File Format Ansiklopedi dafalen

Lossless compression bɛ dɔ bɔ filen hakɛ la ka sɔrɔ ka kunnafoni fɔlɔw bɛɛ mara. Ni a decompressé, file bɛ kɛ kelen ye ni original ye sani compression ka kɛ. Misali dɔw ye PNG ye jaw kama, FLAC ye lamɛntaw kama, ani ZIP ye filenw bɛɛ lajɛlen na. Lossy compression bɛ data dɔw Bɔ kudayi walasa ka filen hakɛ fitininw Sɔrɔ. Jogoɲumanya bɔnɛ hakɛ bɛ bɔ degun hakɛ la. Misali dɔw ye JPEG ye jaw kama, MP3 lamɛntaw kama, ani MP4 ni H.264 ye wideyow kama. A ka c’a la, sɛbɛnnibolo minnu bɛ bɔnɛ sɔrɔ, olu ka dɔgɔ kosɛbɛ nka u bɛ jogo dɔw saraka, k’a sɔrɔ cogoya minnu tɛ bɔnɛ sɔrɔ, olu bɛ jogo mara nka u bɛ na ni dosiye belebelebaw ye.

Filenw bɛ se ka da wuli porogaramu dɔw kɔnɔ kun caman kosɔn: a bɛ se ka kɛ ko porogaramu tɛ o dosiye cogoya dɛmɛ; dosiye bɛ se ka tiɲɛ walima ka dafa; filen bɛ se ka baara kɛ ni cogoya kura ye ka tɛmɛ application bɛ dɛmɛ min kan; walima a bɛ se ka kɛ ko filen in janya tɛ bɛn dosiye cogoya yɛrɛ ma. Walisa k’o ko ɲɛnabɔ, i k’a ɲini ka baara kɛ ni dosiyew cili baarakɛminɛn ye walisa ka fɛn dɔ sɛmɛntiya min bɛ bɛn o ma, k’i ka porogaramu kura don a cogo kura la, walima ka baara kɛ ni porogaramu wɛrɛ ye min bɛ o cogoya dɛmɛ. Walasa ka fɔcogo minnu ye i yɛrɛ ta ye, i bɛ se ka mago don porogaramu kɛrɛnkɛrɛnnenw na minnu bɔra o sɛbɛn dilabaga fɛ.

Walasa ka fɛnmarayɔrɔw mara waati jan kɔnɔ, aw bɛ cogoyaw sugandi minnu bɛ dɛmɛ kosɛbɛ, minnu bɛ bɛn sariya ma, wa minnu man teli ka kɛ fɛn kɔrɔw ye. Sɛbɛnw kama, aw ye PDF/A lajɛ, o ye PDF kɛrɛnkɛrɛnnen ye min dabɔra kɛrɛnkɛrɛnnenya la ka ɲɛsin fɛnw marali ma. Jaw kama, TIFF walima DNG (negatif numériquew kama) ye sugandili ɲumanw ye. Odio kama, WAV walima FLAC min ma sɛgɛsɛgɛ, o bɛ jogo ɲuman di min tɛ bɔnɛ sɔrɔ. Wideyo kama, aw ye MKV minɛnw jateminɛ minnu bɛ ni codecw ye minnu bɛ dɛmɛ kosɛbɛ walima minnu bɛ sɛbɛnmarayɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnenw na i n’a fɔ FFV1. Aw bɛ sɛbɛn da wulilenw bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la tuma bɛɛ ka tɛmɛ aw yɛrɛ ta kan, ani ka jateminɛ kɛ ka kopi caman dilan cogoya wɛrɛw la kunnafoni nafamaw kama. I ka to ka i ka sɛbɛnmarayɔrɔw wuli ka taa cogo kura la ni sariyaw bɛ ka wuli.

I bɛ se ka fɛn caman sɛmɛntiya dosiyew cogoyaw ni ɲɔgɔn cɛ ni fɛn caman tigɛli porogaramu kɛrɛnkɛrɛnnenw ye, ni fɛn caman tigɛli baarakɛminɛnw ye ɛntɛrinɛti kan, walima ni fɛnw ye minnu bɛ don a kɔnɔ baarakɛminɛn suguya caman kɔnɔ. Sɛbɛnw cogoyaw kama, Microsoft Office, LibreOffice ani Google Docs bɛɛ bɛ bɔli suganditaw di cogoya wɛrɛw la. Jaw kama, baarakɛminɛn minnu bɛ i n’a fɔ Adobe Photoshop, GIMP ani IrfanView, olu bɛ fɛn caman tigɛli seko di. Lamɛnni ni wideyow kama, baarakɛminɛnw i n’a fɔ HandBrake, FFmpeg ani Audacity ye sugandi barikamaw ye. Ɛntɛrinɛti baarakɛyɔrɔ caman fana bɛ yen minnu bɛ se ka mɔgɔw ladɔnniya fɛn caman tigɛli nɔgɔmanw kama, hali ni aw k’aw janto kunnafoni nafamaw bilali la. Ni i bɛ fɛn caman sɛmɛntiya, i k’a dɔn ko fɛn dɔw bɛ se ka kɛ sababu ye ka fɛn dɔw tiɲɛ walima ka fɛn dɔw tiɲɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la n’i bɛ fɛn caman sɛmɛntiya ka bɔ cogo la min bɛ se ka kɛ ka ɲɛ ka taa cogo nɔgɔman na.

Filenw tiɲɛni bɛ se ka kɛ kun caman kosɔn i n’a fɔ da tugucogo jugu, minɛnw tiɲɛni, porogaramuw tiɲɛni, virusi banakisɛw, fɛnw cili tigɛlen, walima fɛnw marayɔrɔw tiɲɛni. Walasa ka dosiye tiɲɛni bali, i ka nin wale ninnu ta: baara kɛ ni “safely remove” sugandilen ye tuma bɛɛ kɛnɛma disikiw kama; aw ka baarakɛminɛnw ni porogaramuw to u ka baara la; baara kɛ ni antivirus porogaramuw ye; aw kana dosiye baarakɛcogo tigɛ i n’a fɔ a marali walima a kopi; ka kɔpi kɛcogo basigilen dɔ waleya ni kopi caman ye; baara kɛ ni dosiyew sɛgɛsɛgɛli baarakɛminɛnw ye minnu bɛ kunnafoniw dafalenw lajɛ; ani ka jateminɛ kɛ ka baara kɛ ni dosiyew ye minnu kɔnɔ filiw latilenni bɛ don u kɔnɔ. Ni dosiye nafamaw b’i bolo, i ka to k’u dafalen sɛgɛsɛgɛ ani k’u wuli ka taa marayɔrɔ kura la san damadɔ o san damadɔ.

Konteyna cogoyaw (i n’a fɔ MP4, MKV, AVI) ye dakunw ye minnu bɛ kunnafoni-falen-falen caman mara i n’a fɔ wideyow, fɔlikan, sɛbɛnnibolow ani metadata filen kelen kɔnɔ. U bɛ o fɛnw labɛncogo ɲɛfɔ nka u tɛ kɔnɔkow yɛrɛyɛrɛ kodɔn cogo min na. Kodekiw (i n’a fɔ H.264, VP9, ​​AAC, MP3) ye fɛɛrɛw ye minnu bɛ odio walima wideyow kunnafonidilan yɛrɛyɛrɛw kodɔn ani k’u dekodɔn, ka sɛgɛsɛgɛli kɛcogo n’a jogo jira. Konteyner kelen cogoya bɛ se ka codec suguya caman dɛmɛ, ani codec kelen bɛ se ka baara kɛ ni codec suguya wɛrɛw ye. O danfara faamuyali bɛ dɛmɛ don ni bɛnkanko gɛlɛyaw ɲɛnabɔli bɛ kɛ, bawo minɛn ni kodeki fila bɛɛ ka kan ka dɛmɛ i ka fɔlikɛminɛn walima i ka porogaramu fɛ.