: پێشبینی دەکات بە بەکارهێنانی هەردوو چوارچێوەی ڕابردوو و داهاتوو
کۆدێکەکانی نوێتر شێوازی پێشبینیکردنی ئاڵۆزتر دەناسێنن، لەگەڵ AV1 کە 56 شێوازی پێشبینیکردنی ناوەوە پێشکەش دەکات بە بەراورد بە 9 ی H.264 و 35 ی HEVC.
تێڕوانینی تەکنیکی: دەستکەوتە کاراییە سەرنجڕاکێشەکان لە کۆدێکە مۆدێرنەکاندا تا ڕادەیەکی زۆر لە پلانی دابەشکردن و پێشبینیکردنی ئاڵۆزترەوە سەرچاوە دەگرێت نەک بنەماکانی پاڵەپەستۆی نوێی بنەڕەتی. ئەم باشترکردنانە ڕێگە بە کۆدێکەکان دەدەن کە باشتر خۆیان لەگەڵ جۆرە ناوەڕۆکە جیاوازەکاندا بگونجێنن، لە دیمەنە جوڵە خێراکانەوە تا پاشبنەمای ئیستاتیک کە وردەکاری وردیان تێدایە.
پرسیارە زۆرەکان
کۆدێکی ڤیدیۆیی کە بە شێوەیەکی گشتگیر گونجاوترینە چییە؟
H.264 (AVC) وەک گشتگیرترین کۆدێکی ڤیدیۆیی دەمێنێتەوە، کە بە شێوەیەکی بنەڕەتی لەلایەن هەموو ئامێرە مۆدێرنەکان و وێبگەڕەکان و پلاتفۆرمەکانەوە پشتگیری دەکرێت کە لە 15+ ساڵی ڕابردوودا دروستکراون. هەڵبژاردەیەکی سەلامەتە کاتێک ناوەڕۆکەکەت پێویستی بە یاریکردن هەیە لە هەموو شوێنێک بەبێ ئەوەی پێویستی بە چەندین وەشانی فۆرمات هەبێت.
کام کۆدێک باشترین ڕێژەی کوالیتی بۆ قەبارە پێشکەش دەکات؟
لە ئێستادا AV1 باشترین کارایی پاڵەپەستۆ (رێژەی کوالیتی بۆ قەبارە) لە نێوان کۆدێکەکانی بازرگانی جێگیرکراودا پێشکەش دەکات، کە نزیکەی 30% پاڵەپەستۆی باشتر لە H.265/HEVC و VP9 بە هەمان کوالیتی بینراو بەدەست دەهێنێت. بەڵام ئەمە بە تێچووی ئاڵۆزی کۆدکردنێکی بەرچاو بەرزتر و پشتگیری ڕەقەکاڵا سنووردارتر دێت. بۆ زۆرێک لە بەکارهێنانی پراکتیکی، H.265/HEVC و VP9 هاوسەنگییەکی نایابی کارایی و پراکتیکی پێشکەش دەکەن.
چۆن لە نێوان H.265/HEVC و VP9 هەڵبژێرم؟
H.265/HEVC و VP9 کارایی پاڵەپەستۆی هاوشێوە پێشکەش دەکەن (نزیکەی 50% باشترە لە H.264)، بەڵام لە مۆڵەتدان و پشتگیری ئیکۆسیستەمدا جیاوازن. لەکاتی ئامانجکردنی ئامێرەکانی ئەپڵ و تەلەفزیۆنە زیرەکەکان و کاری ڤیدیۆیی پیشەیی کە خێراکردنی ڕەقەکاڵا گرنگە، H.265/HEVC هەڵبژێرە. VP9 هەڵبژێرە بۆ ناوەڕۆکی وێب، باشکردنی یوتیوب، و کاتێک دوورکەوتنەوە لە ڕۆیاڵیتی پاتێنت لە پێشینەیە. زۆرێک لە پلاتفۆرمە سەرەکییەکانی ستریمینگ ناوەڕۆک بە هەردوو فۆرماتەکە لە ڕێگەی ستریمینگێکی گونجاوەوە دابین دەکەن.
ئایا AV1 ئامادەیە بۆ بەکارهێنانی سەرەکی؟
AV1 تادێت ئامادەیە بۆ بەکارهێنانی سەرەکی لە سیناریۆ تایبەتەکاندا، هەرچەندە هێشتا وەک H.264 بە شێوەیەکی گشتگیر کارپێنەکراوە. ئێستا خزمەتگوزارییە سەرەکییەکانی ستریمینگ وەک یوتیوب، نێتفلێکس و فەیسبووک AV1 بەکاردەهێنن بۆ ناوەڕۆکی هەڵبژێردراو، بەتایبەتی بۆ دۆخە سنووردارەکانی باند ویت. پشتگیری وێبگەڕ باشە (Chrome, Firefox, Edge)، پشتگیری ڕەقەکاڵا لە ئامێرە نوێیەکاندا فراوانتر دەبێت. بەڵام کۆدکردن لە ڕووی حیساباتییەوە چڕ دەمێنێتەوە، ئەمەش وایکردووە کە باشترین گونجاو بێت بۆ ناوەڕۆکێک کە جارێک کۆد دەکرێت بەڵام چەندین جار یاری پێدەکرێت، یان بۆ ئەو سیناریۆیانەی کە پاشەکەوتکردنی باند ویت لە تێچووی کۆدکردن زیاترە.
ئەی یوتیوب؟ کام کۆدێک بەکاربهێنم بۆ بارکردن؟
بۆ بارکردنی یوتیوب، سەرنجت لەسەر دابینکردنی فایلێکی سەرچاوەی کوالیتی بەرز بێت نەک پێشوەختە بە کۆدێکێکی دیاریکراو باشتر بکەیت. یوتیوب هەموو بارکردنەکان کۆد دەکات بۆ چەندین فۆرمات (H.264، VP9، و زیاتر AV1) بۆ سیناریۆی جیاوازی پەخشکردن. بۆ باشترین ئەنجام، بە H.264 باربکە بە ڕێژەیەکی بەرز یان ProRes ئەگەر بەردەست بوو. یوتیوب پێشنیاری پاراستنی ڕێژەی چوارچێوە و ڕوونی ئەسڵیت دەکات تا ٨K، ڕێگە بە سیستەمەکەیان بدە مامەڵە لەگەڵ باشکردن بۆ ئامێرە جۆراوجۆرەکانی پەخشکردن و خێرایی پەیوەندییەکان بکات.
ئایا کۆدێکی ڤیدیۆیی جیاواز کاریگەری لەسەر بەکارهێنانی CPU/GPU هەیە لە کاتی پەخشکردندا؟
بەڵێ، بە شێوەیەکی بەرچاو. کۆدێکەکانی نوێتر و کاراتر بە گشتی پێویستیان بە هێزی پرۆسێسکردنی زیاترە بۆ کۆدکردنەوە مەگەر خێراکردنی ڕەقەکاڵا بەردەست نەبێت. کۆدکردنەوەى H.264 بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە هەموو ئامێرە مۆدێرنەکاندا بە ڕەقەکاڵا خێراترە، ئەمەش وایکردووە کە زۆر کارا لە هێزدا بکات. H.265/HEVC و VP9 پشتگیرییەکی باشیان هەیە بەڵام پشتگیری ڕەقەکاڵا گشتگیرەکان نییە، بەتایبەتی لەسەر ئامێرە نوێیەکان. هێشتا کۆدکردنەوەی ڕەقەکاڵای AV1 لە سەرهەڵداندایە بەڵام زیاتر لە نوێترین نەوەی GPU و پرۆسێسەرەکانی مۆبایلدا بەردەستە. کۆدکردنەوەی نەرمەکاڵاکانی کۆدێکسی پێشکەوتوو دەتوانێت کاریگەرییەکی بەرچاوی هەبێت لەسەر تەمەنی پاتری لەسەر ئامێرە مۆبایلەکان و لەوانەیە ببێتە هۆی کێشەی کارایی لە کۆمپیوتەرە کۆنەکاندا.
جیاوازی نێوان کۆدێک و فۆرماتێکی کۆنتێنەر چییە؟
کۆدێک (وەک H.264, H.265, VP9) ئەو ئەلگۆریتمەیە کە داتاکانی ڤیدیۆ پاڵپێوەناوە و پەستانی کەم دەکاتەوە، لەکاتێکدا فۆرماتێکی کۆنتێنەر (وەک MP4, MKV, WebM) ئەو پێچەرەیە کە ڤیدیۆی پاڵەپەستۆکراو، دەنگ، ژێرنووس و میتاداتا بەیەکەوە دەهێڵێتەوە. بیر لە کۆدێک بکەرەوە وەک شێوازی پاککردنەوەی ناوەڕۆکەکان، لەکاتێکدا دەفرەکە ئەو سندوقەیە کە تێیدا پاکەت کراون. بۆ نموونە دەفرێکی MP4 دەتوانێت ڤیدیۆی کۆدکراو بە H.264 یان H.265 هەڵبگرێت، لەگەڵ دەنگ بە فۆرمات AAC. کۆنتێنەرەکە گونجاوی لەگەڵ هەندێک یاریزان و پلاتفۆرم دیاری دەکات، لەکاتێکدا کۆدێک کارایی و کوالیتی پاڵەپەستۆ دیاری دەکات.
ئەی VVC/H.266 و کۆدێکەکانی تری داهاتوو؟
کۆدی ڤیدیۆیی گشتگیر (VVC/H.266) کۆدێکی نەوەی داهاتووە لە گروپەکانی MPEG/ITU، بەڵێنی نزیکەی 50% پاڵەپەستۆی باشتر دەدات لە چاو HEVC/H.265. لە کاتێکدا ستانداردەکە لە ساڵی ٢٠٢٠ کۆتایی هات، پەسەندکردنی بەرفراوان ساڵانێکی زۆری دەوێت لەگەڵ پەرەسەندنی پشتگیری ڕەقەکاڵا و نەرمەکاڵا. بە هەمان شێوە هاوپەیمانی بۆ میدیای کراوە کار لەسەر AV2 دەکات کە جێنشینی AV1 ە. ئەم کۆدێکانەی نەوەی داهاتوو بە شێوەیەکی سەرەکی ڤیدیۆی 8K، واقیعی مەجازی و بەرنامە زۆر سنووردارەکانی باند ویت دەکەنە ئامانج. بۆ زۆربەی بەرنامەکانی ئێستا، گرنگیدان بە کۆدێکەکانی تەواو جێگیرکراو (H.264، HEVC، VP9، و زیاتر AV1) وەک ڕێگەیەکی پراکتیکی دەمێنێتەوە.
کۆدێکی گونجاو بۆ پێداویستییەکانی ڤیدیۆکەت هەڵبژێرە
جا تۆ ناوەڕۆک پەخش دەکەیت، ڤیدیۆ بەرهەم دەهێنیت، یان بەرنامە پەرەپێبدەیت، هەڵبژاردنی کۆدێکی گونجاو دەتوانێت کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر کوالیتی، گونجان و کارایی هەبێت. بەراوردکاری گشتگیرمان بەکاربهێنە بۆ بڕیاردانی ئاگادارانە بۆ کەیسی بەکارهێنانی تایبەتی خۆت.